CIRCULATIESTELSEL
- Cardiovasculair stelsel + lymfestelsel
CARDIOVASCULAIR STELSEL: HART EN BLOEDVATEN
Hart (cor)
- Grote bloedsomloop / systeembloedsomloop (bloed → organen)
- Kleine bloedsomloop / pulmonale bloedsomloop (hart → longen)
- Holle spier met 4 holtes (linker en rechter atrium/ventrikel) → dubbele pomp
- Efficiënt door
→ kleppen bepalen de zin van de bloedsomloop
→ geleidingsweefsel zorgt voor juiste volgorde van contracGe
→ bevindt zich in het mediasGnum (ruimte in thorax tussen longen):
→ hartpunt: 5de intercostalialruimte, mediaan van de medioclaviculair lijn
- Ictus cordis
→ apex van het hart botst tegen de ventrale thoraxwand bij elke systole
25
, - Omgeven door pericard (hartzakje)
→ sereuze holte, aanwezig rond organen die conGnu bewegen (vb: pleuraholte, peritoneum)
→ 2 bladen: visceraal blad en parientaal blad daartussen sereus vocht (verschuiving mogelijk)
→ dun, visceraal blad: epicard
→ stevig, parientale blad: pericard, innervaGe door n. phrenicus
Hartwand
- Hartspiervezel (myocard) + endocard (endotheel, binnenkant) + pericard (hartzakje)
- Hartkleppen → endocard
- Spierwand van ventrikkels dikker dan van atria → grotere ateriele bloeddruk
- Sulcus atrioventricularis / sulcus coronarius
- Sulcus inverventricularis anterior en posterior
- v. Cava superior + inferior
- auricula (uitstulpingen respecBevelijk van het linker en rechter atrium)
- interatriaal + interventriculair septum
- valvae atrioventriculares
- valva tricuspidalis
- valvi bicuspicalis / mitralisklep
- chordea tendineae
- mm. Papillares
- trunctus pulmonalis
- a. pulmonalis
- aorta ascendens
26
, - arcus aorta
- aorta descendens
- aorta thoracica
- valva aortae
- valva trunctus pulmonalis
- valvula semilunaris
- sinus aortae / sinus pulmonalis
- aa. Coronariae (kroonslagader)
Geleidingsweefsel van het hart
- Diastolische + systolische druk het hoogste bij de oorsprong van 2 sinus aortae
- Anastomosen → collaterale circulaGe
- Sinus coronarius
- Hart contraheert zonder sGmulering vanuit het zenuwstelsel
→ geleidingsweefsel
→ prikkel tot contracGe verdeelt over geleidingsweefsel
→ zorgt ervoor, dat de prikkel / contracGehet hart in goede volgorde bereikt (eerst atria, dan
→ ventrikel)
→ zorgt ervoor dat de prikkel de vezels van de ventrikelspier simultaan bereikt
- Sinuatriale knoop van Keith-Flack
→ spiercellen met minder contracGele fibrillen
→ plek van ontstaan van prikkel
→ bereikt ventrikel via atroventriculaire knoop van Aschoff-Tawara en daarna de atrioventriculaire
→ bundel van Hiss, bloedvoorziening via kroonslagader
- De sensible-, ortho- en parasympaGsche zenuwen van het hart beïnvloeden de frequenGe maar niet
de werking van het hart
InnervaBe van het hart
OrthosympaBsche zenuwen
- Efferente = verhoging van frequenGe
- Afferente = registreren van pijn (veroorzaakt door anoxie)
→ meestal gerefereerde pijn
27
, ParasympaBsche zenuwen
- Efferente = verlagen frequenGe (n. vagus, CN X)
- Afferente = baroreceptoren (drukgevoelig) langs n. vagus
→ parasympaGsche reflex (proefdieren)
Foetale circulaBe
- O2 rijk bloed via de placenta langs de navelstreng naar de
v. cava inferior
- Foramen ovale = beide atria zijn verbonden
- Weinig bloed stroomt door longen van de foetus, hel^ via
de a. caroBs en andere hel^ via de trunctus pulmonaris
→ ductus arteriosus (ductus van botal)
→ verbinding trunctus pulmonalis + aorta
- Hoofd en armen krijgen bloed met meer O2 dan de rest van
het lichaam
Arteriën
- Zeben door behulp van elasGsche weefsels in hun wand bij elke systole uit
- Arteriële wand is dik, het lumen blij^ spontaan openstaan
Opgebouwd uit
- Tunica interna/interna: gevormd door eenlagig afgeplat endotheel + enkele gladde spiercellen +
elasGsche membraan (elasBca interna)
- Tunica media: verschillende lagen gladde spiercellen + elasGsche vezels
- Tunica externa / advenGGa: elasGca externa + collageen bindweefsel
2 types arteriën
- Veel elasGne van weinig gladde spiercellen
→ vb aorta, a. caroBs communis, a. renalis, a. a. iliacae
- Veel gladde spiercellen
→ vascoconstricGe (vernauwen van arterie Bjdens contracBe, debied beïnvloeden)
→ Wet van Poisseuille: debiet is rechtevenredig met de 4de macht van de straal van debuis
VascoconstricBe ontstaat door
- Hormonale factoren (vb noradrenaline)
- Orthosympathische zenuwen welke noradrenaline ter plaatse afscheiden
28
- Cardiovasculair stelsel + lymfestelsel
CARDIOVASCULAIR STELSEL: HART EN BLOEDVATEN
Hart (cor)
- Grote bloedsomloop / systeembloedsomloop (bloed → organen)
- Kleine bloedsomloop / pulmonale bloedsomloop (hart → longen)
- Holle spier met 4 holtes (linker en rechter atrium/ventrikel) → dubbele pomp
- Efficiënt door
→ kleppen bepalen de zin van de bloedsomloop
→ geleidingsweefsel zorgt voor juiste volgorde van contracGe
→ bevindt zich in het mediasGnum (ruimte in thorax tussen longen):
→ hartpunt: 5de intercostalialruimte, mediaan van de medioclaviculair lijn
- Ictus cordis
→ apex van het hart botst tegen de ventrale thoraxwand bij elke systole
25
, - Omgeven door pericard (hartzakje)
→ sereuze holte, aanwezig rond organen die conGnu bewegen (vb: pleuraholte, peritoneum)
→ 2 bladen: visceraal blad en parientaal blad daartussen sereus vocht (verschuiving mogelijk)
→ dun, visceraal blad: epicard
→ stevig, parientale blad: pericard, innervaGe door n. phrenicus
Hartwand
- Hartspiervezel (myocard) + endocard (endotheel, binnenkant) + pericard (hartzakje)
- Hartkleppen → endocard
- Spierwand van ventrikkels dikker dan van atria → grotere ateriele bloeddruk
- Sulcus atrioventricularis / sulcus coronarius
- Sulcus inverventricularis anterior en posterior
- v. Cava superior + inferior
- auricula (uitstulpingen respecBevelijk van het linker en rechter atrium)
- interatriaal + interventriculair septum
- valvae atrioventriculares
- valva tricuspidalis
- valvi bicuspicalis / mitralisklep
- chordea tendineae
- mm. Papillares
- trunctus pulmonalis
- a. pulmonalis
- aorta ascendens
26
, - arcus aorta
- aorta descendens
- aorta thoracica
- valva aortae
- valva trunctus pulmonalis
- valvula semilunaris
- sinus aortae / sinus pulmonalis
- aa. Coronariae (kroonslagader)
Geleidingsweefsel van het hart
- Diastolische + systolische druk het hoogste bij de oorsprong van 2 sinus aortae
- Anastomosen → collaterale circulaGe
- Sinus coronarius
- Hart contraheert zonder sGmulering vanuit het zenuwstelsel
→ geleidingsweefsel
→ prikkel tot contracGe verdeelt over geleidingsweefsel
→ zorgt ervoor, dat de prikkel / contracGehet hart in goede volgorde bereikt (eerst atria, dan
→ ventrikel)
→ zorgt ervoor dat de prikkel de vezels van de ventrikelspier simultaan bereikt
- Sinuatriale knoop van Keith-Flack
→ spiercellen met minder contracGele fibrillen
→ plek van ontstaan van prikkel
→ bereikt ventrikel via atroventriculaire knoop van Aschoff-Tawara en daarna de atrioventriculaire
→ bundel van Hiss, bloedvoorziening via kroonslagader
- De sensible-, ortho- en parasympaGsche zenuwen van het hart beïnvloeden de frequenGe maar niet
de werking van het hart
InnervaBe van het hart
OrthosympaBsche zenuwen
- Efferente = verhoging van frequenGe
- Afferente = registreren van pijn (veroorzaakt door anoxie)
→ meestal gerefereerde pijn
27
, ParasympaBsche zenuwen
- Efferente = verlagen frequenGe (n. vagus, CN X)
- Afferente = baroreceptoren (drukgevoelig) langs n. vagus
→ parasympaGsche reflex (proefdieren)
Foetale circulaBe
- O2 rijk bloed via de placenta langs de navelstreng naar de
v. cava inferior
- Foramen ovale = beide atria zijn verbonden
- Weinig bloed stroomt door longen van de foetus, hel^ via
de a. caroBs en andere hel^ via de trunctus pulmonaris
→ ductus arteriosus (ductus van botal)
→ verbinding trunctus pulmonalis + aorta
- Hoofd en armen krijgen bloed met meer O2 dan de rest van
het lichaam
Arteriën
- Zeben door behulp van elasGsche weefsels in hun wand bij elke systole uit
- Arteriële wand is dik, het lumen blij^ spontaan openstaan
Opgebouwd uit
- Tunica interna/interna: gevormd door eenlagig afgeplat endotheel + enkele gladde spiercellen +
elasGsche membraan (elasBca interna)
- Tunica media: verschillende lagen gladde spiercellen + elasGsche vezels
- Tunica externa / advenGGa: elasGca externa + collageen bindweefsel
2 types arteriën
- Veel elasGne van weinig gladde spiercellen
→ vb aorta, a. caroBs communis, a. renalis, a. a. iliacae
- Veel gladde spiercellen
→ vascoconstricGe (vernauwen van arterie Bjdens contracBe, debied beïnvloeden)
→ Wet van Poisseuille: debiet is rechtevenredig met de 4de macht van de straal van debuis
VascoconstricBe ontstaat door
- Hormonale factoren (vb noradrenaline)
- Orthosympathische zenuwen welke noradrenaline ter plaatse afscheiden
28
