Samenvatting Erfrecht

Deel 2: erfbelasting

HOOFDSTUK 0: INLEIDING

A. SITUERING VAN DE ERFBELASTING IN DE FISCALITEIT

 Wetboek: Vlaamse Codex Fiscaliteit (13/12/2013)

 Indirecte belasting = éénmalige, toevallige gebeurtenis (direct = dag op dag)
 Inning gebeurt door VlaBel via aanslagbiljet na inkohiering (2 maanden tijd)
 Heffingsgrondslag, tarieven en vrijstellingen worden bepaald op gewestelijk vlak
 Opbrengst komt toe aan de gewesten

B. FISCALE WOONPLAATS

 Criterium om te bepalen welke regels van toepassing zijn = fiscale woonplaats op moment van
overlijden = werkelijke woonplaats (feitelijke vermoedens)

 Uitzondering: indien <5 jaar voor overlijden in meer dan 1 gewest gewoond  indiening aangifte in
het kantoor van het west van de laatste fiscale woonplaats waar hij in die periode het langst gevestigd
was

Vb. 4 jaar in Wallonië en laatste jaar in Vlaanderen  voor Wallonië

Oefening pagina 142 onderaan

C. ERFBELASTING VERSUS RECHT VAN OVERGANG


Erfbelasting RECHT VAN OVERGANG

ALGEMEEN rijksinwoner niet-rijksinwoner
duurzaam verblijf duurzaam verblijf
in België in het buitenland
op het volledig vermogen onder alleen onroerende goederen in
aftrek van schulden en België
begrafeniskosten aftrek van bepaalde schulden

WIE IS TOT AANGIFTE wettige erfgenamen + algemene iedere erfgenaam van een OG in
VERPLICHT ? legatarissen België gelegen ongeacht zijn
hoedanigheid

BEVOEGD KANTOOR VOOR fiscale woonplaats ligging onroerend goed
INDIENEN AANGIFTE
(regels van dat gewest)

TARIEVEN idem idem


VERM. RECHTEN VOOR ERF / idem idem
LLE MET MIN. 3 KIND. < 21 j

TERMIJN BETALING idem idem


24

,HOOFDSTUK 1: REGELS VAN HET ERFRECHT

A. SOORTEN ERFOPVOLGING

1. wettelijke erfopvolging: geen testament
2. Testamentaire erfopvolging: wel testament

B. WETTELIJKE ERFOPVOLGING

 Wat: overdracht van de goederen van de nalatenschap aan de erfgenamen van rechtswege door
het feit van het overlijden zonder enige formaliteit

 Soorten:
o Regelmatige erfopvolging: indien er wettige erfgenamen zijn
 ZONDER langstlevende echtgenoot:
 Regel 1: erfgenamen van lagere orde sluiten erfgenamen van hogere
orde uit (vb kinderen sluiten broers en zussen uit)
 Regel 2: binnen eenzelfde orde wordt voorrang gegeven aan de
erfgenaam die het dichtst in graad komt bij de overledene
 Regel 3: plaatsvervulling  afstammelingen van een vooroverleden
erfgenaam komen in zijn/haar plaats (= uitzondering op regel 2)
 Regel 4: kloving (vanaf derde orde)  nalatenschap wordt in 2 gelijke
delen verdeeld tussen de vaderlijke en de moederlijke lijn als de
erflater geen afstammelingen, broers of zusters (geboren uit hetzelfde
huwelijk) heeft
 MET langstlevende echtgenoot:
 Regel 1: huwelijksvermogenstelsel  3 stelsels:
Ω Wettelijk stelsel (3 vermogens)
Ω Stelsel van scheiding van goederen (2 vermogens)
Ω Stelsel van volledige gemeenschap (1 vermogen)
Ω ‘Scheiding van goederen maar met gemeenschap van
aanwinsten  elk zijn eigen vermogen van voor het huwelijk,
alles verworven tijdens het huwelijk wordt in 1 pot
samengebracht
 Regel 2:verdeling huwelijksvermogenstelsel(na verdeling blijft er in NL:)
Ω Wettelijk stelsel: eigen goederen erflater ½ van gemeenschap
Ω Scheiding van goederen: eigen goederen erflater
Ω Algehele gemeenschap: ½ van gemeenschap
 Regel 3: verdeling van de nalatenschap (indien… LLE …)
Ω (Klein)kinderen  VG over ganse nalatenschap
Ω Andere erfgenamen  gemeenschap in VE & eigen goederen
erflater in VG
Ω Geen andere erfgenamen  VE op ganse nalatenschap
 Opmerking 1: indien er geen (klein)kinderen zijn (vanaf 01/09/2018) erft de LLE
de VE m.b.t. het aandeel van de eerstervende in het vermogen dat exclusief

25

, tussen de echtgenoten in onverdeeldheid bestaat  naar analogie van
gemeenschapsstelsel
 “exclusieve onverdeeldheid” (bij scheiding van goederen): = als je moet delen
met andere dan de kinderen, zijn volledig voor LLE
 Het vermogen dat de echtgenoten samen hebben verworven (vb het
samen aangekochte woonhuis)
 Het eigen vermogen dat echtgenoten in onverdeeldheid hebben
gebracht (de gelden die door elk van hen op gemeenschappelijke
rekening werden gestort)
Oefening pagina 151-152
o Onregelmatige erfopvolging: er zijn geen wettige erfgenamen  nalatenschap komt toe
aan de staat

C. TESTAMENTAIRE ERFOPVOLGING

 Vormen:
o Testament bij openbare akte (= notarieel testament):
 Akte door notaris opgemaakt in het bijzijn van 2 getuigen
 Erflater verklaart uiterste wilsbeschikking, de notaris neemt akte van deze
beschikking en bezwaart ze onder zijn minuten
 Moet geregistreerd worden binnen de 4 maanden na overlijden (omdat mensen van
gedacht kunnen veranderen + dit mag niet op de computer opgemaakt worden)
 Het is het meest recente testament dat geld
o Eigenhandig (onderhands) testament:
 Eigenhandig geschreven (datum + handtekening!!)
 Er moet duidelijk uit blijken dat het om een uiterste wilsbeschikking gaat
 Als iemand deze vindt, kunnen ze hem vernietigen en is er geen bewijs meer
o Testament in internationale vorm (= verzegelde bewaring): = combo van 2 vorige
 Eigenhandig geschreven en onder gesloten omslag in bewaring gegeven bij de
notaris
 Enkel daarvan wordt de akte gemaakt en onder zijn minuten bewaard (omslag
hechten aan akte)
 Moet geregistreerd worden binnen 4 maanden na overlijden
 Dit is een lagere kost dan notariële akte
 Legatarissen: (legaat = testament; niet hetzelfde als wettelijk erfrecht) = een erfgenaam conform het
testamentair erfrecht
o Soorten:
 Algemeen legataris: erft de volledige nalatenschap
 Legataris ten algemene titel: erft een abstract deel van de nalatenschap (vb 1/10 of
alle onroerende goederen)
 Bijzondere legataris: erft slechts een welbepaald goed (vb chalet in Ardennen, hond)
o Belang van onderscheid: de bijzondere legataris is NIET gehouden tot de schulden van de
nalatenschap, tenzij uitdrukkelijk vermeld in testament om hiervan af te wijken
 Aanvaarden of verwerpen van nalatenschap:
o Aanvaarding:
 Erfgenaam neemt de nalatenschap zoals ze is
 Erfgenaam zal, indien nodig, met zijn eigen vermogen de schulden moeten
aanzuiveren
Gebeurd stilzwijgend of uitdrukkelijk


26