Inleiding
10/02/2025
OLA’s: endocrinologie, geriatrie, systeemziekten, allergie
Examenvorm:
- Endocrino: MKZ
- Geriatrie: open vragen
- Systeemziekte: open vragen
- Allergie: MKZ
Lessen worden opgenomen
Endocrinologie
Klinische lessen S/, casussen, …
Op het einde gemengde casus: alle endocrinologie samen
Wat te kennen
- Cursus
- Bijkomend: slides – kleine letters in cursus – geanimeerde lessen
(Inhaalexamen: en 2e zit: 2 open schriftelijke vragen)
Obesitas
Inleiding
Toename in obesitas, mannen en vrouwen niet enkel in
Westen, is globaal
Land met meeste obesitas: Midden-Oosten (united emirates)
Afrika: zwaarder zijn = teken dat je geen HIV hebt health
paradox, moeilijk om die te laten afvallen
België: 1/5 obesitas
- Klassiek in medische wereld gezien als gevolg van sedentaire levensstijl
Double trouble:
- Mensen met obesitas vaker op ICU door covid
- Pandemie van obesitas was al jaren bezig, niet op gereageerd
Cijfers TI
Hoe ouder en hoe hoger BMI hoe meer kans ICU
Anamnese bij obesitas
Stigma
Afstand nemen van stigma anders geen constructief gesprek met pt Stigma tegengaan
mogelijk 1. Over simplificering vermijden
- Stigma bij pt vaak ook aanwezig 2. Gewichtsvariatie in populatie
- Pt hebben ziekte, worden hier continu op aangesproken erkennen
3. Alle oorzaken obesitas overwegen
Stigmatiserende ervaringen vooral op kinderleeftijd probleem 4. Pt met empathie behandelen
Diverse redenen waarom pt eetgedrag niet onder controle heeft
- Geen structuur
, - Armoede
- Hormonaal probleem
Gewicht = symptoom van de ziekte
Spectrum:
- Body positivity kan niet als arts, je moet aangeven dat pt hogere risico’s hebben
- Obesitas als chronische ziekte, als handicap, steun krijgen bij zoeken naar werk en dergelijke
o Verantwoordelijkheid van pt ontnemen
Waarheid in het midden
Discussie: gewicht en BMI geen goede maatstaf (zie infra)
Vb casus: Vrouw, 23j en student GNK en vind zichzelf te zwaar
Verloop anamnese
1. Eerste vraag: hoelang is probleem al aanwezig?
Hoeveel persoon weegt: best niet, is KO
Pt denkt vaak dat ze minder weegt en denken vaak dat ze groter zijn foute BMI
Ontstaan bevragen: richting onderliggende oorzaak
- Vb medicatie (antidepressivum)
2. Eetgedrag bevragen
Vooral werk van diëtiste, maar wel idee van voeding hebben
3. Fysieke activiteit
Energiebalans in kaart brengen
4. Co-morbiditeiten
Ziekte stadiëren, ernst inschatten
5. Subjectieve last (wrs aanwezig aangezien pt naar arts komt)
6. Familiale anamnese:
Gewicht is voor groot deel afhankelijk van gewicht biologische ouders <-> ook deel nurture
7. Medicatie!!!
Vaak oorzaak toenemend gewicht
- Antipsychotica vooral (sommige gewichtsneutraler) meds met invloed CZS
- Corticosteroïden
Maar 5% van pt komt naar huisarts met gewichtsprobleem, gevoel dat die niet kan helpen +
probleem wel besproken, maar in context van iets anders
Casus
- Van kindsaf aan, verergert sinds kot
- Voortdurend mee bezig, lijnen lijngericht eten, mensen chronisch op dieet
o Vaak verkeerde keuzes + gebrek aan structuur ( teveel eten)
- Nauwelijks fysieke activiteit
- Geen co-morbiditeiten, wel vermoeid (reden consultatie)
- Prikpil en migraine medicatie
, Typisch verhaal
- Gewichtsprobleem vaak een oorzaak, lang aanwezig voordat hulp wordt gezocht
- Patroon: na universiteit, na kinderen te krijgen
- Pt vragen grafiek van gewicht uit te zetten
Klinisch onderzoek
Gewicht en lengte meten
Buikomtrek
- Discussie over
- BMI 25-35 nuttig: onderscheid visceraal – volledig lichaam vetopstapeling
- Niet meer nuttig bij pt met morbide obesitas
- Juist gebruik discussie
Algemene consensus: buikomtrek delen door lengte
Casus
- 98 kg, 1m70, BP 13/7
- Geen buikomtrek gemeten
- Organen NL (vb lever: steatose uitsluiten)
Gewicht en lengte ontbreken vaak in dossier
BMI
Methode: gewicht corrigeren voor lengte (uitgevonden in Gent)
Cutoff: voor blanke populatie
Correlatie lichaamsvet en BMI = sterk nuttige parameter
NL: 18,5-25
- Verschuiven omdat mensen er nu niet meer aan voldoen <-> gebaseerd op studies die
aantonen dat hogere BMI correleert aan morbiditeit
- Het hebben van overgewicht en obesitas geeft morbiditeit, ook al zijn er geen complicaties
ziekte: verkorte levensduur en verlaagde QOL
Gevolgen overgewicht
- Type II diabetes zie andere lessen
- Risico kanker (vooral borst – slokdarm – endometrium)
o Kanker meestal later gediagnosticeerd
BMI = goede parameter <-> rekening houden met body composition (buikomtrek wel belangrijker)
- Overschatting vetpercentage: hoge spiermassa
- Onderschatting vetpercentage: lage spiermassa (vb ouderen)
Term ‘zwaarlijvigheid’ overgewicht en obesitas
Buikomtrek
Moet thv navel, parallel aan de grond en op einde van niet geforceerde ademhaling
- Kan 10 cm speling op zitten als je dit bij jezelf doet
- Middelpunt tussen onderste rib – crista iliaca
Slechte reproduceerbaarheid (goed alternatief: waist-to-hip ratio <-> moeilijker te meten)
Doel: verdeling lichaamsvet bepalen
- Abdominaal, androïde, visceraal of appelvormig hoger gezondheidsrisico
10/02/2025
OLA’s: endocrinologie, geriatrie, systeemziekten, allergie
Examenvorm:
- Endocrino: MKZ
- Geriatrie: open vragen
- Systeemziekte: open vragen
- Allergie: MKZ
Lessen worden opgenomen
Endocrinologie
Klinische lessen S/, casussen, …
Op het einde gemengde casus: alle endocrinologie samen
Wat te kennen
- Cursus
- Bijkomend: slides – kleine letters in cursus – geanimeerde lessen
(Inhaalexamen: en 2e zit: 2 open schriftelijke vragen)
Obesitas
Inleiding
Toename in obesitas, mannen en vrouwen niet enkel in
Westen, is globaal
Land met meeste obesitas: Midden-Oosten (united emirates)
Afrika: zwaarder zijn = teken dat je geen HIV hebt health
paradox, moeilijk om die te laten afvallen
België: 1/5 obesitas
- Klassiek in medische wereld gezien als gevolg van sedentaire levensstijl
Double trouble:
- Mensen met obesitas vaker op ICU door covid
- Pandemie van obesitas was al jaren bezig, niet op gereageerd
Cijfers TI
Hoe ouder en hoe hoger BMI hoe meer kans ICU
Anamnese bij obesitas
Stigma
Afstand nemen van stigma anders geen constructief gesprek met pt Stigma tegengaan
mogelijk 1. Over simplificering vermijden
- Stigma bij pt vaak ook aanwezig 2. Gewichtsvariatie in populatie
- Pt hebben ziekte, worden hier continu op aangesproken erkennen
3. Alle oorzaken obesitas overwegen
Stigmatiserende ervaringen vooral op kinderleeftijd probleem 4. Pt met empathie behandelen
Diverse redenen waarom pt eetgedrag niet onder controle heeft
- Geen structuur
, - Armoede
- Hormonaal probleem
Gewicht = symptoom van de ziekte
Spectrum:
- Body positivity kan niet als arts, je moet aangeven dat pt hogere risico’s hebben
- Obesitas als chronische ziekte, als handicap, steun krijgen bij zoeken naar werk en dergelijke
o Verantwoordelijkheid van pt ontnemen
Waarheid in het midden
Discussie: gewicht en BMI geen goede maatstaf (zie infra)
Vb casus: Vrouw, 23j en student GNK en vind zichzelf te zwaar
Verloop anamnese
1. Eerste vraag: hoelang is probleem al aanwezig?
Hoeveel persoon weegt: best niet, is KO
Pt denkt vaak dat ze minder weegt en denken vaak dat ze groter zijn foute BMI
Ontstaan bevragen: richting onderliggende oorzaak
- Vb medicatie (antidepressivum)
2. Eetgedrag bevragen
Vooral werk van diëtiste, maar wel idee van voeding hebben
3. Fysieke activiteit
Energiebalans in kaart brengen
4. Co-morbiditeiten
Ziekte stadiëren, ernst inschatten
5. Subjectieve last (wrs aanwezig aangezien pt naar arts komt)
6. Familiale anamnese:
Gewicht is voor groot deel afhankelijk van gewicht biologische ouders <-> ook deel nurture
7. Medicatie!!!
Vaak oorzaak toenemend gewicht
- Antipsychotica vooral (sommige gewichtsneutraler) meds met invloed CZS
- Corticosteroïden
Maar 5% van pt komt naar huisarts met gewichtsprobleem, gevoel dat die niet kan helpen +
probleem wel besproken, maar in context van iets anders
Casus
- Van kindsaf aan, verergert sinds kot
- Voortdurend mee bezig, lijnen lijngericht eten, mensen chronisch op dieet
o Vaak verkeerde keuzes + gebrek aan structuur ( teveel eten)
- Nauwelijks fysieke activiteit
- Geen co-morbiditeiten, wel vermoeid (reden consultatie)
- Prikpil en migraine medicatie
, Typisch verhaal
- Gewichtsprobleem vaak een oorzaak, lang aanwezig voordat hulp wordt gezocht
- Patroon: na universiteit, na kinderen te krijgen
- Pt vragen grafiek van gewicht uit te zetten
Klinisch onderzoek
Gewicht en lengte meten
Buikomtrek
- Discussie over
- BMI 25-35 nuttig: onderscheid visceraal – volledig lichaam vetopstapeling
- Niet meer nuttig bij pt met morbide obesitas
- Juist gebruik discussie
Algemene consensus: buikomtrek delen door lengte
Casus
- 98 kg, 1m70, BP 13/7
- Geen buikomtrek gemeten
- Organen NL (vb lever: steatose uitsluiten)
Gewicht en lengte ontbreken vaak in dossier
BMI
Methode: gewicht corrigeren voor lengte (uitgevonden in Gent)
Cutoff: voor blanke populatie
Correlatie lichaamsvet en BMI = sterk nuttige parameter
NL: 18,5-25
- Verschuiven omdat mensen er nu niet meer aan voldoen <-> gebaseerd op studies die
aantonen dat hogere BMI correleert aan morbiditeit
- Het hebben van overgewicht en obesitas geeft morbiditeit, ook al zijn er geen complicaties
ziekte: verkorte levensduur en verlaagde QOL
Gevolgen overgewicht
- Type II diabetes zie andere lessen
- Risico kanker (vooral borst – slokdarm – endometrium)
o Kanker meestal later gediagnosticeerd
BMI = goede parameter <-> rekening houden met body composition (buikomtrek wel belangrijker)
- Overschatting vetpercentage: hoge spiermassa
- Onderschatting vetpercentage: lage spiermassa (vb ouderen)
Term ‘zwaarlijvigheid’ overgewicht en obesitas
Buikomtrek
Moet thv navel, parallel aan de grond en op einde van niet geforceerde ademhaling
- Kan 10 cm speling op zitten als je dit bij jezelf doet
- Middelpunt tussen onderste rib – crista iliaca
Slechte reproduceerbaarheid (goed alternatief: waist-to-hip ratio <-> moeilijker te meten)
Doel: verdeling lichaamsvet bepalen
- Abdominaal, androïde, visceraal of appelvormig hoger gezondheidsrisico
