Samenvatting e-lijn III volledig

Samenvatting e-lijn III

1. Palliatieve zorg
Palliatieve zorg ?

- Holistische geïntegreerde zorg : 4 pijlers
1) Fysiek (lichamelijk) : hoe er voor zorgen dat patiënt geen pijn heeft?
2) Psychische zorg
3) Sociale zorg
4) Zingevinsaspecten
- Patient- centredness : bespreking zorg met patiënt, keuzes laten maken
- Interprofessioneel : zowel 1e/2e lijn  goede afspraken maken  continuïteit binnen zorg




- Focus op levenskwaliteit patiënt + familie  zorg bieden voor kwalitatief & actief leven
- Tijdig symptomen voorkomen/verhelpen
- Weten wanneer patiënt palliatief is!

, - Meeste oudere mensen sterven orgaanfalen : vertrekken al beetje lager dan patiënten
kankertraject  stilletjes achteruit  opstoot  sterfte
 Opgenomen in acute fasen (opstoten)  al dan niet sterfte?
- Kankertraject : kankerdiagnose  lang nog goed functioneel  achteruitgang  sterfte
 Terminale model palliatieve zorg
- Dementie : starten nog lager functionaliteit  geleidelijk achteruit kleine golfjes é piekjes

PICT (Palliative Care Indicator Tool)

- Eenvoudig & praktisch meetinstrument  zorgverleners palliatieve patiënt tijdig
identificeren, ongeacht aandoening
- Indeling patiënten naar zorgnood ipv levensverwachting
- Bruikbaar dagelijkse zorgpraktijk ziekenhuizen, woonzorgcentra, thuissituatie
- 5-tal minuten

Basisprincipes palliatieve zorg benadering



- 4 pijlers palliatieve zorg :
 lichamelijke klachten
 pijn & symptoomcontrole
 assessment – integrale benadering
 focus op patiënt & omgeving
 psychosociale & culturele klachten




- Ethiek & wetgeving
- Teamwerk & organisatie
- Vroegtijdige zorgplanning & communicatie
- ‘Screenen’?
- Symptoom – klacht – hulpvraag
- Medicamenteus – niet medicamenteus

Vroegtijdige zorgplanning & communicatie

- Vroegtijdige zorgplanning = vrijwillig, herhaald & continu proces reflectie/dialoog tussen
patiënt, naasten & zorgverleners
 welke waarden belangrijk voor patiënt ?
 voorkeuren patiënt toekomstige zorg?
 Zorgdoelen bespreken & vastleggen + opstellen wilsverklaringen
 Positieve wilsverklaring

,  Negatieve wilsverklaring
 Documenteren
 Communiceren (ook transmuraal)
- Verbetert tevredenheid geleverde zorg
- Laat vertegenwoordiger patiënt toe patiënt beter in te schatten & zorg beter af te stemmen
- 2/3e patiënten wil dit, verwachten 1e initiatief van zorgverleners
- Autonomie patiënt belangrijk
- Meer dan slecht nieuws gesprekken
- Omgaan met emoties
- Informatie op ritme patiënt
- Communicatie met familie
- (huis) arts, thuisverpleging, maatschappelijk werk

Teamwerk & organisatie

- Team = iedereen die iets kan bijdragen aan zorg
- Professionals & niet-professionals
- Principes van samenwerking :
 Gedeelde verantwoordelijkheid
 Afspraken over rollen & verantwoordelijkheden
 Open communicatie
 Streven naar zelfde visie & doelstellingen
- Organisatie palliatieve zorg Vlaanderen : 90 % palliatieve zorg moet elke arts kunnen




- Palliatieve zorg ruimer dan stervenszorg/terminale zorg
- Focust op kwaliteit leven
- Mens achter ziekte leren kennen



2. Filosofie van het levensbegin

, Filosofische vragen rond prenatale screening

 Technologische vooruitgang

 Er wordt steeds meer mogelijk op vlak van prenatale screening.

 Ouders krijgen meer informatie over mogelijke risico’s voor hun kind.

 Vragen en uitdagingen

 Hoe gaan we om met die overvloed aan informatie?

 Willen ouders wel alle beschikbare informatie weten?

 Hoe manage je de verwachtingen van ouders die geruststelling zoeken?

 Ouders willen vooral goed nieuws horen: een gezond en “perfect” kind.

 Communicatie van risico’s

 Hoe meer we kunnen screenen, hoe meer we ook moeten vertellen over kleine en grote
risico’s.

 Wettelijk zijn artsen verplicht volledige informatie te geven (wet op patiëntenrechten).

 Hoe breng je deze informatie op een begrijpelijke manier over?

 Hoe communiceer je kleine risico’s? (bv. 2% kans op ziekte: absoluut of relatief cijfer?)

 Impact op ouders

 Informatie kan ouders zwaar belasten, zeker als ze snel beslissingen moeten nemen.

 Na de geboorte kunnen kinderen zich later afvragen waarom hun ouders besloten hen
geboren te laten worden ondanks bekende risico’s.

 Ouders blijven soms ook na de beslissing met twijfels zitten, ongeacht of ze de zwangerschap
hebben voortgezet of afgebroken.

 Keuzevrijheid wordt keuzeplicht

 Hoe meer keuzes, hoe groter de druk om die keuzes ook te maken.

 Ouders voelen zich soms verplicht om beslissingen te nemen waarvoor ze niet goed
voorbereid zijn.

 Fundamentele vragen

 Hoe kunnen we ouders beter voorbereiden?

 Hoe zorgen we dat het proces van keuzes maken zo goed mogelijk verloopt?

 Wat is de rol van ziekenhuizen hierin? Gaan zij mee in het opsporen van álle mogelijke
risico’s?

Begin & geboorte

- Veel verhalen over ‘het begin’
- West-Europese Christendom : ‘In den beginne…’  Maria krijgt onbevlekte ontvangenis 
geest heeft haar zwanger gemaakt