Probleem 6
Bronnen:
NR 168 - 177 - Compendium
NR 207 - 224 - Compendium
Hoofdstuk 2 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 5.4 - Zwaartepunten
Leerdoel 1 | Wie is eigenaar?
Eigenaar heeft recht op het vrije genot van zijn zaak en kan anderen buitensluiten. -> ALLEEN hij kan
ook een ander tot eigenaar van de zaak maken
Bevoegdheden
Art 5:1 lid 2 BW bepaalt dat het de eigenaar vrijstaat met uitsluiting van eenieder van de zaak gebruik
te maken. Hij heeft dus het recht op het vrije genot daarvan en hij kan anderen van dit
genot buitensluiten. Maar de eigenaar kan ook een persoon het genot van een zaak toestaan, de
eigenaar kan hiervoor een tegenprestatie, zoals geld vragen.
Naast het genot is de eigenaar met uitsluiting van anderen gerechtigd om over de zaak
te beschikken. Alleen de eigenaar kan dus iemand anders eigenaar maken(bevoegdheid).
Dit beschikkingsrecht kan de eigenaar ook door een ander laten uitoefenen. Denk bijvoorbeeld aan
iemand die zijn schilderij door een galeriehouder laat verkopen. Soms kan het ook zo zijn dat de wet
een ander de bevoegdheid geeft om over andermans zaak te beschikken.
Daarnaast mag de eigenaar volgens 5:1 lid 3 de vruchten trekken van het eigendom.
Positief: bevoegd tot gebruik, genot en beschikking
Negatief: exclusief karakter
Het eigendomsrecht is een absoluut recht
Absolute karakter van het eigendomsrecht heeft 3 aspecten
5:1 lid 2 Exclusief karakter van eigendomsrecht: de eigenaar hoeft niet te dulden dat een
ander handelingen verricht die hij zelf op grond van zijn eigendomsrecht mag verrichten.
(211)Hij kan daarom zijn eigendomsrecht tegenover derden handhaven als zij hem beletten
in de uitoefening van zijn eigendomsrecht Het recht van de eigenaar heeft dus een absolute
werking. Niet de wet, maar de rechtswetenschap noemt daarom het eigendomsrecht een
absoluut recht. Je kan onuitgenodigde gasten in je zwembad daarom gewoon wegsturen.
Droit de Suite
Art 5:2 geeft de eigenaar de bevoegdheid zijn zaak van een iedereen die hem zonder recht
houdt, op te eisen, we noemen dit ‘revendicatie’.
Zo kan de eigenaar zijn recht ook handhaven tegenover iedereen die de zaak onrechtmatig
onder zich heeft verkregen, dit komt door de regel dat een eigenaar zijn recht tegen eenieder
kan inroepen(absolute werking) Indien de zaak uit zijn macht raakt, volgt zijn recht de zaak
> zaaksgevolgof droit de suite.
Droit de preference/separatist in failliesement
De eigenaar kan zijn zaak ook als eigendom opeisen indien zij zich onder een failliet bevindt.
, Eigendomsrecht werkt tegenover een ieder dus ook tegenover de curator en de in
faillissement opkomende schuldeisers. De eigenaar is in dat geval dan ‘separatist’ .
Beperkingen
Door rechten van anderen -> als anderen ook tegenover de eigenaar van de zaak recht hebben op
gebruik van de zaak
Door de wet
Door ongeschreven recht -> mag niet maatschappelijk onaanvaardbaar zijn -> misbruik van
eigendomsrecht en hinder.
Misbruik van eigendomsrecht art. 3:13 BW
Een bevoegdheid kan onder meer worden misbruikt door haar uit te oefenen
- Met geen ander doel dan een ander te schaden of
- Met een ander doel dan waarvoor zij is verleend
- Ingeval men, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij de
uitoefening en het belang dat daardoor wordt geschaad, naar redelijkheid niet tot die
uitoefening had kunnen komen
Hinder 5:37 BW
Bij misbruik ligt de nadruk op de uitoefening van een subjectief recht. Bij hinder gaat het erom dat de
een de ander zodanig in diens subjectieve recht belemmert dat die ander dat niet hoeft te
accepteren. Voor het veel voorkomende geval van hinder, toegebracht aan de eigenaar van een erf
door die van een nabij gelegen erf, buren dus, is dit vervat in art 5:37 jo 5:1 lid 2 BW.
Wijze van eigendomsverkrijging
Door erfopvolging, overdracht, verjaring enz. (gelden voor alle goederen – art. 3:80 BW)
Roerende zaken
Toe-eigening 5:4 BW:
1. Roerende zaak die aan niemand toebehoort
a. Zaak die nooit een eigenaar heeft gehad
b. Zaak waarvan de eigenaar het bezit heeft prijsgegeven met het oogmerk om zich van
eigendom te ontdoen
2. Inbezitneming -> feitelijke macht over de zaak te verschaffen (art. 3:113 BW)
Vinderschap 5:5-12 BW
1. Een onbeehrde zaak vindt -> niet in de macht van een ander
2. En deze zaak onder zich neemt
Vinder kan 2 relaties tot de zaak hebben
a. Houder -> doen toekomen
b. Bezitter -> zaak zelf wilt houden
Verplichtingen:
1. Meldingsplicht:
a. Met bekwame spoed aangifte doen bij een daartoe aangewezen gemeente-ambtenaar
(5:5 lid 1 sub a en lid 2).
b. Indien de zaak in een besloten ruimte werd gevonden bovendien: met bekwame spoed
mededeling doen aan bewoner, gebruiker of exploitant (5:5 lid 1 sub b en lid 2).
c. Indien de vinder iemand als eigenaar of als tot ontvangst bevoegd mag beschouwen, kan
hij volstaan met een terstond na de vondst aan die persoon gedane mededeling (5:5 lid 1
sub a en b).
2. De zaak afgeven aan de gemeente die dit vordert (5:5 lid 1 sub c).
Bronnen:
NR 168 - 177 - Compendium
NR 207 - 224 - Compendium
Hoofdstuk 2 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 5.4 - Zwaartepunten
Leerdoel 1 | Wie is eigenaar?
Eigenaar heeft recht op het vrije genot van zijn zaak en kan anderen buitensluiten. -> ALLEEN hij kan
ook een ander tot eigenaar van de zaak maken
Bevoegdheden
Art 5:1 lid 2 BW bepaalt dat het de eigenaar vrijstaat met uitsluiting van eenieder van de zaak gebruik
te maken. Hij heeft dus het recht op het vrije genot daarvan en hij kan anderen van dit
genot buitensluiten. Maar de eigenaar kan ook een persoon het genot van een zaak toestaan, de
eigenaar kan hiervoor een tegenprestatie, zoals geld vragen.
Naast het genot is de eigenaar met uitsluiting van anderen gerechtigd om over de zaak
te beschikken. Alleen de eigenaar kan dus iemand anders eigenaar maken(bevoegdheid).
Dit beschikkingsrecht kan de eigenaar ook door een ander laten uitoefenen. Denk bijvoorbeeld aan
iemand die zijn schilderij door een galeriehouder laat verkopen. Soms kan het ook zo zijn dat de wet
een ander de bevoegdheid geeft om over andermans zaak te beschikken.
Daarnaast mag de eigenaar volgens 5:1 lid 3 de vruchten trekken van het eigendom.
Positief: bevoegd tot gebruik, genot en beschikking
Negatief: exclusief karakter
Het eigendomsrecht is een absoluut recht
Absolute karakter van het eigendomsrecht heeft 3 aspecten
5:1 lid 2 Exclusief karakter van eigendomsrecht: de eigenaar hoeft niet te dulden dat een
ander handelingen verricht die hij zelf op grond van zijn eigendomsrecht mag verrichten.
(211)Hij kan daarom zijn eigendomsrecht tegenover derden handhaven als zij hem beletten
in de uitoefening van zijn eigendomsrecht Het recht van de eigenaar heeft dus een absolute
werking. Niet de wet, maar de rechtswetenschap noemt daarom het eigendomsrecht een
absoluut recht. Je kan onuitgenodigde gasten in je zwembad daarom gewoon wegsturen.
Droit de Suite
Art 5:2 geeft de eigenaar de bevoegdheid zijn zaak van een iedereen die hem zonder recht
houdt, op te eisen, we noemen dit ‘revendicatie’.
Zo kan de eigenaar zijn recht ook handhaven tegenover iedereen die de zaak onrechtmatig
onder zich heeft verkregen, dit komt door de regel dat een eigenaar zijn recht tegen eenieder
kan inroepen(absolute werking) Indien de zaak uit zijn macht raakt, volgt zijn recht de zaak
> zaaksgevolgof droit de suite.
Droit de preference/separatist in failliesement
De eigenaar kan zijn zaak ook als eigendom opeisen indien zij zich onder een failliet bevindt.
, Eigendomsrecht werkt tegenover een ieder dus ook tegenover de curator en de in
faillissement opkomende schuldeisers. De eigenaar is in dat geval dan ‘separatist’ .
Beperkingen
Door rechten van anderen -> als anderen ook tegenover de eigenaar van de zaak recht hebben op
gebruik van de zaak
Door de wet
Door ongeschreven recht -> mag niet maatschappelijk onaanvaardbaar zijn -> misbruik van
eigendomsrecht en hinder.
Misbruik van eigendomsrecht art. 3:13 BW
Een bevoegdheid kan onder meer worden misbruikt door haar uit te oefenen
- Met geen ander doel dan een ander te schaden of
- Met een ander doel dan waarvoor zij is verleend
- Ingeval men, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij de
uitoefening en het belang dat daardoor wordt geschaad, naar redelijkheid niet tot die
uitoefening had kunnen komen
Hinder 5:37 BW
Bij misbruik ligt de nadruk op de uitoefening van een subjectief recht. Bij hinder gaat het erom dat de
een de ander zodanig in diens subjectieve recht belemmert dat die ander dat niet hoeft te
accepteren. Voor het veel voorkomende geval van hinder, toegebracht aan de eigenaar van een erf
door die van een nabij gelegen erf, buren dus, is dit vervat in art 5:37 jo 5:1 lid 2 BW.
Wijze van eigendomsverkrijging
Door erfopvolging, overdracht, verjaring enz. (gelden voor alle goederen – art. 3:80 BW)
Roerende zaken
Toe-eigening 5:4 BW:
1. Roerende zaak die aan niemand toebehoort
a. Zaak die nooit een eigenaar heeft gehad
b. Zaak waarvan de eigenaar het bezit heeft prijsgegeven met het oogmerk om zich van
eigendom te ontdoen
2. Inbezitneming -> feitelijke macht over de zaak te verschaffen (art. 3:113 BW)
Vinderschap 5:5-12 BW
1. Een onbeehrde zaak vindt -> niet in de macht van een ander
2. En deze zaak onder zich neemt
Vinder kan 2 relaties tot de zaak hebben
a. Houder -> doen toekomen
b. Bezitter -> zaak zelf wilt houden
Verplichtingen:
1. Meldingsplicht:
a. Met bekwame spoed aangifte doen bij een daartoe aangewezen gemeente-ambtenaar
(5:5 lid 1 sub a en lid 2).
b. Indien de zaak in een besloten ruimte werd gevonden bovendien: met bekwame spoed
mededeling doen aan bewoner, gebruiker of exploitant (5:5 lid 1 sub b en lid 2).
c. Indien de vinder iemand als eigenaar of als tot ontvangst bevoegd mag beschouwen, kan
hij volstaan met een terstond na de vondst aan die persoon gedane mededeling (5:5 lid 1
sub a en b).
2. De zaak afgeven aan de gemeente die dit vordert (5:5 lid 1 sub c).
