Probleem 3
Bronnen:
Arrest – Bunde/ Erckens
Arrest – Haviltex
Hoofdstuk 17 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 18 – Zwaartepunten (18.3.5)
Hoofdstuk 23 – Compendium
Hoofdstuk 19 - Zwaartepunten
A.
Leerdoel 1 | Wat te doen bij vaagheid van een overeenkomst?
- Contractsvrijheid brengt met zich mee dat partijen vrij zijn om overeenkomsten te
sluiten en zij bovendien vrij zijn te bepalen wat de inhoud van die overeenkomsten is.
- Keerzijde: wanneer partijen eenmaal een overeenkomst hebben gesloten, zij
gebonden zijn aan wat ze met elkaar zijn overeengekomen.
- De partijafspraak vormt de kern van wat de overeenkomst met zich meebrengt.
Art. 6:248 lid 1: een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen
rechtsgevolgen, maar ook die welke - naar aard van de overeenkomst - voortvloeien uit de
wet,de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid.
Art. 6:2: hoofdregel bij de uitvoering van de door een overeenkomst in het leven geroepen
verbintenissen: de schuldeiser en schuldenaar zijn verplicht zich jegens elkaar te gedragen
overeenkomstig de eisen van redelijkheid en billijkheid.
Wat is de inhoud van de partijafspraak?
1. Taalkundige uitleg is te beperkt. Woorden op zichzelf zijn nooit ‘duidelijk’. Alle uitingen
van de taal zijn immers alleen in hun context te begrijpen. Woorden op zichzelf zijn nooit
‘duidelijk’. Zij vereisen eerst uitleg aan de hand van het verband waarbinnen ze worden
gebruikt, meestal is de uitleg een onbewust proces. Pas wanneer er twijfel bestaat over de
betekenis van een bepaald woord of beding, realiseert men zich dat woorden niet eerder
duidelijk zijn dan nadat men ze heeft uitgelegd.
2. Men kan niet volstaan met een zuiver taalkundige uitleg. Sinds de jaren ’70 is het vaste
rechtspraak van de Hoge Raad dat niet kan worden volstaan met een zuiver taalkundige
uitleg van de bewoordingen van een overeenkomst.
Uitleg en vertrouwensleer
De uitleg van een contract valt niet los te denken van het tot stand komen daarvan. Art. 3:35
speelt de voornaamste rol in het tot stand komen van een overeenkomst. De wederpartij die
in gerechtvaardigd vertrouwen is afgegaan op de verklaring van een ander als een verklaring
van een bepaalde strekking, mag die ander houden aan diens verklaring zoals zij haar heeft
opgevat, ook wanneer de verklaring in de begrepen betekenis niet is gewild. Dit beginsel
speelt ook een belangrijke rol bij de uitleg van contractsbepalingen. Omdat het bij de uitleg
van een partijafspraak gaat om de uitleg van wederkerige verklaringen, is van belang hoe
, partijen over en weer de afspraak mochten opvatten en wat zij dienaangaande over en weer
uit deze verklaringen in gerechtvaardigd vertrouwen - redelijkerwijs - mochten afleiden.
Over en weer-formule Haviltex-arrest:
- In het Haviltex-arrest sluit de Hoge Raad nauw aan bij art. 3:35, met dien verstande
dat de Hoge Raad rekening houdt met de omstandigheid dat het de uitleg betreft van
wederkerige verklaringen.
- Bij de uitleg van contractsbepalingen komt het aan ‘op de zin die partijen in de
gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten
toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten
verwachten’.
Leerdoel 2 | Wat is ontbinden? + wanneer mag je ontbinden?
Ontbinden-> afstel van eigen prestatieplicht
Vereisten: - art. 6:265 BW
- Iedere tekortkoming van een partij in de nakoming van haar verbintenissen aan de
wederpartij geeft de bevoegdheid aan de wederpartij om de overeenkomst te
ontbinden. Tenzij, wanneer de tekortkoming de ontbinding niet rechtvaardigt. (Hoeft
niet toerekenbaar zijn, kan wanprestatie maar ook overmacht zijn).
- Lid 2: voor zover de nakoming blijvend of , tijdelijk onmogelijk is, is voor het ontstaan
van de bevoegdheid tot ontbinding door de wederpartij geen verzuim van de
tekortschietende partij vereist. In andere gevallen dient de schuldenaar in verzuim te
zijn.
Verzuim = schriftelijke aanmaning door de schuldeiser van de schuldenaar, om
binnen de daarin aangegeven redelijke termijn na te komen. Komt dan niet na dan in
verzuim.
- Tekortkoming moet de ontbinding rechtvaardigen. Maar niet vereist dat het
toerekenbaar is.
Wijze van ontbinden: art. 6:267 BW
- Een schriftelijke ontbindingsverklaring (buitengerechtelijke)
- In rechte ontbinding te vorderen.
Gevolgen: art. 6:271 BW
Bevrijdt partijen van de daardoor getroffen verbintenissen -> geen verplichting meer tot
nakoming.
Verschil ontbinding en vernietiging
Ontbinding werkt niet terug -> art. 6:269 BW
Uitzonderingen:
Schuldeiser in verzuim 6:266 BW
- Indien de overmacht wordt veroorzaakt door schuldeisersverzuim -> niet bevoegd
voor ontbinding
Als door partij al is gepresteerd, blijft krachtens art 6:271, de rechtsgrond voor deze
nakoming tot stand, maar ontstaat er voor de wederpartij een verbintenis tot ongedaan
making van al door haar ontvangen prestaties. Ontbinding heeft geen terugwerkende kracht,
er is dus geen sprake van onverschuldigde betaling -> maar er ontstaat een verbintenis tot
ongedaan making.
Wat als ongedaan making niet mogelijk is?
Bronnen:
Arrest – Bunde/ Erckens
Arrest – Haviltex
Hoofdstuk 17 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 18 – Zwaartepunten (18.3.5)
Hoofdstuk 23 – Compendium
Hoofdstuk 19 - Zwaartepunten
A.
Leerdoel 1 | Wat te doen bij vaagheid van een overeenkomst?
- Contractsvrijheid brengt met zich mee dat partijen vrij zijn om overeenkomsten te
sluiten en zij bovendien vrij zijn te bepalen wat de inhoud van die overeenkomsten is.
- Keerzijde: wanneer partijen eenmaal een overeenkomst hebben gesloten, zij
gebonden zijn aan wat ze met elkaar zijn overeengekomen.
- De partijafspraak vormt de kern van wat de overeenkomst met zich meebrengt.
Art. 6:248 lid 1: een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen
rechtsgevolgen, maar ook die welke - naar aard van de overeenkomst - voortvloeien uit de
wet,de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid.
Art. 6:2: hoofdregel bij de uitvoering van de door een overeenkomst in het leven geroepen
verbintenissen: de schuldeiser en schuldenaar zijn verplicht zich jegens elkaar te gedragen
overeenkomstig de eisen van redelijkheid en billijkheid.
Wat is de inhoud van de partijafspraak?
1. Taalkundige uitleg is te beperkt. Woorden op zichzelf zijn nooit ‘duidelijk’. Alle uitingen
van de taal zijn immers alleen in hun context te begrijpen. Woorden op zichzelf zijn nooit
‘duidelijk’. Zij vereisen eerst uitleg aan de hand van het verband waarbinnen ze worden
gebruikt, meestal is de uitleg een onbewust proces. Pas wanneer er twijfel bestaat over de
betekenis van een bepaald woord of beding, realiseert men zich dat woorden niet eerder
duidelijk zijn dan nadat men ze heeft uitgelegd.
2. Men kan niet volstaan met een zuiver taalkundige uitleg. Sinds de jaren ’70 is het vaste
rechtspraak van de Hoge Raad dat niet kan worden volstaan met een zuiver taalkundige
uitleg van de bewoordingen van een overeenkomst.
Uitleg en vertrouwensleer
De uitleg van een contract valt niet los te denken van het tot stand komen daarvan. Art. 3:35
speelt de voornaamste rol in het tot stand komen van een overeenkomst. De wederpartij die
in gerechtvaardigd vertrouwen is afgegaan op de verklaring van een ander als een verklaring
van een bepaalde strekking, mag die ander houden aan diens verklaring zoals zij haar heeft
opgevat, ook wanneer de verklaring in de begrepen betekenis niet is gewild. Dit beginsel
speelt ook een belangrijke rol bij de uitleg van contractsbepalingen. Omdat het bij de uitleg
van een partijafspraak gaat om de uitleg van wederkerige verklaringen, is van belang hoe
, partijen over en weer de afspraak mochten opvatten en wat zij dienaangaande over en weer
uit deze verklaringen in gerechtvaardigd vertrouwen - redelijkerwijs - mochten afleiden.
Over en weer-formule Haviltex-arrest:
- In het Haviltex-arrest sluit de Hoge Raad nauw aan bij art. 3:35, met dien verstande
dat de Hoge Raad rekening houdt met de omstandigheid dat het de uitleg betreft van
wederkerige verklaringen.
- Bij de uitleg van contractsbepalingen komt het aan ‘op de zin die partijen in de
gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten
toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten
verwachten’.
Leerdoel 2 | Wat is ontbinden? + wanneer mag je ontbinden?
Ontbinden-> afstel van eigen prestatieplicht
Vereisten: - art. 6:265 BW
- Iedere tekortkoming van een partij in de nakoming van haar verbintenissen aan de
wederpartij geeft de bevoegdheid aan de wederpartij om de overeenkomst te
ontbinden. Tenzij, wanneer de tekortkoming de ontbinding niet rechtvaardigt. (Hoeft
niet toerekenbaar zijn, kan wanprestatie maar ook overmacht zijn).
- Lid 2: voor zover de nakoming blijvend of , tijdelijk onmogelijk is, is voor het ontstaan
van de bevoegdheid tot ontbinding door de wederpartij geen verzuim van de
tekortschietende partij vereist. In andere gevallen dient de schuldenaar in verzuim te
zijn.
Verzuim = schriftelijke aanmaning door de schuldeiser van de schuldenaar, om
binnen de daarin aangegeven redelijke termijn na te komen. Komt dan niet na dan in
verzuim.
- Tekortkoming moet de ontbinding rechtvaardigen. Maar niet vereist dat het
toerekenbaar is.
Wijze van ontbinden: art. 6:267 BW
- Een schriftelijke ontbindingsverklaring (buitengerechtelijke)
- In rechte ontbinding te vorderen.
Gevolgen: art. 6:271 BW
Bevrijdt partijen van de daardoor getroffen verbintenissen -> geen verplichting meer tot
nakoming.
Verschil ontbinding en vernietiging
Ontbinding werkt niet terug -> art. 6:269 BW
Uitzonderingen:
Schuldeiser in verzuim 6:266 BW
- Indien de overmacht wordt veroorzaakt door schuldeisersverzuim -> niet bevoegd
voor ontbinding
Als door partij al is gepresteerd, blijft krachtens art 6:271, de rechtsgrond voor deze
nakoming tot stand, maar ontstaat er voor de wederpartij een verbintenis tot ongedaan
making van al door haar ontvangen prestaties. Ontbinding heeft geen terugwerkende kracht,
er is dus geen sprake van onverschuldigde betaling -> maar er ontstaat een verbintenis tot
ongedaan making.
Wat als ongedaan making niet mogelijk is?
