Aardrijkskunde samenvatting H3
3.1 Duitsland
Bondsrepubliek met verschillen
Duitsland ontwikkelde zich na de verwoesting in de WWII tot een politieke en
economische grootmacht.
Duitse economie:
- is de vierde grootste BBP in de wereld → een belangrijke rol in de EU.
- een sociale markteconomie (voldoende concurrentie en rechtvaardige/social
samenleving)
Politiek= een federale staat (bondsrepubliek)
→ 16 deelstaat: elke deelstaat heeft een eigen regering en beleid.
→ Bondsregering: verantwoordelijke voor de buitenlandse politiek, defensie, etc. en
overkoepelende regering die wetten en regels opstelt waar de deelstaten zich aan
moeten houden.
Een sterke economie
Duitsland heeft een sterke industriële sector. secundaire sector → grootste sector
- In de 19de eeuw in het Ruhrgebied en Saarland ontwikkelde zich een zware
industrie (door de grondstoffen in de grond), hierdoor werd het Ruhrgebied
een economisch zwaartepunt.
- Ook is de industriële sector sterk beïnvloed door de auto-industrie en
chemische industrie.
Na 1970: goedkope steenkool werd ingevoerd en wereldwijde concurrentie nam toe
→ het oude industrie- en havengebied in een diepe crisis → mijnsluiting,
werkloosheid, verval, vervuiling.
- De auto- en chemische industrie in het zuiden liep wel goed → waardoor er
een verschuiving van het economische zwaartepunt van het noorden naar het
zuiden.
De industriële sector is belangrijke voor Duitsland:
- 25% boven het EU gemiddelde van de beroepsbevolking die actief is in de
secundaire sector.
- Ook DU een grote exporteur van industrieproducten (wereldwijd).
- Secundaire sector groot aandeel in het BBP van DU
, Spread- en backwash effecten
In bepaalde deelstaten ligt de BBP per hoofd van de bevolking ruim hoger dan in
deelstaten met nog een oude industrie. Als een stad of gebied het economisch goed
doet kan dat voor omliggende gebieden voor- en nadelen hebben.
Voorbeeld voordeel: München is uitgegroeid tot een belangrijk internationaal
centrum voor innovatie en onderzoek (hoogwaardige industrie, universiteiten, high-
tech, mno’s, tertiaire sector).
- spreadeffect (Economisch en sociaal positief effect in een een gebied als
gevolg van de ontwikkeling in een ander gebied):
Deze concentratie van kennis en bedrijvigheid maakt de stad aantrekkelijk voor
andere bedrijven → vestigen zich net buiten de stad (lage huurprijzen) → zorgt voor
werkgelegenheid → de omgeving van München wordt meegetrokken in de
economische ontwikkeling.
Voorbeeld nadelen: Nordrhein-Westfalen gaat het minder goed, in oude
industriesteden in het Ruhrgebied is een vertrekoverschot → vanwege weinig
werkgelegenheid en bedrijvigheid.
- Backwasheffecten: → Het gevolg is dat hoogopgeleide mensen uit deze
gebieden weg worden getrokken naar de (economisch) goed lopende steden
zoals München.
→ Overheid probeert het backwasheffect te beperken (recreatie en
dienstverleningen te creëren in oude gebouwen)
Verouderende Duitse bevolking
De bevolking van Duitsland wordt groter, maar niet door de natuurlijke
bevolkingsgroei.
De natuurlijke bevolkingsgroei in Duitsland is negatief, door het gebruik van
anticonceptie en de veranderende moraal tegenover het krijgen van kinderen.
De gemiddelde leeftijd van de DU bevolking neemt toe (hogere levensverwachting)
en er treedt vergrijzing op: minder mensen om het hoge welvaartspeil en
levensvoorzieningen in stand te houden.
- een van de oplossingen: de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen
Gevolge van vergrijzing → zorgvraag neemt toe → tekort aan werknemers in de zorg
→ oplossing: inzetten van robots.
3.1 Duitsland
Bondsrepubliek met verschillen
Duitsland ontwikkelde zich na de verwoesting in de WWII tot een politieke en
economische grootmacht.
Duitse economie:
- is de vierde grootste BBP in de wereld → een belangrijke rol in de EU.
- een sociale markteconomie (voldoende concurrentie en rechtvaardige/social
samenleving)
Politiek= een federale staat (bondsrepubliek)
→ 16 deelstaat: elke deelstaat heeft een eigen regering en beleid.
→ Bondsregering: verantwoordelijke voor de buitenlandse politiek, defensie, etc. en
overkoepelende regering die wetten en regels opstelt waar de deelstaten zich aan
moeten houden.
Een sterke economie
Duitsland heeft een sterke industriële sector. secundaire sector → grootste sector
- In de 19de eeuw in het Ruhrgebied en Saarland ontwikkelde zich een zware
industrie (door de grondstoffen in de grond), hierdoor werd het Ruhrgebied
een economisch zwaartepunt.
- Ook is de industriële sector sterk beïnvloed door de auto-industrie en
chemische industrie.
Na 1970: goedkope steenkool werd ingevoerd en wereldwijde concurrentie nam toe
→ het oude industrie- en havengebied in een diepe crisis → mijnsluiting,
werkloosheid, verval, vervuiling.
- De auto- en chemische industrie in het zuiden liep wel goed → waardoor er
een verschuiving van het economische zwaartepunt van het noorden naar het
zuiden.
De industriële sector is belangrijke voor Duitsland:
- 25% boven het EU gemiddelde van de beroepsbevolking die actief is in de
secundaire sector.
- Ook DU een grote exporteur van industrieproducten (wereldwijd).
- Secundaire sector groot aandeel in het BBP van DU
, Spread- en backwash effecten
In bepaalde deelstaten ligt de BBP per hoofd van de bevolking ruim hoger dan in
deelstaten met nog een oude industrie. Als een stad of gebied het economisch goed
doet kan dat voor omliggende gebieden voor- en nadelen hebben.
Voorbeeld voordeel: München is uitgegroeid tot een belangrijk internationaal
centrum voor innovatie en onderzoek (hoogwaardige industrie, universiteiten, high-
tech, mno’s, tertiaire sector).
- spreadeffect (Economisch en sociaal positief effect in een een gebied als
gevolg van de ontwikkeling in een ander gebied):
Deze concentratie van kennis en bedrijvigheid maakt de stad aantrekkelijk voor
andere bedrijven → vestigen zich net buiten de stad (lage huurprijzen) → zorgt voor
werkgelegenheid → de omgeving van München wordt meegetrokken in de
economische ontwikkeling.
Voorbeeld nadelen: Nordrhein-Westfalen gaat het minder goed, in oude
industriesteden in het Ruhrgebied is een vertrekoverschot → vanwege weinig
werkgelegenheid en bedrijvigheid.
- Backwasheffecten: → Het gevolg is dat hoogopgeleide mensen uit deze
gebieden weg worden getrokken naar de (economisch) goed lopende steden
zoals München.
→ Overheid probeert het backwasheffect te beperken (recreatie en
dienstverleningen te creëren in oude gebouwen)
Verouderende Duitse bevolking
De bevolking van Duitsland wordt groter, maar niet door de natuurlijke
bevolkingsgroei.
De natuurlijke bevolkingsgroei in Duitsland is negatief, door het gebruik van
anticonceptie en de veranderende moraal tegenover het krijgen van kinderen.
De gemiddelde leeftijd van de DU bevolking neemt toe (hogere levensverwachting)
en er treedt vergrijzing op: minder mensen om het hoge welvaartspeil en
levensvoorzieningen in stand te houden.
- een van de oplossingen: de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen
Gevolge van vergrijzing → zorgvraag neemt toe → tekort aan werknemers in de zorg
→ oplossing: inzetten van robots.
