GRAAD 10
STUDIEHULPBRON
, DIE JEUGROMAN
’n Tipiese tienerroman handel oor die grootwordproses en die rituele wat die oorgange na die verskillende
lewenstadia “merk”. (Dit staan bekend as “rites of passage”, oftewel deurgangs- of oorgangsrites.) Algemene
simbole vir sulke “grootwordstories” is byvoorbeeld gevaarlike, verwarrende terreine soos bosse, oerwoude (ook
betonoerwoude), woestyne, troebel water, doolhowe en donker gange. Oorgange na nuwe stadia word dikwels
gemerk deur water, soos reën, bad, swem en riviere.
Dit behels dikwels inisiasieprosesse, die verlies van onskuld en die gepaardgaande ontnugtering, seksuele
ontwaking, die ontdekking van die harde werklikheid van die grootmenswêreld, die aanvaarding van nuwe
verantwoordelikhede, ’n metaforiese reis na insig of selfkennis, ensovoorts.
In Dinge wat ek nie van skape geweet het nie ontwikkel die hoofkarakter, Luan, van ’n seun met ’n swak selfbeeld
wat in die moeilikheid beland omdat hy noodgedwonge met verkeerde vriende maats maak, in ’n
verantwoordelike jongman wat opstaan vir wat hy weet reg is.
Die reis deur die dorre Karoo saam met sy eksentrieke ouma word dus ’n reis na selfontdekking.
, KARAKTERS
1. Luan Louw
o Beskrywing: Die hoofkarakter en verteller van die verhaal. Hy is 'n tiener wat sy identiteit en plek
in die wêreld probeer vind.
o Rol in die verhaal: Luan se besluite en dade, insluitend die skaapdiefstal, dryf die intrige en konflik
van die verhaal.
2. Ryan
o Beskrywing: Luan se vriend en mede-delinquent. Hy is die een wat die idee van die skaapdiefstal
voorstel.
o Rol in die verhaal: Ryan se invloed lei Luan in moeilike situasies, en sy vriendskap met Luan is
sentraal tot die verhaal.
3. Div
o Beskrywing: Nog 'n vriend van Luan en Ryan. Hy is opgewonde oor die avontuurlike idees van
Ryan.
o Rol in die verhaal: Div se deelname aan die skaapdiefstal en die gevolge daarvan dra by tot die
spanning en konflik in die verhaal.
4. Ouma Alice
o Beskrywing: Luan se grootmoeder, wat 'n belangrike rol in sy lewe speel. Sy is liefdevol en
ondersteunend.
o Rol in die verhaal: Ouma Alice se wysheid en raad help Luan om oor sy dade na te dink en sy
morele kompas te vind.
5. Oom Jackson
o Beskrywing: Ouma Alice se vriend, wat ook 'n kunstenaar is. Hy het 'n interessante geskiedenis
met Ouma Alice.
o Rol in die verhaal: Oom Jackson se teenwoordigheid bied 'n ander perspektief op liefde en keuses,
en sy verhouding met Ouma Alice is sentraal tot die verhaal se temas.
6. Lana
o Beskrywing: 'n Meisie wat Luan se belangstelling wekt. Sy is intellektueel en passievol oor boeke.
o Rol in die verhaal: Lana simboliseer Luan se groeiende selfontdekking en die romantiese aspek
van sy lewe.
7. Meneer Carelse
o Beskrywing: Die skoolhoof en cricketafrigter. Hy speel 'n rol in die konflik rondom Luan se dade.
o Rol in die verhaal: Meneer Carelse se reaksie op die skaapdiefstal en sy dreigemente skep
spanning en druk op Luan.
8. Luan se Pa
o Beskrywing: Luan se vader, wat 'n meer tradisionele benadering tot opvoeding het.
o Rol in die verhaal: Hy simboliseer die oorsake van druk en verwagting wat op Luan geplaas word.
, TEMA
Die tema van die jeugverhaal sluit in:
• Identiteit en selfontdekking: Die hoofkarakter, Luan, is besig om sy plek in die wêreld te vind en te
verstaan wie hy is, veral in verhouding tot sy vriende en familie.
• Vriendskap: Die verhaal beklemtoon die waarde van ware vriendskap en die invloed wat vriende op
mekaar se keuses kan hê.
• Konsekwensies van dade: Die verhaal verken hoe die keuses wat karakters maak, soos die skaapdiefstal,
hul lewens en verhoudings beïnvloed.
INTRIGE
Die intrige van die verhaal draai om Luan se reis deur die uitdagings van tienerlewe, insluitend:
• Die skaapdiefstal en die gevolge daarvan.
• Luan se verhouding met sy ouma en oom Jackson, sowel as sy gevoelens vir Lana.
• Die spanning tussen sy vriendskapsverhoudinge met Ryan en Div en sy morele kompas.
KONFLIK
Die konflik in die verhaal is multifasettig:
• INTERNE KONFLIK: Luan worstel met sy identiteit, sy gevoelens vir Lana, en die druk van sy
vriendskapsverhoudinge. Hy moet besluite neem oor wie hy wil wees en hoe hy sy dade wil hanteer.
• EKSTERNE KONFLIK: Die interaksies met die polisie na die skaapdiefstal, sowel as die spanning met sy
vriende oor hulle keuses en die gevolge daarvan, vorm 'n groot deel van die eksterne konflik.
• FAMILIE KONFLIK: Luan se verhouding met sy ouers, veral sy pa, en die geheime rondom sy ouma se
verlede, voeg ook spanning by die verhaal.
STUDIEHULPBRON
, DIE JEUGROMAN
’n Tipiese tienerroman handel oor die grootwordproses en die rituele wat die oorgange na die verskillende
lewenstadia “merk”. (Dit staan bekend as “rites of passage”, oftewel deurgangs- of oorgangsrites.) Algemene
simbole vir sulke “grootwordstories” is byvoorbeeld gevaarlike, verwarrende terreine soos bosse, oerwoude (ook
betonoerwoude), woestyne, troebel water, doolhowe en donker gange. Oorgange na nuwe stadia word dikwels
gemerk deur water, soos reën, bad, swem en riviere.
Dit behels dikwels inisiasieprosesse, die verlies van onskuld en die gepaardgaande ontnugtering, seksuele
ontwaking, die ontdekking van die harde werklikheid van die grootmenswêreld, die aanvaarding van nuwe
verantwoordelikhede, ’n metaforiese reis na insig of selfkennis, ensovoorts.
In Dinge wat ek nie van skape geweet het nie ontwikkel die hoofkarakter, Luan, van ’n seun met ’n swak selfbeeld
wat in die moeilikheid beland omdat hy noodgedwonge met verkeerde vriende maats maak, in ’n
verantwoordelike jongman wat opstaan vir wat hy weet reg is.
Die reis deur die dorre Karoo saam met sy eksentrieke ouma word dus ’n reis na selfontdekking.
, KARAKTERS
1. Luan Louw
o Beskrywing: Die hoofkarakter en verteller van die verhaal. Hy is 'n tiener wat sy identiteit en plek
in die wêreld probeer vind.
o Rol in die verhaal: Luan se besluite en dade, insluitend die skaapdiefstal, dryf die intrige en konflik
van die verhaal.
2. Ryan
o Beskrywing: Luan se vriend en mede-delinquent. Hy is die een wat die idee van die skaapdiefstal
voorstel.
o Rol in die verhaal: Ryan se invloed lei Luan in moeilike situasies, en sy vriendskap met Luan is
sentraal tot die verhaal.
3. Div
o Beskrywing: Nog 'n vriend van Luan en Ryan. Hy is opgewonde oor die avontuurlike idees van
Ryan.
o Rol in die verhaal: Div se deelname aan die skaapdiefstal en die gevolge daarvan dra by tot die
spanning en konflik in die verhaal.
4. Ouma Alice
o Beskrywing: Luan se grootmoeder, wat 'n belangrike rol in sy lewe speel. Sy is liefdevol en
ondersteunend.
o Rol in die verhaal: Ouma Alice se wysheid en raad help Luan om oor sy dade na te dink en sy
morele kompas te vind.
5. Oom Jackson
o Beskrywing: Ouma Alice se vriend, wat ook 'n kunstenaar is. Hy het 'n interessante geskiedenis
met Ouma Alice.
o Rol in die verhaal: Oom Jackson se teenwoordigheid bied 'n ander perspektief op liefde en keuses,
en sy verhouding met Ouma Alice is sentraal tot die verhaal se temas.
6. Lana
o Beskrywing: 'n Meisie wat Luan se belangstelling wekt. Sy is intellektueel en passievol oor boeke.
o Rol in die verhaal: Lana simboliseer Luan se groeiende selfontdekking en die romantiese aspek
van sy lewe.
7. Meneer Carelse
o Beskrywing: Die skoolhoof en cricketafrigter. Hy speel 'n rol in die konflik rondom Luan se dade.
o Rol in die verhaal: Meneer Carelse se reaksie op die skaapdiefstal en sy dreigemente skep
spanning en druk op Luan.
8. Luan se Pa
o Beskrywing: Luan se vader, wat 'n meer tradisionele benadering tot opvoeding het.
o Rol in die verhaal: Hy simboliseer die oorsake van druk en verwagting wat op Luan geplaas word.
, TEMA
Die tema van die jeugverhaal sluit in:
• Identiteit en selfontdekking: Die hoofkarakter, Luan, is besig om sy plek in die wêreld te vind en te
verstaan wie hy is, veral in verhouding tot sy vriende en familie.
• Vriendskap: Die verhaal beklemtoon die waarde van ware vriendskap en die invloed wat vriende op
mekaar se keuses kan hê.
• Konsekwensies van dade: Die verhaal verken hoe die keuses wat karakters maak, soos die skaapdiefstal,
hul lewens en verhoudings beïnvloed.
INTRIGE
Die intrige van die verhaal draai om Luan se reis deur die uitdagings van tienerlewe, insluitend:
• Die skaapdiefstal en die gevolge daarvan.
• Luan se verhouding met sy ouma en oom Jackson, sowel as sy gevoelens vir Lana.
• Die spanning tussen sy vriendskapsverhoudinge met Ryan en Div en sy morele kompas.
KONFLIK
Die konflik in die verhaal is multifasettig:
• INTERNE KONFLIK: Luan worstel met sy identiteit, sy gevoelens vir Lana, en die druk van sy
vriendskapsverhoudinge. Hy moet besluite neem oor wie hy wil wees en hoe hy sy dade wil hanteer.
• EKSTERNE KONFLIK: Die interaksies met die polisie na die skaapdiefstal, sowel as die spanning met sy
vriende oor hulle keuses en die gevolge daarvan, vorm 'n groot deel van die eksterne konflik.
• FAMILIE KONFLIK: Luan se verhouding met sy ouers, veral sy pa, en die geheime rondom sy ouma se
verlede, voeg ook spanning by die verhaal.
