Onderzoek en Kwaliteit
Onderzoek
Basisbegrippen
1.1. Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een
systematische manier op basis van een onderzoeksonderwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een
probleemstelling.
Evidence based nursing/ evidence based practice (EBN/EBP)
Een methode die helpt om keuzes te maken over de beste zorg voor
een zorgontvanger. EBP is afgeleid van evidence based medicine
(EBM) is beperkt tot geneeskunde. EBP tot paramedische beroepen.
EBN voor verpleegkundigen.
4 pijlers:
- Klinische expertise
- Beschikbaar wetenschappelijk bewijs
- Voorkeur en opvattingen van zorgontvanger
- Organisatorische en financiële haalbaarheid
EBP in praktijk volgens 5 stappen:
Stap 1:Vertalen van een praktische vraag of klinisch probleem in
een beantwoordbare vraag (PICO)
P: patient -> niet altijd de patiënten
I: intervention -> welke behandeling
C: comprason -> vergeleken met welke behandeling
O: outcome -> welk resultaat
Stap 2: Zoeken en selecteren van wetenschappelijke literatuur om
de vraag te beantwoorden
Artikels geselecteerd op basis van titel en abstract. Eindselectie op
overeenstemmende onderzoeksvraag en onderwerp -> bieden ze
antwoord op PICO
Stap 3: Kritische beoordeling van het gevonden bewijsmateriaal op
kwaliteit en toepasbaarheid.
Stap 4: Vertalen van het onderzoek naar een geschikte toepassing
in de praktijk
, Stap 5: Evalueren van het resultaat en toepassing in praktijk
1.2. Soorten onderzoek
1.2.1. Verschillende doelen/ relevantie
Fundamenteel onderzoek:
o Theoretisch gericht -> geen onmiddellijke meerwaarde voor de
praktijk -> vergroten wetenschappelijke kennis
o Bv. welke factoren leiden ertoe dat diabetici in de
thuiszorgsituatie therapieontrouw zijn mbt voeding?
Praktijkgericht:
o Vragen uit praktijk beantwoorden -> praktische relevantie
o Tips om bepaalde zaken aan te pakken
1.2.2. Verschillende grondvormen
Kwantitatief:
o In breedte
o Beschrijven van ideeën, attitudes, gedragingen van
onderzoeksgroep -> hoe hangen samen, hoe houden de
kenmerken met elkaar verband
o Experiment, enquêtes
o Alle gegevens omgezet in cijfers, statische analyse
o Ruime representatieve steekproef tss 100- 1000 mensen
Kwalitatief:
o In diepte
o Gegevens over beleving, ervaringen of verwachtingen
doorgronden attitudes en achterliggende oorzaken
o Interviews, focusgroepen
o Omgezet in (lichaams)taal, inhoudsanalyse
o Kleine steekproef maar diverse doelgroep zonder
representatief te willen zijn bv 15 mensen
1.2.3. Volgens tijdsperspectief
Cross-sectioneel/ dwarsdoorsnede:
1 meet moment per person kan wel van per persoon verschillen
van tijd van afname
Longitudinaal:
Op verschillende tijdstippen meerdere onderzoek momenten
ingelast
-> Panel onderzoek: op regelmatige tijdstippen onderzoek bij
dezelfde doelgroep
-> Trend onderzoek: regelmatig tijdstippen onderzoeken, niet
telkens bij dezelfde doelgroep
-> retrospectief: blikt terug in tijd
2
, -> prospectief: kijkt vooruit in de tijd
1.3. Eisen aan onderzoek
1.3.1. Wetenschappelijke eisen
Betrouwbaar:
Is het resultaat van het onderzoek hetzelfde als je het zou
herhalen.
Afwezigheid van toevallige fouten = errors
Valide:
Meet ik wat ik wil meten? Komt het resultaat van het onderzoek
overeen met de werkelijkheid?
Afwezigheid va systeemfouten = bias
1.3.2. Ethische eisen
- Recht op info
- Vrijwilligheid
- Anonimiteit en vertrouwelijkheid
1.3.3. Praktische eisen
- Efficiënten budget vriendelijk
- Bruikbaar
1.4. Het onderzoeksproces: fasen in een onderzoek
Onderzoeksplan -> probleemstelling
Onderzoeksontwerp
Dataverzameling
Data-analyse
Rapportage
Onderzoeksplan -> Gerichte literatuurstudie is hierbij onontbeerlijk
1.1. Probleemstelling
1.1.1. Aanleiding
De reden waarom mensen een onderzoek willen starten
1.1.2. Doelstelling
- Aanleiding van een onderzoek maakt onmiddelijkduidelijk
- waarom een onderzoek relevant is.
- Maar wat wil men bereiken? Uit de doelstelling moet blijken waarom
het zinvol is om onderzoek te doen.
1.1.3. Afbakenen van het onderwerp en de doelgroep
- Hoe complexer onderwerp hoe belanijker afbakenen is
3
Onderzoek
Basisbegrippen
1.1. Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een
systematische manier op basis van een onderzoeksonderwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een
probleemstelling.
Evidence based nursing/ evidence based practice (EBN/EBP)
Een methode die helpt om keuzes te maken over de beste zorg voor
een zorgontvanger. EBP is afgeleid van evidence based medicine
(EBM) is beperkt tot geneeskunde. EBP tot paramedische beroepen.
EBN voor verpleegkundigen.
4 pijlers:
- Klinische expertise
- Beschikbaar wetenschappelijk bewijs
- Voorkeur en opvattingen van zorgontvanger
- Organisatorische en financiële haalbaarheid
EBP in praktijk volgens 5 stappen:
Stap 1:Vertalen van een praktische vraag of klinisch probleem in
een beantwoordbare vraag (PICO)
P: patient -> niet altijd de patiënten
I: intervention -> welke behandeling
C: comprason -> vergeleken met welke behandeling
O: outcome -> welk resultaat
Stap 2: Zoeken en selecteren van wetenschappelijke literatuur om
de vraag te beantwoorden
Artikels geselecteerd op basis van titel en abstract. Eindselectie op
overeenstemmende onderzoeksvraag en onderwerp -> bieden ze
antwoord op PICO
Stap 3: Kritische beoordeling van het gevonden bewijsmateriaal op
kwaliteit en toepasbaarheid.
Stap 4: Vertalen van het onderzoek naar een geschikte toepassing
in de praktijk
, Stap 5: Evalueren van het resultaat en toepassing in praktijk
1.2. Soorten onderzoek
1.2.1. Verschillende doelen/ relevantie
Fundamenteel onderzoek:
o Theoretisch gericht -> geen onmiddellijke meerwaarde voor de
praktijk -> vergroten wetenschappelijke kennis
o Bv. welke factoren leiden ertoe dat diabetici in de
thuiszorgsituatie therapieontrouw zijn mbt voeding?
Praktijkgericht:
o Vragen uit praktijk beantwoorden -> praktische relevantie
o Tips om bepaalde zaken aan te pakken
1.2.2. Verschillende grondvormen
Kwantitatief:
o In breedte
o Beschrijven van ideeën, attitudes, gedragingen van
onderzoeksgroep -> hoe hangen samen, hoe houden de
kenmerken met elkaar verband
o Experiment, enquêtes
o Alle gegevens omgezet in cijfers, statische analyse
o Ruime representatieve steekproef tss 100- 1000 mensen
Kwalitatief:
o In diepte
o Gegevens over beleving, ervaringen of verwachtingen
doorgronden attitudes en achterliggende oorzaken
o Interviews, focusgroepen
o Omgezet in (lichaams)taal, inhoudsanalyse
o Kleine steekproef maar diverse doelgroep zonder
representatief te willen zijn bv 15 mensen
1.2.3. Volgens tijdsperspectief
Cross-sectioneel/ dwarsdoorsnede:
1 meet moment per person kan wel van per persoon verschillen
van tijd van afname
Longitudinaal:
Op verschillende tijdstippen meerdere onderzoek momenten
ingelast
-> Panel onderzoek: op regelmatige tijdstippen onderzoek bij
dezelfde doelgroep
-> Trend onderzoek: regelmatig tijdstippen onderzoeken, niet
telkens bij dezelfde doelgroep
-> retrospectief: blikt terug in tijd
2
, -> prospectief: kijkt vooruit in de tijd
1.3. Eisen aan onderzoek
1.3.1. Wetenschappelijke eisen
Betrouwbaar:
Is het resultaat van het onderzoek hetzelfde als je het zou
herhalen.
Afwezigheid van toevallige fouten = errors
Valide:
Meet ik wat ik wil meten? Komt het resultaat van het onderzoek
overeen met de werkelijkheid?
Afwezigheid va systeemfouten = bias
1.3.2. Ethische eisen
- Recht op info
- Vrijwilligheid
- Anonimiteit en vertrouwelijkheid
1.3.3. Praktische eisen
- Efficiënten budget vriendelijk
- Bruikbaar
1.4. Het onderzoeksproces: fasen in een onderzoek
Onderzoeksplan -> probleemstelling
Onderzoeksontwerp
Dataverzameling
Data-analyse
Rapportage
Onderzoeksplan -> Gerichte literatuurstudie is hierbij onontbeerlijk
1.1. Probleemstelling
1.1.1. Aanleiding
De reden waarom mensen een onderzoek willen starten
1.1.2. Doelstelling
- Aanleiding van een onderzoek maakt onmiddelijkduidelijk
- waarom een onderzoek relevant is.
- Maar wat wil men bereiken? Uit de doelstelling moet blijken waarom
het zinvol is om onderzoek te doen.
1.1.3. Afbakenen van het onderwerp en de doelgroep
- Hoe complexer onderwerp hoe belanijker afbakenen is
3
