Lieve Göbbels
Geschiedenis Van Het
Medialandschap
Semester 1, 2018-2019
Geschiedenis van het Medialandschap
Algemeen Historisch En Theoretisch Kader 2
Cursus algemeen 2
Geschiedenis van het medialandschap 2
Economische modernisering 2
Politieke modernisering 3
Theoretisch kader: Kritische Theorie 3
Onderzoeks- en oefenvragen 4
Media En Publieke Sfeer In Het Vroegmoderne Europa 5
Hoofdstuk 3 van Sociale geschiedenis van de media 5
De Reformatie 5
Godsdienstoorlogen en de Opstand in de Nederlanden 6
Verlichting en revolutie in Frankrijk 7
Onderzoeks- en oefenvragen 7
Het Elizabethaanse theater 8
De opkomst van commercieel theater 8
Commercieel theater in de Noordelijke Nederlanden 9
Onderzoeks- en oefenvragen 10
De Publieke Sfeer Volgens Habermas 11
De publieke sfeer volgens Habermas 11
De rol van media 11
Classicisme en het Parijse kermistheater 12
Frans Classicisme 12
Discours 13
Onderzoeks- en oefenvragen 13
Publieke Sfeer, Consumptiekapitalisme En Theater In De 19e Eeuw 14
Verandering van het publieke debat 14
Commercialisering van de media 14
Onderzoeks- en oefenvragen 15
De Publieke Sfeer Volgens Voskuil 16
De publieke sfeer volgens Voskuil 16
Cinematic Spectatorship Before The Apparatus 17
De vraag naar spektakel en realiteit 17
Media, Politieke Cultuur En Openbaarheid in Duitsland (1900-1945) 18
Media, politieke cultuur en openbaarheid in Duitsland 18
Onderzoeks- en oefenvragen 19
Film, Radio En Openbaarheid in Nederland Tot 1940 20
Film 20
Radio 21
Onderzoeks- en oefenvragen 21
Televisie En Openbaarheid in Nederland Vanaf 1945 22
Televisie 22
Onderzoeks- en oefenvragen 23
Extra: College Jan-Hinrik Schmidt 24
Een nieuwe openbaarheid door de opkomst van sociale media 24
, Algemeen Historisch En Theoretisch Kader
Kort:
• Cursus algemeen
• Geschiedenis van het medialandschap
• Economische modernisering
• Politieke modernisering
• Theoretisch kader: Kritische Theorie
• Onderzoeks- en oefenvragen
Cursus algemeen
Deze cursus heeft als doel kennis te geven van de mediageschiedenis waarin zogenaamde nieuwe
media meestal niet revolutionair zijn, het opfrissen van de algemeen historische kennis,
kennismaking met bronnenonderzoek en het leren van academische vaardigheden, met name
academisch en argumentatief schrijven.
Geschiedenis van het medialandschap
Het begin van de geschiedenis van het medialandschap ontstaat in ca. 1450. Dit is in de late
middeleeuwen, wanneer de drukpers wordt uitgevonden. Dit wordt gevolgd door de vroegmoderne
periode (1450-1789; incl. Franse Revolutie/Ancien Régime) en de moderne periode (vanaf 1789). In
deze cursus wordt de nadruk vooral gelegd op West-Europa, Nederland en de Verenigde Staten. Dat
betekent dat een groot deel van de geschiedenis van een groot deel van de wereld buiten
beschouwing wordt gelaten. In de live hoorcolleges wordt veelal de relaties van theater, film en
televisie ten opzichte van elkaar en in maatschappelijke context besproken. De huidige ‘nieuwe
media’ worden apart in een online hoorcollege en in een hoofdstuk van het handboek besproken.
Economische modernisering
De economische modernisering bestaat net als de politieke modernisering globaal uit drie
onderdelen. Voor de economische modernisering zijn dit de agrarisch-rurale economie in de
middeleeuwen (± 500-1500), het handelskapitalisme in de de late middeleeuwen en vroegmoderne
tijd (± 1400) en het industrie- en consumptiekapitalisme vanaf de tweede helft van de achttiende
eeuw. De agrarisch-rurale economie bestaat grotendeels uit wildernis, met hier en daar domeinen
(gebieden met en van mensen). De agrarische productie is vooral gericht op zelfvoorziening.
Hierdoor is er een minimale ruilhandel, die slechts voor noodzakelijke producten wordt gebruikt.
Belangrijk hierbij is de notie dat geld bestaat, maar nog geen rol speelt. In deze tijd trekken
kooplieden rond, waardoor er nauwelijks steden zijn. De transitie naar handelskapitalisme rond de
eerste eeuw, ontstond door een verzameling veranderingen. Door een verbetering van agrarische
technieken ontstonden er landbouwoverschotten. Dit leidde tot de beschikbaarheid van grondstoffen
voor de nijverheid productie, een productie voor de anonieme markt. Deze productie in combinatie
met de anonieme markt leidde tot een groei in handelsvolume, waardoor kooplieden steeds meer
een vaste plek zochten. Zo groeiden steden in zowel aantal als omvang. In deze nieuwe vorm van
handel werd geld een belangrijk medium. Verdere veranderingen en ontwikkelingen zorgden voor het
ontstaan van het industrie- en consumptiekapitalisme. Belangrijke veranderingen hierin waren de
Geschiedenis Van Het
Medialandschap
Semester 1, 2018-2019
Geschiedenis van het Medialandschap
Algemeen Historisch En Theoretisch Kader 2
Cursus algemeen 2
Geschiedenis van het medialandschap 2
Economische modernisering 2
Politieke modernisering 3
Theoretisch kader: Kritische Theorie 3
Onderzoeks- en oefenvragen 4
Media En Publieke Sfeer In Het Vroegmoderne Europa 5
Hoofdstuk 3 van Sociale geschiedenis van de media 5
De Reformatie 5
Godsdienstoorlogen en de Opstand in de Nederlanden 6
Verlichting en revolutie in Frankrijk 7
Onderzoeks- en oefenvragen 7
Het Elizabethaanse theater 8
De opkomst van commercieel theater 8
Commercieel theater in de Noordelijke Nederlanden 9
Onderzoeks- en oefenvragen 10
De Publieke Sfeer Volgens Habermas 11
De publieke sfeer volgens Habermas 11
De rol van media 11
Classicisme en het Parijse kermistheater 12
Frans Classicisme 12
Discours 13
Onderzoeks- en oefenvragen 13
Publieke Sfeer, Consumptiekapitalisme En Theater In De 19e Eeuw 14
Verandering van het publieke debat 14
Commercialisering van de media 14
Onderzoeks- en oefenvragen 15
De Publieke Sfeer Volgens Voskuil 16
De publieke sfeer volgens Voskuil 16
Cinematic Spectatorship Before The Apparatus 17
De vraag naar spektakel en realiteit 17
Media, Politieke Cultuur En Openbaarheid in Duitsland (1900-1945) 18
Media, politieke cultuur en openbaarheid in Duitsland 18
Onderzoeks- en oefenvragen 19
Film, Radio En Openbaarheid in Nederland Tot 1940 20
Film 20
Radio 21
Onderzoeks- en oefenvragen 21
Televisie En Openbaarheid in Nederland Vanaf 1945 22
Televisie 22
Onderzoeks- en oefenvragen 23
Extra: College Jan-Hinrik Schmidt 24
Een nieuwe openbaarheid door de opkomst van sociale media 24
, Algemeen Historisch En Theoretisch Kader
Kort:
• Cursus algemeen
• Geschiedenis van het medialandschap
• Economische modernisering
• Politieke modernisering
• Theoretisch kader: Kritische Theorie
• Onderzoeks- en oefenvragen
Cursus algemeen
Deze cursus heeft als doel kennis te geven van de mediageschiedenis waarin zogenaamde nieuwe
media meestal niet revolutionair zijn, het opfrissen van de algemeen historische kennis,
kennismaking met bronnenonderzoek en het leren van academische vaardigheden, met name
academisch en argumentatief schrijven.
Geschiedenis van het medialandschap
Het begin van de geschiedenis van het medialandschap ontstaat in ca. 1450. Dit is in de late
middeleeuwen, wanneer de drukpers wordt uitgevonden. Dit wordt gevolgd door de vroegmoderne
periode (1450-1789; incl. Franse Revolutie/Ancien Régime) en de moderne periode (vanaf 1789). In
deze cursus wordt de nadruk vooral gelegd op West-Europa, Nederland en de Verenigde Staten. Dat
betekent dat een groot deel van de geschiedenis van een groot deel van de wereld buiten
beschouwing wordt gelaten. In de live hoorcolleges wordt veelal de relaties van theater, film en
televisie ten opzichte van elkaar en in maatschappelijke context besproken. De huidige ‘nieuwe
media’ worden apart in een online hoorcollege en in een hoofdstuk van het handboek besproken.
Economische modernisering
De economische modernisering bestaat net als de politieke modernisering globaal uit drie
onderdelen. Voor de economische modernisering zijn dit de agrarisch-rurale economie in de
middeleeuwen (± 500-1500), het handelskapitalisme in de de late middeleeuwen en vroegmoderne
tijd (± 1400) en het industrie- en consumptiekapitalisme vanaf de tweede helft van de achttiende
eeuw. De agrarisch-rurale economie bestaat grotendeels uit wildernis, met hier en daar domeinen
(gebieden met en van mensen). De agrarische productie is vooral gericht op zelfvoorziening.
Hierdoor is er een minimale ruilhandel, die slechts voor noodzakelijke producten wordt gebruikt.
Belangrijk hierbij is de notie dat geld bestaat, maar nog geen rol speelt. In deze tijd trekken
kooplieden rond, waardoor er nauwelijks steden zijn. De transitie naar handelskapitalisme rond de
eerste eeuw, ontstond door een verzameling veranderingen. Door een verbetering van agrarische
technieken ontstonden er landbouwoverschotten. Dit leidde tot de beschikbaarheid van grondstoffen
voor de nijverheid productie, een productie voor de anonieme markt. Deze productie in combinatie
met de anonieme markt leidde tot een groei in handelsvolume, waardoor kooplieden steeds meer
een vaste plek zochten. Zo groeiden steden in zowel aantal als omvang. In deze nieuwe vorm van
handel werd geld een belangrijk medium. Verdere veranderingen en ontwikkelingen zorgden voor het
ontstaan van het industrie- en consumptiekapitalisme. Belangrijke veranderingen hierin waren de
