VERZORGING EN ONTW –
OPVOEDING
Inhoudsopgave
1. wat is opvoeden?................................................................................................................................................................. 2
1.1. pedagogiek................................................................................................................................................................................2
1.2. Pedagogische verantwoordelijkheid..........................................................................................................................................2
1.3. als toekomstige vroedvrouw.....................................................................................................................................................2
2. positief opvoeden................................................................................................................................................................ 2
2.1. basisprincipes positief opvoeden...............................................................................................................................................2
werk aan een ondersteunende en warme relatie met een kind..................................................................................................3
kijk altijd op een positieve manier naar een kind.........................................................................................................................3
heb realistische verwachtingen van het kind................................................................................................................................3
hanteer gepaste opvoedingsvaardigheden..................................................................................................................................3
zorg goed voor jezelf als ouder.....................................................................................................................................................3
2.2. waarom positief opvoeden?......................................................................................................................................................3
3. Opvoedingsvaardigheden -en valkuilen................................................................................................................................ 4
3.1. grenzen stellen...........................................................................................................................................................................4
een kind moet leren wat kan en niet kan.....................................................................................................................................4
hoe grenzen stellen?.....................................................................................................................................................................4
te weinig/teveel grenzen zorgt mogelijks voor…..........................................................................................................................6
3.2. liefde geven en tonen.................................................................................................................................................................6
‘Quality time’.................................................................................................................................................................................6
3.3. valkuilen.....................................................................................................................................................................................7
te streng? een zoektocht voor veel ouders..................................................................................................................................7
te weinig leiding geven..................................................................................................................................................................7
nodeloze zelfopoffering................................................................................................................................................................7
verwennen?...................................................................................................................................................................................7
tot slot...........................................................................................................................................................................................7
4. Opvoedingsvragen............................................................................................................................................................... 8
4.1. wat als baby’s moeilijk slapen?.................................................................................................................................................8
slaapbehoefte................................................................................................................................................................................8
moeilijk slapen?.............................................................................................................................................................................8
uitdagingen....................................................................................................................................................................................8
achtergrondinformatie: bouwtenen van de slaap…...................................................................................................................10
doorslapen..................................................................................................................................................................................10
4.2. wat te doen als baby’s huilen?................................................................................................................................................10
huilen?.........................................................................................................................................................................................10
andere vormen van huilen..........................................................................................................................................................12
oorzaken en beïnvloedende factoren.........................................................................................................................................12
gevolgen van excessief huilen.....................................................................................................................................................13
aanpak: ondersteuningsmogelijkheden voor ouders.................................................................................................................13
1
,tot slot: MOM KNOWS BEST. begin met te luisteren............................................................................................................... 16
OPVOEDING
1. WAT IS OPVOEDEN?
- “ Elke ouder is zoekende”
- “Elk kind in het gezin heeft een andere vader & moeder gehad”
o Als je vb. eerste kind was en gewenst en als je 3 e kind was en minder gewenst, je mama en papa waren anders
bij het opvoeden bij jou dan bij je zus, … (bv; ene kind ziekte, wrdoor meer verzorging nodig, …)
1.1. PEDAGOGIEK
= opvoedkunde of wetenschap van het opvoeden (de manier waarop een volwassen een kind opvoed)
- > griekse woord 'paidagoogia‘= letterlijk 'kinderleiding’
- Bestudeert
o Manier waarop volwassenen kinderen grootbrengen met een bepaald doel (= de opvoeding).
o Ontwikkelingsfases.
o Relatie tussen kind en omgeving.
o OOK waar de opvoeding moeizaam verloopt.
1.2. PEDAGOGISCHE VERANTWOORDELIJKHEID
‘Wat is een ‘goede’, ‘verantwoorde’ opvoeding?
= Gecompliceerd
= Zeer verschillend:
- individuele ≠
- generatie ≠ onzekerheid en angst
- culturele ≠
Goede opvoeding is voor iedereen anders, hangt of af van cultuur/generatie
1.3. ALS TOEKOMSTIGE VROEDVROUW
Opvoedingsvragen – zekerheid bieden in al die onzekerheid
o Er is veel onzekerheid bij nieuwe ouders en willen het allemaal goed doen (bv;
vanalles opzoeken op google)
2. POSITIEF OPVOEDEN
Positief opvoeden = kind warmte geven en tegelijk regels en grenzen stellen.
- Basisprincipes optimistisch opvoeden
- Waarom kiezen voor positief opvoeden?
2.1. BASISPRINCIPES POSITIEF OPVOEDEN
1) Werk aan een ondersteunende en warme relatie met een kind
2) Kijk altijd op een positieve manier naar een kind
3) Heb realistische verwachtingen van het kind
a. vb. ouders gaan alles eraan doen om kind iets te laten doen wat zij nooit hebben kunnen doen, maar resulteert
niet altijd goed: vb. jij hebt niet verder kunnen studeren en je laat je kind wel verder studeren, maar blijkt toch
niet zo’n goede student te zijn
2
, 4) Hanteer gepaste opvoedingsvaardigheden
5) Zorg goed voor jezelf als ouder
WERK AAN EEN ONDERSTEUNENDE EN WARME RELATIE MET EEN KIND
- Baby’s hebben affectie en geborgenheid nodig = Aandacht – verzorging – liefdevolle omgang
- Betrokken en stimulerende ouder nodig.
- Praten in een open sfeer met de baby = onder woorden brengen van de gevoelens
die we denken te herkennen bij baby’s, maar ook over de eigen gevoelens.
- Onderzoek van Harlow met babyaapje:
o Babyaapjes hechten liever aan een zachte, warme nepmoeder zonder melk
dan aan een koude, metalen nepmoeder met melk. Dit liet zien dat
lichamelijk contact en liefde belangrijker zijn voor hun welzijn dan alleen
voedsel > De babyaapjes laten zich liever uithongeren zodat ze bij de warme, liefdevolle knuffel kunnen blijven
o De aapjes ontwikkelden zich sociaal en fysiek beter met 'moederlijke' warmte. Dit onderzoek was baanbrekend
en legde de basis voor het begrip hechting
KIJK ALTIJD OP EEN POSITIEVE MANIER NAAR EEN KIND
- Positieve aandacht en steun: motivatie om nieuwe dingen te leren en verder te ontwikkelen.
- Niet enkel kijken naar zaken die fout gaan, maar vooral naar wat goed gaat
- Elke baby is anders => oog hebben voor wat de baby goed kan
HEB REALISTISCHE VERWACHTINGEN VAN HET KIND
- Ideale kinderen en ouders bestaan niet.
o Fouten maken is zeker ok, want als je miss als ouder ‘perfect’ bent, kan het zijn dat je kind ook perfect moet
zijn en kan voor frustraties zorgen
- Realistische verwachtingen = inspelen op wat de baby reeds kan en begrijpt
o bv; ene kindje kan al op 3 of 4j heel goed fietsen, en andere kinderen veel later pas
- Gedrag niet ok => snel en duidelijk reageren = intonatie en afstemming verbale en non-verbale houding
HANTEER GEPASTE OPVOEDINGSVAARDIGHEDEN
- Regels en structuur: veiligheid en zekerheid
o Kinderen mogen zeker ontdekken, maar veiligheid gaat voor
- Stimulerende omgeving
o bv; kinderen hebben geen dozijn speelgoed nodig om mee k op te groeien, maar wel naar
buiten kunnen gaan, zaken kunnen zien, …
ZORG GOED VOOR JEZELF ALS OUDER
- Je goed in je vel voelen: geeft energie.
- Jezelf niet verliezen in de zorg.
- Tijd nemen voor jezelf.
o Bij geboorte van de baby wordt ook een vader en moeder geboren → moeten zichzelf ontdekken → het gaat
ook niet vanzelf en heeft tijd nodig
2.2. WAAROM POSITIEF OPVOEDEN?
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt: Literatuur:
- Veilige en hechte band ouders – baby
- Binu SIngh: kinderpsychiater die
o Goede ontwikkeling
spreekt vanuit het kind
3 - Steven Gielis
OPVOEDING
Inhoudsopgave
1. wat is opvoeden?................................................................................................................................................................. 2
1.1. pedagogiek................................................................................................................................................................................2
1.2. Pedagogische verantwoordelijkheid..........................................................................................................................................2
1.3. als toekomstige vroedvrouw.....................................................................................................................................................2
2. positief opvoeden................................................................................................................................................................ 2
2.1. basisprincipes positief opvoeden...............................................................................................................................................2
werk aan een ondersteunende en warme relatie met een kind..................................................................................................3
kijk altijd op een positieve manier naar een kind.........................................................................................................................3
heb realistische verwachtingen van het kind................................................................................................................................3
hanteer gepaste opvoedingsvaardigheden..................................................................................................................................3
zorg goed voor jezelf als ouder.....................................................................................................................................................3
2.2. waarom positief opvoeden?......................................................................................................................................................3
3. Opvoedingsvaardigheden -en valkuilen................................................................................................................................ 4
3.1. grenzen stellen...........................................................................................................................................................................4
een kind moet leren wat kan en niet kan.....................................................................................................................................4
hoe grenzen stellen?.....................................................................................................................................................................4
te weinig/teveel grenzen zorgt mogelijks voor…..........................................................................................................................6
3.2. liefde geven en tonen.................................................................................................................................................................6
‘Quality time’.................................................................................................................................................................................6
3.3. valkuilen.....................................................................................................................................................................................7
te streng? een zoektocht voor veel ouders..................................................................................................................................7
te weinig leiding geven..................................................................................................................................................................7
nodeloze zelfopoffering................................................................................................................................................................7
verwennen?...................................................................................................................................................................................7
tot slot...........................................................................................................................................................................................7
4. Opvoedingsvragen............................................................................................................................................................... 8
4.1. wat als baby’s moeilijk slapen?.................................................................................................................................................8
slaapbehoefte................................................................................................................................................................................8
moeilijk slapen?.............................................................................................................................................................................8
uitdagingen....................................................................................................................................................................................8
achtergrondinformatie: bouwtenen van de slaap…...................................................................................................................10
doorslapen..................................................................................................................................................................................10
4.2. wat te doen als baby’s huilen?................................................................................................................................................10
huilen?.........................................................................................................................................................................................10
andere vormen van huilen..........................................................................................................................................................12
oorzaken en beïnvloedende factoren.........................................................................................................................................12
gevolgen van excessief huilen.....................................................................................................................................................13
aanpak: ondersteuningsmogelijkheden voor ouders.................................................................................................................13
1
,tot slot: MOM KNOWS BEST. begin met te luisteren............................................................................................................... 16
OPVOEDING
1. WAT IS OPVOEDEN?
- “ Elke ouder is zoekende”
- “Elk kind in het gezin heeft een andere vader & moeder gehad”
o Als je vb. eerste kind was en gewenst en als je 3 e kind was en minder gewenst, je mama en papa waren anders
bij het opvoeden bij jou dan bij je zus, … (bv; ene kind ziekte, wrdoor meer verzorging nodig, …)
1.1. PEDAGOGIEK
= opvoedkunde of wetenschap van het opvoeden (de manier waarop een volwassen een kind opvoed)
- > griekse woord 'paidagoogia‘= letterlijk 'kinderleiding’
- Bestudeert
o Manier waarop volwassenen kinderen grootbrengen met een bepaald doel (= de opvoeding).
o Ontwikkelingsfases.
o Relatie tussen kind en omgeving.
o OOK waar de opvoeding moeizaam verloopt.
1.2. PEDAGOGISCHE VERANTWOORDELIJKHEID
‘Wat is een ‘goede’, ‘verantwoorde’ opvoeding?
= Gecompliceerd
= Zeer verschillend:
- individuele ≠
- generatie ≠ onzekerheid en angst
- culturele ≠
Goede opvoeding is voor iedereen anders, hangt of af van cultuur/generatie
1.3. ALS TOEKOMSTIGE VROEDVROUW
Opvoedingsvragen – zekerheid bieden in al die onzekerheid
o Er is veel onzekerheid bij nieuwe ouders en willen het allemaal goed doen (bv;
vanalles opzoeken op google)
2. POSITIEF OPVOEDEN
Positief opvoeden = kind warmte geven en tegelijk regels en grenzen stellen.
- Basisprincipes optimistisch opvoeden
- Waarom kiezen voor positief opvoeden?
2.1. BASISPRINCIPES POSITIEF OPVOEDEN
1) Werk aan een ondersteunende en warme relatie met een kind
2) Kijk altijd op een positieve manier naar een kind
3) Heb realistische verwachtingen van het kind
a. vb. ouders gaan alles eraan doen om kind iets te laten doen wat zij nooit hebben kunnen doen, maar resulteert
niet altijd goed: vb. jij hebt niet verder kunnen studeren en je laat je kind wel verder studeren, maar blijkt toch
niet zo’n goede student te zijn
2
, 4) Hanteer gepaste opvoedingsvaardigheden
5) Zorg goed voor jezelf als ouder
WERK AAN EEN ONDERSTEUNENDE EN WARME RELATIE MET EEN KIND
- Baby’s hebben affectie en geborgenheid nodig = Aandacht – verzorging – liefdevolle omgang
- Betrokken en stimulerende ouder nodig.
- Praten in een open sfeer met de baby = onder woorden brengen van de gevoelens
die we denken te herkennen bij baby’s, maar ook over de eigen gevoelens.
- Onderzoek van Harlow met babyaapje:
o Babyaapjes hechten liever aan een zachte, warme nepmoeder zonder melk
dan aan een koude, metalen nepmoeder met melk. Dit liet zien dat
lichamelijk contact en liefde belangrijker zijn voor hun welzijn dan alleen
voedsel > De babyaapjes laten zich liever uithongeren zodat ze bij de warme, liefdevolle knuffel kunnen blijven
o De aapjes ontwikkelden zich sociaal en fysiek beter met 'moederlijke' warmte. Dit onderzoek was baanbrekend
en legde de basis voor het begrip hechting
KIJK ALTIJD OP EEN POSITIEVE MANIER NAAR EEN KIND
- Positieve aandacht en steun: motivatie om nieuwe dingen te leren en verder te ontwikkelen.
- Niet enkel kijken naar zaken die fout gaan, maar vooral naar wat goed gaat
- Elke baby is anders => oog hebben voor wat de baby goed kan
HEB REALISTISCHE VERWACHTINGEN VAN HET KIND
- Ideale kinderen en ouders bestaan niet.
o Fouten maken is zeker ok, want als je miss als ouder ‘perfect’ bent, kan het zijn dat je kind ook perfect moet
zijn en kan voor frustraties zorgen
- Realistische verwachtingen = inspelen op wat de baby reeds kan en begrijpt
o bv; ene kindje kan al op 3 of 4j heel goed fietsen, en andere kinderen veel later pas
- Gedrag niet ok => snel en duidelijk reageren = intonatie en afstemming verbale en non-verbale houding
HANTEER GEPASTE OPVOEDINGSVAARDIGHEDEN
- Regels en structuur: veiligheid en zekerheid
o Kinderen mogen zeker ontdekken, maar veiligheid gaat voor
- Stimulerende omgeving
o bv; kinderen hebben geen dozijn speelgoed nodig om mee k op te groeien, maar wel naar
buiten kunnen gaan, zaken kunnen zien, …
ZORG GOED VOOR JEZELF ALS OUDER
- Je goed in je vel voelen: geeft energie.
- Jezelf niet verliezen in de zorg.
- Tijd nemen voor jezelf.
o Bij geboorte van de baby wordt ook een vader en moeder geboren → moeten zichzelf ontdekken → het gaat
ook niet vanzelf en heeft tijd nodig
2.2. WAAROM POSITIEF OPVOEDEN?
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt: Literatuur:
- Veilige en hechte band ouders – baby
- Binu SIngh: kinderpsychiater die
o Goede ontwikkeling
spreekt vanuit het kind
3 - Steven Gielis
