Begrippenlijst Fundamentele rechten per week
Week 1 Hoofdstuk 1,2,3
Grondrechten Fundamentele rechtsnormen die de
strekking hebben het individu
Ofwel persoonlijke vrijheid en een
menswaardig bestaan te verzekeren
Mensenrechten en die de handelingsvrijheid van de
overheid beperken
Klassiek grondrecht Grondrecht waarbij de IVBPR
onthoudingsplicht van de overheid EVRM
voorop staat (negatieve Grondwet
verplichting).
Individu is drager van het recht en
bepaalt zelf op welke wijze het zijn
leven vormgeeft. Bij de rechter
afdwingbaar.
Sociaal grondrecht Grondrecht waarbij de zorgplicht IVESCR
van de overheid voorop staat ESH
(positieve verplichting). Dienen Grondwet
belang van bevolking als geheel.
Niet geformuleerd als bij rechter
afdwingbaar.
Horizontale werking De werking van rechten in de relatie
tussen burgers onderling
Natuurtoestand Toestand zonder overheid Locke en Hobbes
Burgerschapsrechten Grondrechten in het positieve recht
die gekoppeld zijn aan de
nationaliteit
Week 2 Hoofdstuk 4,5
Statenklachtprocedure VN VN-verdragen
Individuele klachtprocedure VN Comité beoordeelt een klacht van VN-verdragen
een rechthebbende die meent dat
een van zijn in het verdrag
vastgelegde grondrechten
geschonden is
NGO’s Non-governmental organizations Zowel nationaal als internationaal
die zich bezighouden met
bescherming van en het toezicht op
de naleving van grondrechten
Dualistisch stelsel Internationaal recht moet eerst
omgezet worden in nationaal recht
om gelding in de nationale
rechtsorde te hebben
Toetsingsverbod De Nederlandse rechter mag Art 120 GW
, wetten in formele zin niet toetsen
aan de Grondwet, het Statuut of
ongeschreven rechtsbeginselen
Statenklacht EHRM Wanneer een lidstaat een Art 33 EVRM
vermeende niet-nakoming van het
Verdrag en de Protocollen door een
andere lidstaat voorlegt aan het
EHRM
Individuele klachtenprocedure Ieder natuurlijk persoon, Art 34 EVRM
EHRM organisatie of groep die beweert
slachtoffer te zijn van een
schending door een van de
verdragspartijen van een van de
rechten vastgelegd in het EVRM of
de daarbij horende protocollen kan
een verzoekschrift indienen bij het
EHRM
Slachtoffer individuele Wanneer iemand zijn gedrag door
klachtenprocedure EHRM de invoering van bepaalde
wetgeving moet aanpassen
Margin of appreciation Beleidsruimte die het EHRM aan de Dudgeon-arrest
lidstaten laat indien er geen
Europese consensus is over het (Vo t. Frankrijk)
betreffende onderwerp, en het
EHRM vindt dat de nationale
autoriteiten beter kan beoordelen
of een beperking van een
grondrecht geboden is
Reikwijdte Wanneer een grondrecht in het
geding is; wat er onder het
grondrecht valt
Juridisch-technisch Specifieke normen en
omschrijvingen bepalen de
reikwijdte. Het is dus vrijwel
duidelijk wat hier onder valt
Open norm Hier is interpretatie nodig om te
weten of het binnen de reikwijdte
van het artikel valt
Leges specialis Een specifiek element van een
artikel is vastgelegd in een apart
artikel
Discriminatie Onderscheid dat gebaseerd is op Art 1 GW
bepaalde persoonsgebonden
groepskenmerken en een zekere
minachting uitdrukt
Preventieve beperkingen Beperkingen die vooraf opgelegd
worden
Week 1 Hoofdstuk 1,2,3
Grondrechten Fundamentele rechtsnormen die de
strekking hebben het individu
Ofwel persoonlijke vrijheid en een
menswaardig bestaan te verzekeren
Mensenrechten en die de handelingsvrijheid van de
overheid beperken
Klassiek grondrecht Grondrecht waarbij de IVBPR
onthoudingsplicht van de overheid EVRM
voorop staat (negatieve Grondwet
verplichting).
Individu is drager van het recht en
bepaalt zelf op welke wijze het zijn
leven vormgeeft. Bij de rechter
afdwingbaar.
Sociaal grondrecht Grondrecht waarbij de zorgplicht IVESCR
van de overheid voorop staat ESH
(positieve verplichting). Dienen Grondwet
belang van bevolking als geheel.
Niet geformuleerd als bij rechter
afdwingbaar.
Horizontale werking De werking van rechten in de relatie
tussen burgers onderling
Natuurtoestand Toestand zonder overheid Locke en Hobbes
Burgerschapsrechten Grondrechten in het positieve recht
die gekoppeld zijn aan de
nationaliteit
Week 2 Hoofdstuk 4,5
Statenklachtprocedure VN VN-verdragen
Individuele klachtprocedure VN Comité beoordeelt een klacht van VN-verdragen
een rechthebbende die meent dat
een van zijn in het verdrag
vastgelegde grondrechten
geschonden is
NGO’s Non-governmental organizations Zowel nationaal als internationaal
die zich bezighouden met
bescherming van en het toezicht op
de naleving van grondrechten
Dualistisch stelsel Internationaal recht moet eerst
omgezet worden in nationaal recht
om gelding in de nationale
rechtsorde te hebben
Toetsingsverbod De Nederlandse rechter mag Art 120 GW
, wetten in formele zin niet toetsen
aan de Grondwet, het Statuut of
ongeschreven rechtsbeginselen
Statenklacht EHRM Wanneer een lidstaat een Art 33 EVRM
vermeende niet-nakoming van het
Verdrag en de Protocollen door een
andere lidstaat voorlegt aan het
EHRM
Individuele klachtenprocedure Ieder natuurlijk persoon, Art 34 EVRM
EHRM organisatie of groep die beweert
slachtoffer te zijn van een
schending door een van de
verdragspartijen van een van de
rechten vastgelegd in het EVRM of
de daarbij horende protocollen kan
een verzoekschrift indienen bij het
EHRM
Slachtoffer individuele Wanneer iemand zijn gedrag door
klachtenprocedure EHRM de invoering van bepaalde
wetgeving moet aanpassen
Margin of appreciation Beleidsruimte die het EHRM aan de Dudgeon-arrest
lidstaten laat indien er geen
Europese consensus is over het (Vo t. Frankrijk)
betreffende onderwerp, en het
EHRM vindt dat de nationale
autoriteiten beter kan beoordelen
of een beperking van een
grondrecht geboden is
Reikwijdte Wanneer een grondrecht in het
geding is; wat er onder het
grondrecht valt
Juridisch-technisch Specifieke normen en
omschrijvingen bepalen de
reikwijdte. Het is dus vrijwel
duidelijk wat hier onder valt
Open norm Hier is interpretatie nodig om te
weten of het binnen de reikwijdte
van het artikel valt
Leges specialis Een specifiek element van een
artikel is vastgelegd in een apart
artikel
Discriminatie Onderscheid dat gebaseerd is op Art 1 GW
bepaalde persoonsgebonden
groepskenmerken en een zekere
minachting uitdrukt
Preventieve beperkingen Beperkingen die vooraf opgelegd
worden
