Ethiek en recht (JUVA 5)
Kennisclips Week 1:
Introductie
Ontwikkelen en gebruiken ‘Moreel kompas’
= het moreel kompas kun je overal gebruiken zoals: op je werk, bij het wegen van belangen,
bij het oplossen van conflicten (dus het voorkomen daarvan), bij het adviseren etc.
> om een goede jurist te worden, is het van belang om je morele kompas te ontwikkelen en
op ‘aan’ te laten staan. Dit wordt ook van een jurist verwacht.
Kennisclip week 1 Moraliteit en Recht:
Moraliteit?
= gaat over de manier waarop mensen met elkaar omgaan.
- Wat mag wel en wat mag niet in de omgang met anderen?
- Wat is het juiste om te doen? (Voor al deze vraag!)
Ethiek?
= Denken over moraliteit.
Belangrijk: theorieën scherpen ons denken aan!
Ethici proberen op basis van de redeneervermogen de theorieën op te stellen. Sommige
zaken zijn te ingewikkeld om er een inititief moreel oordeel over te hebben, en die theorieën
die die ethici ontwikkelen die scherpen ons denken aan en maken het mogelijk om met
elkaar daarover te discussiëren.
,Moraliteit
= geheel aan normen, waarden en houdingen dat het gedrag van mensen reguleert met het
oog op de belangen en het welzijn van anderen.
In het bepalen wat is toegestaan en wat niet spelen 3 begrippen een speciale rol, dit
noemen we de bouwstenen van de moraliteit:
1. Normen
2. Waarden
3. Houdingen
We hebben het vaak over normen en waarden maar eigenlijk wordt dit op een verkeerde
volgorde gebruikt, want aan de basis van de normen zijn namelijk de waarden.
1e bouwsteen van moraliteit is Waarden
= iets wat je heel erg belangrijk vindt. Dus letterlijk iets wat je van ‘waarde’ vindt. Het is een
begrip dat ons richting geeft aan onze handelen, waar streef je naar? Wat vindt je goed of
gewenst om te doen?
➢ Denk hierbij aan waarden/begrippen/idealen als: vrijheid, gelijkheid, geluk,
eerlijkheid, solidariteit, rechtvaardigheid, dit zijn allemaal waarde die mensen heel
belangrijk kunnen vinden en die richting geeft aan hun gedrag want dit is ook een
aparte ‘iets’ aan waarde omdat deze niet zichtbaar zijn. Deze worden pas zichtbaar in
het gedrag van mensen!
,We maken een onderscheid tussen twee soorten waarden:
1. Morele waarden (persoonswaarden)
= gaan over wat voor iemand je wilt zijn.
vb: wil je betrouwbaar zijn, wil je eerlijk zijn
2. Objectwaarden:
= geven aan wat je hebt of graag wilt hebben
vb: rijkdom, geluk, vriendschap
Niet alleen individuen hebben waarde maar ook groepen van individuen dus
gemeenschappen. (zie de sheet hierboven een aantal voorbeelden)
Sheet:
Voorbeeld:
je ziet het symbool van de stad Amsterdam. De drie kruisjes en de drie woorden ‘barmhartig,
heldhaftig, vastberaden’ zijn de waarden van de stad Amsterdam. De burgers van
Amsterdam samen hebben dit bedacht.
, Voorbeeld:
Na de Franse republiek werd het de moto van de burgers ‘Liberté, Egalite, fraternité’ deze
drie waarden waren de waarden die de maatschappij zouden bepalen in het land
De waarde van Nederland zijn’ vrijheid, gelijkheid en solidariteit’. Deze waarden zijn
hetzelfde als die van de Fransen.
Solidariteit = dat je voor elkaar zorgt en dat je voor diegene zorgt die daar behoefte aan
hebben.
Duss… niet alleen personen kunnen persoonlijke waarden hebben maar ook
gemeenschappen kunnen waarden hebben die ze belangrijk vinden en die een leidraad zou
moeten vormen hoe zo een gemeenschap zou moeten zijn
Niet alleen maar gemeenschappen hebben nagedacht over wat hun waarden zijn maar je
ziet het ook steeds meer bij instellingen, organisaties en bedrijven
3 voorbeelden op de sheet van drie verschillende instellingen die hebben gekozen voor deze
waarden
1. Caring…
= De Haagse Hogeschool
2. Professionaliteit…
= Openbaar ministerie
3. Honesty…
= Shell (oliemaatschappij)
Kernwaarden = waarden
LETOP: EEN WAARDEN HOEFT NIET PER SE IN REALITEIT ZO TE ZIJN. EEN WAARDE IS EEN
STREVEN NAAR EN EEN LEIDRAAD WAT IEMAND OF EEN GEMEENSCHAP BELANGRIJK VINDT
Kennisclips Week 1:
Introductie
Ontwikkelen en gebruiken ‘Moreel kompas’
= het moreel kompas kun je overal gebruiken zoals: op je werk, bij het wegen van belangen,
bij het oplossen van conflicten (dus het voorkomen daarvan), bij het adviseren etc.
> om een goede jurist te worden, is het van belang om je morele kompas te ontwikkelen en
op ‘aan’ te laten staan. Dit wordt ook van een jurist verwacht.
Kennisclip week 1 Moraliteit en Recht:
Moraliteit?
= gaat over de manier waarop mensen met elkaar omgaan.
- Wat mag wel en wat mag niet in de omgang met anderen?
- Wat is het juiste om te doen? (Voor al deze vraag!)
Ethiek?
= Denken over moraliteit.
Belangrijk: theorieën scherpen ons denken aan!
Ethici proberen op basis van de redeneervermogen de theorieën op te stellen. Sommige
zaken zijn te ingewikkeld om er een inititief moreel oordeel over te hebben, en die theorieën
die die ethici ontwikkelen die scherpen ons denken aan en maken het mogelijk om met
elkaar daarover te discussiëren.
,Moraliteit
= geheel aan normen, waarden en houdingen dat het gedrag van mensen reguleert met het
oog op de belangen en het welzijn van anderen.
In het bepalen wat is toegestaan en wat niet spelen 3 begrippen een speciale rol, dit
noemen we de bouwstenen van de moraliteit:
1. Normen
2. Waarden
3. Houdingen
We hebben het vaak over normen en waarden maar eigenlijk wordt dit op een verkeerde
volgorde gebruikt, want aan de basis van de normen zijn namelijk de waarden.
1e bouwsteen van moraliteit is Waarden
= iets wat je heel erg belangrijk vindt. Dus letterlijk iets wat je van ‘waarde’ vindt. Het is een
begrip dat ons richting geeft aan onze handelen, waar streef je naar? Wat vindt je goed of
gewenst om te doen?
➢ Denk hierbij aan waarden/begrippen/idealen als: vrijheid, gelijkheid, geluk,
eerlijkheid, solidariteit, rechtvaardigheid, dit zijn allemaal waarde die mensen heel
belangrijk kunnen vinden en die richting geeft aan hun gedrag want dit is ook een
aparte ‘iets’ aan waarde omdat deze niet zichtbaar zijn. Deze worden pas zichtbaar in
het gedrag van mensen!
,We maken een onderscheid tussen twee soorten waarden:
1. Morele waarden (persoonswaarden)
= gaan over wat voor iemand je wilt zijn.
vb: wil je betrouwbaar zijn, wil je eerlijk zijn
2. Objectwaarden:
= geven aan wat je hebt of graag wilt hebben
vb: rijkdom, geluk, vriendschap
Niet alleen individuen hebben waarde maar ook groepen van individuen dus
gemeenschappen. (zie de sheet hierboven een aantal voorbeelden)
Sheet:
Voorbeeld:
je ziet het symbool van de stad Amsterdam. De drie kruisjes en de drie woorden ‘barmhartig,
heldhaftig, vastberaden’ zijn de waarden van de stad Amsterdam. De burgers van
Amsterdam samen hebben dit bedacht.
, Voorbeeld:
Na de Franse republiek werd het de moto van de burgers ‘Liberté, Egalite, fraternité’ deze
drie waarden waren de waarden die de maatschappij zouden bepalen in het land
De waarde van Nederland zijn’ vrijheid, gelijkheid en solidariteit’. Deze waarden zijn
hetzelfde als die van de Fransen.
Solidariteit = dat je voor elkaar zorgt en dat je voor diegene zorgt die daar behoefte aan
hebben.
Duss… niet alleen personen kunnen persoonlijke waarden hebben maar ook
gemeenschappen kunnen waarden hebben die ze belangrijk vinden en die een leidraad zou
moeten vormen hoe zo een gemeenschap zou moeten zijn
Niet alleen maar gemeenschappen hebben nagedacht over wat hun waarden zijn maar je
ziet het ook steeds meer bij instellingen, organisaties en bedrijven
3 voorbeelden op de sheet van drie verschillende instellingen die hebben gekozen voor deze
waarden
1. Caring…
= De Haagse Hogeschool
2. Professionaliteit…
= Openbaar ministerie
3. Honesty…
= Shell (oliemaatschappij)
Kernwaarden = waarden
LETOP: EEN WAARDEN HOEFT NIET PER SE IN REALITEIT ZO TE ZIJN. EEN WAARDE IS EEN
STREVEN NAAR EN EEN LEIDRAAD WAT IEMAND OF EEN GEMEENSCHAP BELANGRIJK VINDT
