Infectieziekte en toxicologie
Hoorcollege 1 - Toxicologie basisbegrippen 2
Hoorcollege 2 - Stofeigenschappen 5
Hoorcollege 3 - Metalen 9
Hoorcollege 4 - Bestrijdingsmiddelen 12
Hoorcollege 5 - Voedseladditieven 16
Hoorcollege 6 - Natuurlijke Toxines 18
Hoorcollege 7 - Organische Microverontreiniging 24
Hoorcollege 8 - Oppervlakte actieve stoffen 27
Hoorcollege 9 - Blootstellingsroute 30
Hoorcollege 10 - Toxicokinetiek 33
Hoorcollege 11 - Luchtverontreiniging 35
Hoorcollege 12 - Werkingsmechanisme 39
Hoorcollege 13 - Biotransformatie 42
Hoorcollege 14 - Milieu epidemiologie 45
Hoorcollege 15 - Toxiciteit van infectieziekte 47
,Hoorcollege 1 - Toxicologie basisbegrippen
Toxicologie is de leer van giftige stoffen → kennis van dierlijke gifstoffen en plantenextracten
voor jacht, oorlog en moord.
In de moderne toxicologie zijn we bezig met:
● Welke stoffen zijn giftig?
Voorbeelden: geneesmiddelen, industrie chemicaliën, oplosmiddelen,
bestrijdingsmiddelen, additieven, stoffen uit de natuur
● Hoe worden de mensen blootgesteld?
● Hoe werkt een giftige stof?
● Hoe zijn risico’s te vermijden?
Intentionele vergiftigingen
- Chemische oorlogvoering (bijv. mosterdgas)
- Verslavingen (bijv. heroïne, cocaïne, XTC)
- Zelfmoord en moord:
– geneesmiddelen (bijv. paracetamol)
– bestrijdingsmiddelen (bijv. paraquat)
– giftige metalen (bijv. arsenicum, lood)
– natuurproducten (bijv. ricine)
Paracelsus van Hohenheim was een toxicoloog en zei:
“Alles is giftig, alleen de dosis bepaalt of iets giftig is’
Y-as = overleving, groei of prestatie
X-as = de dosis
Het moment waarbij 50%... weg/dood/verdwenen is, noem je:
LC50 = Bij deze concentratie is 50% van de proefdieren gestorven
LD50 = Bij deze dosis is 50% van de proefdieren gestorven
EC50 = Bij deze concentratie is 50% van je proefdieren/groei/hartslag verminderd (hoeft
geen sterfte te zijn
LC5 is giftiger dan LC50, je hebt hierbij minder nodig om het effect te bereiken
,De eenheden:
ED50: Een dosis: mg/kg lichaamsgewicht
LC50, EC50, NOEC, LOEC: Concentratie in een
medium:
→ medium:
● Lucht : micro gram/ m^3, mg/m^3
● Water: mg/L, micro/Liter
● Bodem, sediment, voedsel: mg/kg
Deze maten zijn de eindpunten voor giftigheid
De natuur stoffen zijn het meest giftig tov stoffen die door de mens is gemaakt zijn en
voedseladditieven.
Terminologie voor toxische effecten:
De duur van de blootstelling:
Acuut – snelwerkend
Chronisch – effect na lange tijd
Waar vind het effect plaats:
Hepatotoxisch – werkt op lever
Nefrotoxisch – werkt op niet
Neurotoxisch – werkt op zenuwstelsel
Allergeen – veroorzaakt allergieën
Teratogeen – Afwijkingen van de vrucht (kind heeft er last van, moeder niet)
Mutageen – verandering in het DNA
, Softenon baby: Geboorteafwijking door gebruik van een teratogeen
(thalidomide) slaapmiddel tijdens de zwangerschap. De effecten waren
alleen kenbaar als de stof 20-36 dagen na de conceptie was gebruikt.
Risicobeoordeling:
Dit door we door middel van een risico quotiënt → de verhouding tussen dosis of voorspelde
concentratie in het milieu (PEC) en geen-effect niveau (PNEC)
Bij normen stellen hebben we 4 niveau’s
We accepteren een vloodstellign aan giftige stof als: niet meer dan 1 sterfte is per jaar op
een miljoen (MTR: maximale toelaatbaar risico)
Verwaarloosbaar risiconiveau (VR): sterftekans per jaar op 10^8.
Milieutoxicologie: effecten van stoffen in het milieu op de mens (bodem, water, lucht,
voeding) Stoffen die vooral door de mensen zijn gemaakt maar ook door de natuur
Ecotoxicologie: effecten van stoffen op het milieu/ecosystemen (planten, dieren,
micro-organismen, ecosystemen) . Stoffen die vooral door de mensen zijn gemaakt.
Hoorcollege 1 - Toxicologie basisbegrippen 2
Hoorcollege 2 - Stofeigenschappen 5
Hoorcollege 3 - Metalen 9
Hoorcollege 4 - Bestrijdingsmiddelen 12
Hoorcollege 5 - Voedseladditieven 16
Hoorcollege 6 - Natuurlijke Toxines 18
Hoorcollege 7 - Organische Microverontreiniging 24
Hoorcollege 8 - Oppervlakte actieve stoffen 27
Hoorcollege 9 - Blootstellingsroute 30
Hoorcollege 10 - Toxicokinetiek 33
Hoorcollege 11 - Luchtverontreiniging 35
Hoorcollege 12 - Werkingsmechanisme 39
Hoorcollege 13 - Biotransformatie 42
Hoorcollege 14 - Milieu epidemiologie 45
Hoorcollege 15 - Toxiciteit van infectieziekte 47
,Hoorcollege 1 - Toxicologie basisbegrippen
Toxicologie is de leer van giftige stoffen → kennis van dierlijke gifstoffen en plantenextracten
voor jacht, oorlog en moord.
In de moderne toxicologie zijn we bezig met:
● Welke stoffen zijn giftig?
Voorbeelden: geneesmiddelen, industrie chemicaliën, oplosmiddelen,
bestrijdingsmiddelen, additieven, stoffen uit de natuur
● Hoe worden de mensen blootgesteld?
● Hoe werkt een giftige stof?
● Hoe zijn risico’s te vermijden?
Intentionele vergiftigingen
- Chemische oorlogvoering (bijv. mosterdgas)
- Verslavingen (bijv. heroïne, cocaïne, XTC)
- Zelfmoord en moord:
– geneesmiddelen (bijv. paracetamol)
– bestrijdingsmiddelen (bijv. paraquat)
– giftige metalen (bijv. arsenicum, lood)
– natuurproducten (bijv. ricine)
Paracelsus van Hohenheim was een toxicoloog en zei:
“Alles is giftig, alleen de dosis bepaalt of iets giftig is’
Y-as = overleving, groei of prestatie
X-as = de dosis
Het moment waarbij 50%... weg/dood/verdwenen is, noem je:
LC50 = Bij deze concentratie is 50% van de proefdieren gestorven
LD50 = Bij deze dosis is 50% van de proefdieren gestorven
EC50 = Bij deze concentratie is 50% van je proefdieren/groei/hartslag verminderd (hoeft
geen sterfte te zijn
LC5 is giftiger dan LC50, je hebt hierbij minder nodig om het effect te bereiken
,De eenheden:
ED50: Een dosis: mg/kg lichaamsgewicht
LC50, EC50, NOEC, LOEC: Concentratie in een
medium:
→ medium:
● Lucht : micro gram/ m^3, mg/m^3
● Water: mg/L, micro/Liter
● Bodem, sediment, voedsel: mg/kg
Deze maten zijn de eindpunten voor giftigheid
De natuur stoffen zijn het meest giftig tov stoffen die door de mens is gemaakt zijn en
voedseladditieven.
Terminologie voor toxische effecten:
De duur van de blootstelling:
Acuut – snelwerkend
Chronisch – effect na lange tijd
Waar vind het effect plaats:
Hepatotoxisch – werkt op lever
Nefrotoxisch – werkt op niet
Neurotoxisch – werkt op zenuwstelsel
Allergeen – veroorzaakt allergieën
Teratogeen – Afwijkingen van de vrucht (kind heeft er last van, moeder niet)
Mutageen – verandering in het DNA
, Softenon baby: Geboorteafwijking door gebruik van een teratogeen
(thalidomide) slaapmiddel tijdens de zwangerschap. De effecten waren
alleen kenbaar als de stof 20-36 dagen na de conceptie was gebruikt.
Risicobeoordeling:
Dit door we door middel van een risico quotiënt → de verhouding tussen dosis of voorspelde
concentratie in het milieu (PEC) en geen-effect niveau (PNEC)
Bij normen stellen hebben we 4 niveau’s
We accepteren een vloodstellign aan giftige stof als: niet meer dan 1 sterfte is per jaar op
een miljoen (MTR: maximale toelaatbaar risico)
Verwaarloosbaar risiconiveau (VR): sterftekans per jaar op 10^8.
Milieutoxicologie: effecten van stoffen in het milieu op de mens (bodem, water, lucht,
voeding) Stoffen die vooral door de mensen zijn gemaakt maar ook door de natuur
Ecotoxicologie: effecten van stoffen op het milieu/ecosystemen (planten, dieren,
micro-organismen, ecosystemen) . Stoffen die vooral door de mensen zijn gemaakt.
