Insolventierecht: Aantekeningen

Insolventierecht:
Insolventieprocedures
Soorten vereff eningsbewind

 Vereffeningsbewind:
o Algemeen vereffeningsbewind (heel vermogen); faillissement, ontbinding-
vereffening rechtspersoon, beneficiaire aanvaarding nalatenschap, onbeheerde
nalatenschap…
 faillissement, vereffening rechtspersoon, vereffening nalatenschap (kan ook
buiten iedere samenloop: zuiver aanvaard door erfgenamen, dan gehouden
door schulden)
 pas wanneer men nalatenschap als afzonderlijk vermogen houdt
(een van hen beneficiair aanvaarden of onbeheerd) dan samenloop
o Bijzonder of partieel vereffeningsbewind (een of meer afzonderlijke goederen):
uitvoerend beslag, overdracht onder gerechtelijk gezag
 ook uitwinning zekerheden: gerechtsdeurwaarder bewindvoerder bij
roerend beslag en derdenbeslag & notaris als bewindvoerder bij onroerend
beslag
 voor pandzilvering: pandzilveraar
 Daarnaast: aanzuiveringsbewind (= saneringsbewind)
o  naargelang doelstelling
 bij vereffening : vereffenings-of liquidatieprocedure  in beslag genomen
goederen onder bewind geplaats
 tot zuivering: vermogenstoestand te saneren
 wat?
o collectieve schuldenregeling
 gemengd
 in principe sanering: NP die nog in leven is
en nadien nog moet kunnen verder leven,
minimale menswaardige vermogenstoestand
 maar deels vermogen liquideren is mogelijk
o gerechtelijke reorganisatie
 geen samenloop
 doel: saneren, niet liquideren
 tenzij overdracht onder gerechtelijk gezag van de
onderneming  doel is liquidatie
 hier ontstaat wel samenloop: maar regels
die erbij gelden zijn diegene van beslag
o Met samenloop: collectieve schuldenregeling
o Zonder samenloop: gerechtelijke reorganisatie



Faillissement

Typerend

,- enkel voor ondernemingen
- na het faillissement is elke mogelijkheid tot akkoord met SE uitgesloten en GR is apart
- geen procedure om reeds voor het faillissement afwikkeling ervan voor te bereiden  pre-
pack
 Totstandkoming
o door vonnis van faillietverklaring
 ook buitenlandse faillietverklaring of gelijkgestelde beslissing van insolventie
erkend en gevolgen voor activa gelegen in BE (ook wanneer gefailleerde naar
BE recht niet failliet)
 iemand maar effectief failliet wanneer failiet verklaard
 enkel voor ondernemingen
o materiële vereisten: 1° onderneming (art. I.1. WER) (niet meer dan 6 m. geleden
stopgezet of vereffend), 2° staking van betaling + geen krediet meer
 tot 6m na het stopzetten van de handelsactiviteit: langste termijn van
mogelijke verdachte periode waarop men staking van betaling retroactief
kan vaststellen
 vereist dat de ondernemer in staking van betaling is en geen krediet meer
heeft
 staking van betaling: bepaalde schulden niet meer kunnen betalen
 hangt samen met geen krediet meer (anders kon men nog wel
schulden betalen)
 maar sprake van gebrek aan krediet indien een meerderheid van SE
het vertrouwen heeft opgezegd
o Ad 1°verruiming van handelaar naar onderneming:
 (dus ook van toepassing op ondernemers die vroeger geen handelaar waren)
 - elke persoon met zelfstandige beroepsactiviteit (ook vrije beroepen) (bij
bestuurder mits een eigen organisatie)
 zelfstandige activiteit uitsluitend in uitoefenen bestuursmandaat,
zonder ondernemersorganisatie aan te pas, dan kan hij niet failliet
verklaard worden
o waarom? soms interessanter om failliet verklaard te worden
dan in collectieve schuldenregeling te gaan
 wat is interessanter? faillissement of CSR?
o nadeel faillissement: alle bestaande goederen moeten
verkocht worden tot de laatste bestaande schuld is betaald
o voordeel faillissement: nieuwe activa die men verwerft door
nieuwe activiteit vallen niet meer in faillissement
o CSR: interessanter indien schulden niet te hoog, dan
bekomen dat deel van vermogen niet moet verkocht worden
o nadeel CSR: gedurende 3- 7j onder bewind, dus nieuwe
inkomsten die ondertussen worden verworven worden nog
steeds gebruikt om oudere schulden af te lossen
o  u kan niet kiezen: wet/ rechtspraak bepaalt het
 - elke rechtspersoon (ook vzw enz.) behalve publiekrechtelijke
 - iedere organisatie met uitkeringsoogmerk of feitelijke uitkeringen
(maatschap, sommige feitelijke verenigingen)
o Ad 2°tweede element van vereiste preciseert het eerste

,  staking van betaling is nog geen faillissement zolang geen faillietverklaring,
maar reeds op zichzelf beperkte gevolgen (aanvechtbaarheid van nadien
gestelde handelingen)
 Intreden rechtsgevolgen: nul-uur-regel
o niet op exacte moment van uitspraak, werkt beetje retroactief (evt. onzekerheden
die eruit kunnen voortvloeien)
o faillietverklaring gepubliceerd in BS
 vaststelling datum staking van betaling
o vonnis bepaalt datum van staking van betaling
 = datum waarop de materiële faillissementsvereisten reeds waren vervuld
 => dient datum van faillietverklaring zelf te zijn, tenzij ernstige en objectieve
omstandigheden zijn die ondubbelzinnig aangeven dat de vereisten eerder
vervult waren (art. XX.105 WER)
 Verdere inhoud vonnis:
o aanstelling bewindvoerders (curator), aanduiding rechter-commissaris voor toezicht
o vaststelling datum ‘staking van betaling’ en dus verdachte periode >
herstelbevoegdheden:.
 staking van betaling: datum werkt niet terug tenzij goede redenen
 maximum 6m terug
o max. 6 m. terug, tenzij rechtspersoon formeel of feitelijk in vereffening, dan op die
datum mogelijk); beslissing tot verdachte periode vereist ondubbelzinnige
aanwijzingen van eerdere staking van betaling (XX.105 WER).
  bij rechtspersoon kan men dus nog langer teruggaan: riskant voor
personen die bij RP betrokken waren en dus zaken zullen moeten teruggeven
 bij faillietverklaring van ontbonden rechtspersoon kan verdachte periode en
dus herstelbevoegdheid terugwerken tot dag van ontbinding/feitelijke
vereffening RP, indien aanwijzingen dat deze ontbinding geschiedde met
bedrieglijk inzicht of dat wijze van vereffening geschiedt met bedrieglijk
inzicht
  tot 6m na vonnis faillietverklaring kan elke belanghebbende vorderen dat
de datum van staking van betaling wordt vastgesteld op een ander tijdstip
dan hetgeen blijkt uit het vonnis van faillietverklaring/ later vonnis
 Faillietverklaring geen gevolgen voor niet-vermogensrechten (gefailleerde is niet
handelingsonbekwaam)
o faillissement betreft enkel het vermogen: gefailleerde verliest BB over zijn vermogen
(niet handelingsonbekwaam)  niet meer bevoegd handelen m.b.t. het in beslag
genomen vermogen
 handelingen zelf zijn niet tegenwerpelijk, naast het feit dat hij niet BB is
(maar dus niet handelingsonbekwaam -> zou te ver gaan)
 blijft bevoegd over nieuwe activa + bekwaam om nieuwe RH te stellen voor
zover geen betrekking op oude activa
 + blijft bekwaam t.a.v. andere rechten dan vermogensrechten
 persoonsgebonden rechten blijft gefailleerde zelf uitoefenen
 Gevolgen vereffeningsbewind in het algemeen:
o Relatieve beschikkingsonbevoegdheid schuldenaar t.a.v. beslagen activa: de
beschikkingen zijn niet-tegenwerpelijk (goederenrechtelijk)
  niet meer ten nadele van opkomende SE besxchikken
 gevolg: beslag maakt beslagene relatief beschikkingsonbevoegd

,  onroerend beslag: relatief BOB over in beslag genomen goed
 hier: alle in beslag genomen goederen, in principe hele vermogen, en
relatief  niet tegenwerpelijk aan beslaglegger + beschermde SE
 bij faillissement: alle SE geacht reeds begunstigde te zijn vanaf
tijdstip van faillietverklaring
o afhankelijk van feit dat ze tijdig aangifte doen van SV
o als ze tijdig aangifte doen van SV, dan alsof SE er vanaf
datum van faillietverklaring bij was
o relatief  niet tegenwerpelijk aan alle SE die mee in het
faillissement opkomen
o in praktijk: quasi-absolute BOB
 keerzijde: rechten van SE worden gefixeerd
o > Fixatie rechten schuldeisers
 beslag betrekking op alle bestaande goederen + nieuwe activa in zover
oorzaak van voor het faillissement
 uitgangspunt vereffeningsbewind: actief bepaald bij ontstaan van samenloop
 maar nog mogelijk dat actief toeneemt
 bij algemeen bewind: nieuwe activa in beginsel in boedel <->
bijzonder beslag: niet in boedel
 bij vereffening RP: nieuwe goederen in de boedel
 Bij faillissement:
o a) het faillissementsbeslag is een algemeen beslag op alle beslagbare goederen, ook
beroepsgoederen (maar teruggave huisraad en levensonderhoud gezin)
 bewind gevoerd door een of meer curatoren onder toezicht rechter-
commissaris, beiden aangesteld in faillissementsvonnis
 ratione materia: treft alle bestaande goederen van gefailleerde,
uitgezonderd goederen die niet voor beslag vatbaar zijn m.i.v.
beroepsgoederen
 huisraad en goederen voor persoonlijk gebruik worden teruggegeven
en kan aan gefailleerde en zijn gezin levensonderhoud worden
toegekend uit nieuwe inkomsten of opbrengst bestaande activa (art.
XX.141 WER)
o b) Quid bij aandeel in mede-eigendom ?
 gefailleerde niet volle eigenaar van bepaalde goederen maar mede-
eigenaar? Wat gebeurt er dan met het faillissement?
 curator kan goederen in hun geheel verkopen, zonder voorafgaande
verdeling (maar mits verdeling opbrengst onder mede-eigenaars) bij:
 goederen uit niet-ontbonden huwgemeenschap (van rechtswege)
 gemeenschappelijk onroerend goed (art. XX.193 § 2 WER)
 Huwgemeenschap: curator bevoegd goederen geheel te verkopen (XX.189
WER); maar dit wijzigt niets aan verhaalsrecht > opbrengst
gemeenschapsgoederen niet 100 % aanwenden voor eigen schulden
 bijzondere regel bij gehuwden met stelsel met gemeenschap van
goederen
 traditionele regel: huwelijksgemeenschap volledig onder bewind van
curator