FYSISCHE ANTROPOLOGIE
SAMENVATTING POWERPOINTS
1: INTRODUCTIE
ALGEMENE INLEIDING
• Doel: volledig skelet herkennen
o Want: verschillende skeletresten NIET herkend (vb. knieschuiven)
FUNCTIES
SKELETFUNCTIE
• ONDERSTEUNING: ondersteunt lichaam
• BEWEGING: aanhechting spieren zodat lichaam beweegt
• BESCHERMING: beschermt hersenen, organen, ruggenmerg,…
BOTFUNCTIE
• MINERALENOPSLAG: opslag mineralen (vb. calcium, fosfor,…)
• VORMING BLOEDCELLEN: hematopoëse in beenmergholtes van botten
BOTCLASSIFICATIE
GROTE GROEPEN
• AXIAAL SKELET: schedel + wervelkolom + ribbenkast
• PENDICULAIR SKELET: bovenste ledematen + onderste ledematen + schouder + heup
VORM
• LANGE BOTTEN: lange, smalle botten
• KORTE BOTTEN: kubusvormige botten (vb. pols, enkel,…)
• SESAMBOTTEN: botten vormen zich in pezen (vb. knieschijf)
• PLATTE BOTTEN: dunne, afgeplatte, gebogen botten (vb. borstbeen, schedel,…)
• ONREGELMATIGE BOTTEN: complexe botvormen (vb. ruggenwervels, heiligbeen,…)
TEXTUUR
• COMPACT BOT (corticaal bot): dichte buitenlaag
• SPONZIG BOT (trabeculair bot): honingraat gevuld met geel beenmerg
MEMBRAAN
• ENDOSTEUM: delicaat beschermend membraan aan binnenkant
• PERIOSTEUM: dubbel gelaagd beschermend membraan aan buitenkant
,LANGE BOTTEN
DIAFYSE
• Buisvormige as
• Samengesteld uit compact bot
• Geel beenmerg (= vet) in medullaire holte
EPIFYSE
• Botuiteinde
KORTE, PLATTE, ONREGELMATIGE EN SESAMBOTTEN
• Geen diafyse
• Geen epifyse
• Aanwezigheid endosteum (sponzig bot)
• Aanwezigheid periosteum (compact bot)
• Aanwezigheid beenmerg tussen sponzig bot
LOCATIE ROOD BEENMERG (= HEMATOPOËTISCH WEEFSEL)
• Kinderen: medullaire holte + sponsachtig bot
• Volwassenen: sponsachtig bot in platte botten + kop dijbeen + kop opperarmbeen
BOTMARKERINGEN
• Functie uitstulpingen, depressies en gaten:
o Leidingen bloedvaten, zenuwen,…
o Aanhechtingsplaatsen spieren, pezen,…
• Verschillende voorbeelden → PPT 1 – DIA 29
BOTCELLEN
• OSTEOBLASTEN: botopbouwende cellen
• OSTEOCYTEN: rijpe botcellen → houden stofwisseling in stand
• OSTEOCLASTEN: botafbrekende cellen
VORMING BENIG SKELET
• Foetus = week 8
• Kraakbeen → bot
, INTRAMEMBRANEUZE OSSIFICATIE
• Hoofdzakelijk vorming platte botten en sleutelbeenderen
STAP 1: VORMING OSSIFICATIECENTRUM
• Mesenchymale cellen clusteren → osteoblasten → ossificatiecentrum
STAP 2: ONTSTAAN OSTEOCYTEN
• Osteoblasten → afscheiding osteoïde (= botmatrix) → mineraliseren
• Ingesloten osteoblasten → osteocyten
STAP 3: ONTSTAAN GEWEVEN BOT EN PERIOSTEUM
• Osteoïde tussen embryonale bloedvaten → netwerk trabeculae
• Mesenchymale cellen → condenseren aan buitenkant geweven bot → periosteum
STAP 4: ONTSTAAN BOTKRAAG COMPACTE BOTTEN EN ROOD MERG
• Vaatweefsel sponzig bot → rood merg
• Trabeculae → dikker → vorming geweven botkraag → later vervangen door volwassen bot
ENDOCHONDRALE OSSIFICATIE
• Foetus = week 8
• Kraakbeen → bot
STAP 1: VORMING BOTKRAAG
• /
STAP 2: VORMING BOT
• Kraakbeen geleidelijk opgevuld met bot
STAP 3: VORMING HOLTES EN SPONSACHTIG BOT
• Ook bloedvaten aanwezig
STAP 4: VORMING MEDULLAIRE HOLTE EN BOTVORMINGSCENTRA (FASE 5)
• Botvormingscentra ontstaan in epifysen
STAP 5: VORMING BOT
• Enkel kraakbeen in platen en gewrichtskraakbeen
LICHAAMSVERDELING
• SAGITTAAL VLAK: links – rechts
• TRANSVERSAAL VLAK: boven – onder
• CORONAAL/FRONTAAL VLAK: voor – achter
SAMENVATTING POWERPOINTS
1: INTRODUCTIE
ALGEMENE INLEIDING
• Doel: volledig skelet herkennen
o Want: verschillende skeletresten NIET herkend (vb. knieschuiven)
FUNCTIES
SKELETFUNCTIE
• ONDERSTEUNING: ondersteunt lichaam
• BEWEGING: aanhechting spieren zodat lichaam beweegt
• BESCHERMING: beschermt hersenen, organen, ruggenmerg,…
BOTFUNCTIE
• MINERALENOPSLAG: opslag mineralen (vb. calcium, fosfor,…)
• VORMING BLOEDCELLEN: hematopoëse in beenmergholtes van botten
BOTCLASSIFICATIE
GROTE GROEPEN
• AXIAAL SKELET: schedel + wervelkolom + ribbenkast
• PENDICULAIR SKELET: bovenste ledematen + onderste ledematen + schouder + heup
VORM
• LANGE BOTTEN: lange, smalle botten
• KORTE BOTTEN: kubusvormige botten (vb. pols, enkel,…)
• SESAMBOTTEN: botten vormen zich in pezen (vb. knieschijf)
• PLATTE BOTTEN: dunne, afgeplatte, gebogen botten (vb. borstbeen, schedel,…)
• ONREGELMATIGE BOTTEN: complexe botvormen (vb. ruggenwervels, heiligbeen,…)
TEXTUUR
• COMPACT BOT (corticaal bot): dichte buitenlaag
• SPONZIG BOT (trabeculair bot): honingraat gevuld met geel beenmerg
MEMBRAAN
• ENDOSTEUM: delicaat beschermend membraan aan binnenkant
• PERIOSTEUM: dubbel gelaagd beschermend membraan aan buitenkant
,LANGE BOTTEN
DIAFYSE
• Buisvormige as
• Samengesteld uit compact bot
• Geel beenmerg (= vet) in medullaire holte
EPIFYSE
• Botuiteinde
KORTE, PLATTE, ONREGELMATIGE EN SESAMBOTTEN
• Geen diafyse
• Geen epifyse
• Aanwezigheid endosteum (sponzig bot)
• Aanwezigheid periosteum (compact bot)
• Aanwezigheid beenmerg tussen sponzig bot
LOCATIE ROOD BEENMERG (= HEMATOPOËTISCH WEEFSEL)
• Kinderen: medullaire holte + sponsachtig bot
• Volwassenen: sponsachtig bot in platte botten + kop dijbeen + kop opperarmbeen
BOTMARKERINGEN
• Functie uitstulpingen, depressies en gaten:
o Leidingen bloedvaten, zenuwen,…
o Aanhechtingsplaatsen spieren, pezen,…
• Verschillende voorbeelden → PPT 1 – DIA 29
BOTCELLEN
• OSTEOBLASTEN: botopbouwende cellen
• OSTEOCYTEN: rijpe botcellen → houden stofwisseling in stand
• OSTEOCLASTEN: botafbrekende cellen
VORMING BENIG SKELET
• Foetus = week 8
• Kraakbeen → bot
, INTRAMEMBRANEUZE OSSIFICATIE
• Hoofdzakelijk vorming platte botten en sleutelbeenderen
STAP 1: VORMING OSSIFICATIECENTRUM
• Mesenchymale cellen clusteren → osteoblasten → ossificatiecentrum
STAP 2: ONTSTAAN OSTEOCYTEN
• Osteoblasten → afscheiding osteoïde (= botmatrix) → mineraliseren
• Ingesloten osteoblasten → osteocyten
STAP 3: ONTSTAAN GEWEVEN BOT EN PERIOSTEUM
• Osteoïde tussen embryonale bloedvaten → netwerk trabeculae
• Mesenchymale cellen → condenseren aan buitenkant geweven bot → periosteum
STAP 4: ONTSTAAN BOTKRAAG COMPACTE BOTTEN EN ROOD MERG
• Vaatweefsel sponzig bot → rood merg
• Trabeculae → dikker → vorming geweven botkraag → later vervangen door volwassen bot
ENDOCHONDRALE OSSIFICATIE
• Foetus = week 8
• Kraakbeen → bot
STAP 1: VORMING BOTKRAAG
• /
STAP 2: VORMING BOT
• Kraakbeen geleidelijk opgevuld met bot
STAP 3: VORMING HOLTES EN SPONSACHTIG BOT
• Ook bloedvaten aanwezig
STAP 4: VORMING MEDULLAIRE HOLTE EN BOTVORMINGSCENTRA (FASE 5)
• Botvormingscentra ontstaan in epifysen
STAP 5: VORMING BOT
• Enkel kraakbeen in platen en gewrichtskraakbeen
LICHAAMSVERDELING
• SAGITTAAL VLAK: links – rechts
• TRANSVERSAAL VLAK: boven – onder
• CORONAAL/FRONTAAL VLAK: voor – achter
