samenvatting sociaal recht

SOCIAAL RECHT
[Ondertitel van document]

, Deel 1 : inleiding


1. RECHT: BEGRIPSOMSCHRIJVING

geheel van gedragsregels
- opgelegd door de overheid
- afdwingbaar ( sancties) door de overheid
- om maatschappij te ordenen ( doel )

2. DOEL VAN HET RECHT

o Orde: zonder rechtsregels -> chaos
bv: mensen zouden zelf kiezen om rechts of links te rijden op rijweg,..
o Rechtszekerheid: door rechtsregels weten mensen waar ze zich aan moeten houden.

Gedragsregels = voorschriften die worden opgelegd om ons gedrag in een bepaalde richting te sturen

3.HOE KOMEN WE IN CONTANT MET RECHT

- RECHTSHANDELINGEN
= bewust ( bv. Trouwen, iets kopen, werken, … )

- RECHTSFEITEN
= onbewust (bv. 18jaar worden, een ongeval veroorzaken, sterven,…)

4. DE INDELING VAN HET RECHT

4.1 indeling publiek en privaat recht

a) publiekrecht (OH)
 regelt de organisatie de inrichting en de werking van de overheid
 het omvat: staatsrecht, administratief recht, strafrecht, gerechtelijk recht, fiscaal recht

b) privaatrecht ( burgers )
 de verhouding tussen de burgers onderling
 het omvat: burgerlijk recht, handelsrecht

c) gemengde rechtstakken ( mengeling )
 mengeling van beiden
 dit zijn: arbeidsrecht, sociaal zekerheidsrecht

4.2 indeling op basis van de normerende waarde van de rechtsregels

a)Dwingend recht
- niet afwijken
- 2 soorten:
 openbare orde ( absoluut nietig)
 niet van openbare orde ( relatief nietig)

b)Aanvullend recht
- indien niet anders overeengekomen

1

,5. BRONNEN VAN HET RECHT

Bronnen recht:
1. De wetgeving
2. De rechtspraak
3. De rechtsleer
4. De gewoonte
5. De algemene rechtsbeginselen

5.1 de wetgeving

1. INTERNATIONAAL RECHT
 Europees recht
 internationale verdragen

2. DE GRONDWET
 bijzondere wetten ( taalkundig gevoelig)
 grondwettelijk hof
 de inrichting en de onderlinge verhouding van de staatsmachten

3. WETTEN, DECRETEN EN ORDONNANTIES
4.BESLUITEN VAN DE UITVOERENDE MACHT

5.2 de rechtspraak ( niet bindend)

= het geheel van de beslissingen van hoven en rechtbanken

 Vonnis (= beslissing van de rechtbank)  rechter  rechtbank
 arrest (= beslissing van het hof) raadsheer hof
 Rechtspraak heeft geen algemeen bindende kracht maar kan wel inspirerend werken
voor andere rechters

5.3 de rechtsleer ( niet bindend, wel invloed)

= het geheel van wetenschappelijke publicaties over juridische aangelegenheden

5.4 de gewoonte en algemene rechtsbeginselen
 ongeschreven
 niet bindend

Deel 2: staatsrecht ( publiek recht)
1.BEGRIPSOMSCHRIJVING EN BRONNEN

Staatsrecht =behandelt de inrichting en de werking van de verschillende staatsmachten als ook de
fundamentele rechten en vrijheden van de burgers

2.België is een federale staat

België is een federale staat waarom?
= het is een staat die bestaat uit 3 niveaus met elk een eigen bestuur:

 Federaal niveau

2

,  Gemeenschapsniveau
 Gewestniveau

2.1 de deelgebieden van België

België bestaat uit 4 taalgebieden:

 Nederlands taalgebied
 Franse taalgebied
 tweetalige gebied Brussel – hoofdstad
 Duitse taalgebied


België telt 3 gemeenschappen:

 De Vlaamse gemeenschap ( Nederlands taalgebied + Nederlandstalige instellingen op het
grondgebied van het Brussels hoofdstedelijk gewest)
 De Franse gemeenschap ( Franse taalgebied + Franstalige instellingen in Brussel)
 De Duitstalige gemeenschap (Duits taalgebied)


België telt 3 gewesten:

 Vlaams gewest (Nederlands taalgebied)
 Waals gewest ( frans + duitstaalgebied)
 Bussels hoofdstedelijk gewest ( tweetalig gebied Brussel – hoofdstad)

2.3 gemeenschapsniveau ( Vlaamse, Franse, Duitstalige gemeenschap)

 Cultuur
 Onderwijs
 Justitie
 Volksgezondheid
 Jeugdbescherming
 Sport
 Kinderbijslag

2.3 geweten  plaatsgebonden ( Vlaams, Waals, Brussels gewest)

 Economie
 Ruimtelijke ordening
 Verkeer
 Leefmilieu
 Landbouw
 toerisme

2.4 samenvatting verschillende deelstaten + tot welk daalgebied het behoort

a) Vlaamse gemeenschap
Nederlands taalgebied + Nederlandstalige instellingen in Brussel
b) Franse gemeenschap
frans taalgebied + Franstalige instellingen in Brussel


3