NAMS-Kafli 7
hvað er styrkingarháttur - ANS -Styrkingarháttur er regla sem segir til um undir hvaða skilyrðum
styrkir er veittur.
Dæmi:
Bíllinn minn fer í gang í hvert sinn sem ég sný lyklinum í ræsingu.
Fastur hlutfallsháttur (FR) - ANS -Hegðun er styrkt eftir tiltekinn fjölda svara - FR 5 þýðir t.d. að
styrkir er gefinn eftir 5 svör/athafnir.
Tekur upphífingar og eftir 10 upphífingar veistu að það er pása/æfing búin/færð þér nocco.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt? - ANS -Fastan hlutfallshátt (FR)
Breytilegur hlutfallsháttur (VR) - ANS -Hegðun er styrkt eftir tiltekinn fjölda svara að meðaltali -
VR 5 þýðir t.d. að styrkir er gefinn eftir 5 svör/athafnir að meðaltali (gæti verið eftir 5, 4, 6, 2, 8,
5, 7, 3 o.s.frv.). Tíðni hegðunar er hærri á VR en öðrum hættum að jafnaði og er nokkuð stöðug,
án hléa.
Segir stundum já við eh suði í krökkunum þínum. Hann kannski er alltaf að suða um nammi en
hann má bara fá nammi á laugardögum og svo allt í einu á mánudegi segir já (enginn rammi).
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt? - ANS -breytilegan hlutfallshátt (VR)
Fastur tímabilsháttur (FI) - ANS -Styrkir er veittur við fyrsta svar eftir að tiltekið tímabil hefur
liðið, t.d. 10 sek. => FI 10-sek. Viðheldur fremur lágri tíðni hegðunar.
Að baka brauð sem tekur 45 mín í ofni og kíkja inn um ofngluggann fyrst eftir 35 mín og æ oftar
þegar nær dregur 45 mín => FI 45-mín.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt?
Hver er hegðunin og styrkirinn - ANS -Fastur tímabilsháttur (FI)
hegðunin: að kíkja í ofninn
Styrkirinn brauðið bakast.
Breytilegur tímabilsháttur (VI) - ANS -Styrkir er veittur við fyrsta svar eftir að tiltekið tímabil hefur
liðið að meðaltali, t.d. 10 sek => VI 10-sek.
að vinna að ritgerð í tölvunni en kíkja af og til í símann til að gá að skilaboðum.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt?
Hver er hegðunin og styrkir inn í þessu dæmi? - ANS -breytilegan tímabilshátt (VI).
Hegðunin: að kíkja í símann
Styrkir Inn: skilaboðin
, hvað er svarlendgdarháttur - ANS -hegðunin þarf að vera stöðug. bæði hægt að vinna hægt og
hratt á þessum styrkingarháttum, eru bæði fastur og breytilegur svarlengdarháttur.
Fastur svarlengdarháttur - ANS -Til dæmis á FD 60-mín. þarf maður að vinna stöðugt í eina
klst. til að fá styrki.
Þetta er samfelld hegðun.
Breytilegur svarlengdarhátttur - ANS -Maður þarf til dæmis á VD 60-mín. að vinna stöðugt að
meðaltali í eina klst. til að fá styrki.
hver er munurinn á FI (fastur tímabilsháttur) og FD (fastur svarlengderháttur)? - ANS -FI: þá
þarftu að gera ekki neitt fyrr en á kannski 60 tugustu mínútu.
FD: þá þarftu að vinna allan tímann á milli styrkja, í 60 mínútur.
styrkingarháttur hárrar tíðni (DRH) - ANS -Hegðun/svar aðeins styrkt ef a.m.k. ákveðinn fjöldi
svara koma fyrir á tilteknum tíma. Leiðir til hárrar hegðunar tíðni.
Þetta er hægt að telja, þetta er ekki samfelld hegðun. Eins og þegar þú ert að reyna að
highlighta í tölvunni með því að tvísmella þá þarftu að tvísmella hratt annars virkar það ekki.
Dæmi: Tvísmella þarf á táknmynd á skjá með mjög stuttu millibili svo hún opnist. Þrísmella hratt
til að velja efnisgrein
Styrkingarháttur hárrar tíðni (DRL) - ANS -Hegðun/svar aðeins styrkt ef tiltekinn tími hefur liðið
frá síðasta svari. Leiðir til lágrar hegðunartíðni. Maður vill að hegðunin helst í lágri tíðni.
Dæmi: DRL 5-mín. þar sem kennari svarar spurningu nemanda aðeins ef 5 mínútur hafa liðið frá
síðustu spurningu.
Styrkingarháttur (DRP) - ANS -Hegðun er styrkt ef hún gerist með jöfnum hraða - hvorki of hratt
né of hægt.
Dæmi
þegar þú ætlar að hlaupa maraþon þá þýðir ekki að sprengja sig fyrstu 5 km, þú þarft að "feisa"
þig og hlaupa jafnt og þétt.
Fastur tímaháttur (FT) - ANS -Dæmi:
a) Dúfa fær korn á FT 30-sek, ss fær korn á 30 sekúndna fresti óháð því hvort hún goggar í
ljósskífu eða ekki.
b) Halli fæ greiddar örorkubætur beint inn á bankareikning sinn einu sinni í mánuði => FT
1-mán.
þusst þetta gerist óháð hegðun. dúfan fær korn þótt hún goggi ekki í ljósskífu.
Hver er munurinn á FITU og FT - ANS -FI: hún þarf að gogga í ljóssaskífuna til að fá styrkingu
FT: hún þarf ekki að gogga í ljósskífuna til að fá styrkingu
breytilegur tímaháttur (VT) - ANS -Dæmi:
hvað er styrkingarháttur - ANS -Styrkingarháttur er regla sem segir til um undir hvaða skilyrðum
styrkir er veittur.
Dæmi:
Bíllinn minn fer í gang í hvert sinn sem ég sný lyklinum í ræsingu.
Fastur hlutfallsháttur (FR) - ANS -Hegðun er styrkt eftir tiltekinn fjölda svara - FR 5 þýðir t.d. að
styrkir er gefinn eftir 5 svör/athafnir.
Tekur upphífingar og eftir 10 upphífingar veistu að það er pása/æfing búin/færð þér nocco.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt? - ANS -Fastan hlutfallshátt (FR)
Breytilegur hlutfallsháttur (VR) - ANS -Hegðun er styrkt eftir tiltekinn fjölda svara að meðaltali -
VR 5 þýðir t.d. að styrkir er gefinn eftir 5 svör/athafnir að meðaltali (gæti verið eftir 5, 4, 6, 2, 8,
5, 7, 3 o.s.frv.). Tíðni hegðunar er hærri á VR en öðrum hættum að jafnaði og er nokkuð stöðug,
án hléa.
Segir stundum já við eh suði í krökkunum þínum. Hann kannski er alltaf að suða um nammi en
hann má bara fá nammi á laugardögum og svo allt í einu á mánudegi segir já (enginn rammi).
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt? - ANS -breytilegan hlutfallshátt (VR)
Fastur tímabilsháttur (FI) - ANS -Styrkir er veittur við fyrsta svar eftir að tiltekið tímabil hefur
liðið, t.d. 10 sek. => FI 10-sek. Viðheldur fremur lágri tíðni hegðunar.
Að baka brauð sem tekur 45 mín í ofni og kíkja inn um ofngluggann fyrst eftir 35 mín og æ oftar
þegar nær dregur 45 mín => FI 45-mín.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt?
Hver er hegðunin og styrkirinn - ANS -Fastur tímabilsháttur (FI)
hegðunin: að kíkja í ofninn
Styrkirinn brauðið bakast.
Breytilegur tímabilsháttur (VI) - ANS -Styrkir er veittur við fyrsta svar eftir að tiltekið tímabil hefur
liðið að meðaltali, t.d. 10 sek => VI 10-sek.
að vinna að ritgerð í tölvunni en kíkja af og til í símann til að gá að skilaboðum.
Þetta dæmi er um hvernig styrkingarhátt?
Hver er hegðunin og styrkir inn í þessu dæmi? - ANS -breytilegan tímabilshátt (VI).
Hegðunin: að kíkja í símann
Styrkir Inn: skilaboðin
, hvað er svarlendgdarháttur - ANS -hegðunin þarf að vera stöðug. bæði hægt að vinna hægt og
hratt á þessum styrkingarháttum, eru bæði fastur og breytilegur svarlengdarháttur.
Fastur svarlengdarháttur - ANS -Til dæmis á FD 60-mín. þarf maður að vinna stöðugt í eina
klst. til að fá styrki.
Þetta er samfelld hegðun.
Breytilegur svarlengdarhátttur - ANS -Maður þarf til dæmis á VD 60-mín. að vinna stöðugt að
meðaltali í eina klst. til að fá styrki.
hver er munurinn á FI (fastur tímabilsháttur) og FD (fastur svarlengderháttur)? - ANS -FI: þá
þarftu að gera ekki neitt fyrr en á kannski 60 tugustu mínútu.
FD: þá þarftu að vinna allan tímann á milli styrkja, í 60 mínútur.
styrkingarháttur hárrar tíðni (DRH) - ANS -Hegðun/svar aðeins styrkt ef a.m.k. ákveðinn fjöldi
svara koma fyrir á tilteknum tíma. Leiðir til hárrar hegðunar tíðni.
Þetta er hægt að telja, þetta er ekki samfelld hegðun. Eins og þegar þú ert að reyna að
highlighta í tölvunni með því að tvísmella þá þarftu að tvísmella hratt annars virkar það ekki.
Dæmi: Tvísmella þarf á táknmynd á skjá með mjög stuttu millibili svo hún opnist. Þrísmella hratt
til að velja efnisgrein
Styrkingarháttur hárrar tíðni (DRL) - ANS -Hegðun/svar aðeins styrkt ef tiltekinn tími hefur liðið
frá síðasta svari. Leiðir til lágrar hegðunartíðni. Maður vill að hegðunin helst í lágri tíðni.
Dæmi: DRL 5-mín. þar sem kennari svarar spurningu nemanda aðeins ef 5 mínútur hafa liðið frá
síðustu spurningu.
Styrkingarháttur (DRP) - ANS -Hegðun er styrkt ef hún gerist með jöfnum hraða - hvorki of hratt
né of hægt.
Dæmi
þegar þú ætlar að hlaupa maraþon þá þýðir ekki að sprengja sig fyrstu 5 km, þú þarft að "feisa"
þig og hlaupa jafnt og þétt.
Fastur tímaháttur (FT) - ANS -Dæmi:
a) Dúfa fær korn á FT 30-sek, ss fær korn á 30 sekúndna fresti óháð því hvort hún goggar í
ljósskífu eða ekki.
b) Halli fæ greiddar örorkubætur beint inn á bankareikning sinn einu sinni í mánuði => FT
1-mán.
þusst þetta gerist óháð hegðun. dúfan fær korn þótt hún goggi ekki í ljósskífu.
Hver er munurinn á FITU og FT - ANS -FI: hún þarf að gogga í ljóssaskífuna til að fá styrkingu
FT: hún þarf ekki að gogga í ljósskífuna til að fá styrkingu
breytilegur tímaháttur (VT) - ANS -Dæmi:
