Samenvatting Algemene wondverzorging

Hoofdstuk 24 Algemene wondverzorging en zwachtelen

Wonden en wondgenezing
De huid is opgedeeld is 3 lagen: opperhuid, lederhuid en het onderhuid bindweefsel. De opperhuid is
de buitenste laag van de huid en bestaat uit: de kiemlaag en de hoornlaag. In de kiemlaag bevinden
zich cellen die zich delen  verplaatsen zich naar het oppervlakte van de huid. Het duurt 28 dagen
voordat een nieuwe cel uit de kiemlaag naar de hoornlaag is verplaatst.
De lederhuid (dermis) is de middelste laag. Bevinden zich weinig cellen. Zitten wel veel collageen- en
elastinevezels die ervoor zorgen dat de huid elastisch en stevig is. Ook bevat de dermis talgklieren,
lymfeklieren, zenuwen, bloedvaatjes en zweetklieren.
De onderste laag bevat veel vetcellen maar ook zenuwcellen en bloedvaten.

Oorzaken wonden
Mechanische wonden = wonden die worden veroorzaakt door fysiek trauma.  snijwonden,
steekwonden, scheurwonden of schotwonden.
Scherpe mechanische wonden = huid ligt open
Stompe mechanische wonden = onderhuids  botbreuk/kneuzing
Aparte categorieën = schaafwonden = wrijvingswond
Andere oorzaken: chemische stoffen, hitte/kou, elektriciteit en straling

Wondgenezing
Primaire wondgenezing: er treden geen problemen op tijdens de wondgenezing
Secundaire wondgenezing: Wondgenezing verloopt gecompliceerd
Granulatieweefsel = nieuw gevormde weefsel

In de reactiefase stopt de bloeding en worden dode cellen en bacteriën opgeruimd  door witte
bloedcellen (houden wond schoon). Bloedvaten vernauwen  bloeden stopt. Vervolgens vormt er
een korst  sluit wond af en beschermt. De wond vertoont in de reactiefase de verschijnselen van
een ontsteking: roodheid, zwelling, warmte en pijn.
Tijdens de regeneratiefase wordt er nieuw weefsel gevormd en wordt de wond gesloten. De witte
bloedcellen stimuleren de vorming van nieuwe bloedvaatjes en granulatieweefsel.  wond gevuld
 wondranden sluiten.
Tijdens de rijpingsfase worden de overmatige bloedvaatjes afgebroken. Het granulatieweefsel
ontwikkelt zich in deze fase tot littekenweefsel.

Wondgenezing wordt beïnvloedt door de algehele conditie van de zorgvrager, leeftijd, aanwezigheid
van andere aandoeningen, plaats van de wond, oorzaak van de wond, voeding, medicijngebruik en
eventuele infecties.

Wondverzorging
Observatie van de wond

 Omvang en de vorm van de wond
 De geur van de wond
 De kleur van de wond
 De wondranden
 Wondvocht = exsudaat
 Pijn
 Ontstekingsverschijnselen

, Indeling wonden
Time model en het WCS model

TIME-model

 Tissue/weefsel; hoe is het weefsel van de wond en er omheen er aan toe? Is er sprake van
afstervend weefsel?
 Infectie; is de wond en/of de huid daaromheen geïnfecteerd?
 Mouisture/vochtbalans; Hoe vochtig is de wond? IS er sprake van overmatige exsudaat?
 Edege/wondrand; Sluiten de randen van de wond bij de genezing goed op elkaar aan? Is er
sprake van verwekende wondranden?

WCS-classifiactiemodel
Woundcare Consultant Society heeft een classificatiesysteem ontwikkeld om ervoor te zorgen dat
alle hulpverleners op dezelfde manier kunnen herkennen en behandelen. Deelt wonden in obv kleur.

 Rood; granulerende wond
 Geel; excuserende wond
 Zwart; necrotische wond

Verzorgen rode wond
Sprake van normale, gezonde wondgenezing. Een rode wond bestaat uit granulatieweefsel en
bevindt zich in de regeneratiefase. Bij het verzorgen van deze wond moet de wondbodem vochtig
gehouden worden en beschermd worden tegen beschadigingen. Verband mag niet verkleven met de
wondbodem.

Wondmateriaal rode wond
Vocht inbrengend of vocht absorberend.

Oppervlakkige rode wonden (beschadiging epidermis en evt dermis)
Er ontstaat epithelialisatie in de wondranden en rond de haren en zweetkliertjes. In het wondbed zijn
roze eilandjes zichtbaar. Wond moet beschermd worden met iets dat niet kleeft:

 Schuimverband (sterk absorberend)
 Hydrogel (steriele gel die wond vochtig houdt)
 Alginaten (gemaakt van zeewieren en absorberen veel vocht)
 Transparante folies ( te gebruiken bij een relatief intacte huid)

Diepe rode wonden ( beschadiging epidermis, dermis en onderliggend weefsel)
Bij deze wonden begint de epithelialisatie vanuit de randen, waar de rode kleur roze wordt. Deze
wonden moet je opvullen met materiaal dat de wondbodem raakt:

 Hydrogel
 Hydrofiber (moet de wond overlappen, omdat het bij vochtinname krimpt)
 Alginaten
 Negatieve druktherapie

Verzorgen gele wond
Een gele wond bevindt zich in de reactiefase. Het lichaam reageert op de wond door te starten met
stolling, vaatvernauwing en afsluiting van de wond. Dit ziet eruit als gelig beslag. Fibrine is een eiwit
dat zorgt voor een korstje. Vaak wordt er ook exsudaat gevormd, bestaande uit celresten en
samengeklonterde eiwitten. Dit moet worden gereinigd. Het doel van de behandeling is het reinigen