CH 23 - deel 1
1. endocrinologie
★ endon: grieks voor binnenin
★ krinein: grieks voor scheidens
★ logos: grieks voor leer
→ studie van de klieren met inwendige afscheiding
→ hormoon: chemische substantie die in bloedstroom wordt vrijgezet in kleine
hoeveelheden en na vrijstelling in circulatie; antwoorden uitlokt in andere cellen
→ hormoon: iets moet gebeuren: u 'auto' punt A naar punt B brengen; communicatiemiddel;
interageren tussen 2 locaties voor functie; beweegt constant
→ functie: het regelen van lichaamsprocessen
2. homeostase
➔ communicatie nodig
➔ elke levende cel praat voortdurend met zijn buurcellen
➢ door chemische stoffen aan de EC vloeistof af te geven
➢ door elektrische prikkels te geleiden
3. zenuwstelsel
= elektrische impulsen (NT)
4. hormonaal stelsel: chemische impulsen
★ chemische signaalstoffen via de bloedbaan
★ doelcellen bevatten een receptor voor een specifiek hormoon
★ tragere respons, maar effect duurt langer
→ chemische substantie: effect langer blijven bestaan; bij zenuw is het alles of niets en is
dus direct weg
ZENUWSTELSEL HORMOONSTELSEL
- vervoer via zenuwen - vervoer via bloed
- werkt snel - werkt langzaam
- kortdurig - langdurig effect
- hormonen: chemische signaalstoffen die in het ene weefsel worden afgegeven en
door de bloedbaan naar doelcellen in andere weefsels worden vervoerd
- geproduceerd door endocriene cellen: cellen van organen die stoffen gaan
uitscheiden
, 4.1 classificatie volgens chemische klasse
- peptide (<20 AZ) of eiwit hormonen (groter dan 20 AZ)
- steroïde hormonen (vet derivaten); uit cholesterol voorloper
- aminozuur afgeleiden (catecholamines & schildklierhormoon)
4.1.1 peptide (<20 AZ) of eiwit hormonen
➔ pre-pro- hormoon: grote, inactieve precursor
➔ pro-hormoon: kleiner, inactief
➔ peptide/ proteïne hormoon
➔ binden aan membraanreceptoren
➔ cellulaire respons door signaaltransductie
→ niet in de cel; maar op membraan binden; kan er niet in
→ binden op receptor en chemische pathways in gang zetten en zo weet cel wat hij moet
doen
➔ peptide: oxytocine; vasopressine; angiotensine; melanocyt stimulerend hormoon;
somatostatine; thyrotropine releasing hormoon; gonadotropine releasing hormoon
➔ eiwit: insuline; glucagon; adrenocorticotroop hormoon; thyroïd stimulerend hormoon;
follikel stimulerend hormoon, luteïniserend hormoon; groeihormoon; prolactine;
corticotropin releasing hormoon; calcitonine
oxytocine - knuffel hormoon
- gedragsprocessen: toeschieten
melk bij borstvoeding; seksuele
opwinding; verminderen van stress
en angst; genezing van wonden
vasopressine - reguleren van waterbalans in
= antidiuretisch hormoon lichaam en BD
angiotensine - regulering bloeddruk; balans van
vloeistoffen en elektrolyten in
lichaam
- angiotensine I: renine vrijgegeven
door nieren als reactie op lage BD
melanocyt stimulerend hormoon - regulatie pigmentatie in huid; haar;
ogen
- alfa; beta; gamma
- MSH stimuleert melanocyten; het
pigment dat de kleur van de huid;
haar en ogen bepaalt;
ontstekingsreacties onderdrukken
somatostatine - remmende effecten op fysiologische
processen in lichaam
- reguleren groei en ontwikkeling van
het lichaam
- regulatie spijsvertering
1. endocrinologie
★ endon: grieks voor binnenin
★ krinein: grieks voor scheidens
★ logos: grieks voor leer
→ studie van de klieren met inwendige afscheiding
→ hormoon: chemische substantie die in bloedstroom wordt vrijgezet in kleine
hoeveelheden en na vrijstelling in circulatie; antwoorden uitlokt in andere cellen
→ hormoon: iets moet gebeuren: u 'auto' punt A naar punt B brengen; communicatiemiddel;
interageren tussen 2 locaties voor functie; beweegt constant
→ functie: het regelen van lichaamsprocessen
2. homeostase
➔ communicatie nodig
➔ elke levende cel praat voortdurend met zijn buurcellen
➢ door chemische stoffen aan de EC vloeistof af te geven
➢ door elektrische prikkels te geleiden
3. zenuwstelsel
= elektrische impulsen (NT)
4. hormonaal stelsel: chemische impulsen
★ chemische signaalstoffen via de bloedbaan
★ doelcellen bevatten een receptor voor een specifiek hormoon
★ tragere respons, maar effect duurt langer
→ chemische substantie: effect langer blijven bestaan; bij zenuw is het alles of niets en is
dus direct weg
ZENUWSTELSEL HORMOONSTELSEL
- vervoer via zenuwen - vervoer via bloed
- werkt snel - werkt langzaam
- kortdurig - langdurig effect
- hormonen: chemische signaalstoffen die in het ene weefsel worden afgegeven en
door de bloedbaan naar doelcellen in andere weefsels worden vervoerd
- geproduceerd door endocriene cellen: cellen van organen die stoffen gaan
uitscheiden
, 4.1 classificatie volgens chemische klasse
- peptide (<20 AZ) of eiwit hormonen (groter dan 20 AZ)
- steroïde hormonen (vet derivaten); uit cholesterol voorloper
- aminozuur afgeleiden (catecholamines & schildklierhormoon)
4.1.1 peptide (<20 AZ) of eiwit hormonen
➔ pre-pro- hormoon: grote, inactieve precursor
➔ pro-hormoon: kleiner, inactief
➔ peptide/ proteïne hormoon
➔ binden aan membraanreceptoren
➔ cellulaire respons door signaaltransductie
→ niet in de cel; maar op membraan binden; kan er niet in
→ binden op receptor en chemische pathways in gang zetten en zo weet cel wat hij moet
doen
➔ peptide: oxytocine; vasopressine; angiotensine; melanocyt stimulerend hormoon;
somatostatine; thyrotropine releasing hormoon; gonadotropine releasing hormoon
➔ eiwit: insuline; glucagon; adrenocorticotroop hormoon; thyroïd stimulerend hormoon;
follikel stimulerend hormoon, luteïniserend hormoon; groeihormoon; prolactine;
corticotropin releasing hormoon; calcitonine
oxytocine - knuffel hormoon
- gedragsprocessen: toeschieten
melk bij borstvoeding; seksuele
opwinding; verminderen van stress
en angst; genezing van wonden
vasopressine - reguleren van waterbalans in
= antidiuretisch hormoon lichaam en BD
angiotensine - regulering bloeddruk; balans van
vloeistoffen en elektrolyten in
lichaam
- angiotensine I: renine vrijgegeven
door nieren als reactie op lage BD
melanocyt stimulerend hormoon - regulatie pigmentatie in huid; haar;
ogen
- alfa; beta; gamma
- MSH stimuleert melanocyten; het
pigment dat de kleur van de huid;
haar en ogen bepaalt;
ontstekingsreacties onderdrukken
somatostatine - remmende effecten op fysiologische
processen in lichaam
- reguleren groei en ontwikkeling van
het lichaam
- regulatie spijsvertering
