Functie 4 samenvatting
,A. Stiftopbouw
1. Funderingsrestauraties bij a vitale elementen deel I (van III)
Inleiding
Het probleem van avitale elementen is vaak dat er verlies is
van hard tandmateriaal:
- Glazuur
- Dentine
- En bij avitaal element: intern weefselverlies
Doel van de funderingsrestauratie: Preparatie vorm
zodanig herstellen dat aan de vereisten van de
uiteindelijke restauratie kan worden voldaan.
Doel van de wortelstift: Het creëren van retentie en resistentie voor
de funderingsrestauratie.
Het liefst wil je de tand opvullen met materiaal die het meest overeen komt met eigen
tandmateriaal. Er zijn voorbeelden waar ze dit doen met koeien dentine, maar dit is
vanwege ziektes niet realistisch om in het echt uit te voeren. Daarom moet er een
materiaal gekozen worden die hier in de buurt komt.
NB. Het rest element wordt door de preparatie voor stiftopbouw verder verzwakt.
Vitaal vs. avitaal
Elementen hebben normaal gesproken een vitale pulpa en zijn dan vitaal.
Na endodontische behandeling:
- Lege pulpakamer, gedeeltelijk gevuld met zacht materiaal
- Verwijde kanalen
- Vergrote pulpakamer zonder dak
- Minder dentine (kwantitatief)
- Ander dentine (kwalitatief)
Avitale en endodontisch behandelde gebitselementen hebben als kenmerk dat zij:
- ‘Biologisch oud’ zijn: Vaak zijn dit elementen die al veel hebben doorgemaakt,
namelijk:
o Cariës
o Restauratie
o Stukjes die afbreken
- Verzwakt zijn door de endodontische procedures
, - Verkleurd kunnen zijn
Gedachte vroeger:
‘Avitaal’ dentine brosser door vochtafname in dentine en daardoor breekbaarder (HJ
Healy, 1960)
Onderzoeken:
- Waterverlies en verlies van cross-linking van collageen wordt betwijfeld. De
endodontische behandeling en evt. uitdroging hebben geen invloed op de
fysische of mechanische eigenschappen van dentine (Huang et al (1991) J Endod
- Behalve een klein verschil in hardheid zijn de eigenschappen van ‘vitaal’ en
‘avitaal’ dentine vergelijkbaar (Sedgley &Messer (1992) J Endod
→ De bewering dat endodontisch behandelde elementen brossen zijn wordt NIET
ondersteund door bovenstaande studies:
- Het is het verlies van structurele integriteit geassocieerd met de preparatie van
de endodontische opening en niet de veranderingen die optreden in het dentine,
die leiden tot een grotere frequentie van fracturen. Schwartz & Robbins (2004) J
Endod (review)
Indicatie wortelstift
Klassieke indicatie voor de stiftopbouw
- Endodontisch behandelde gebitselementen (altijd)
- Onvoldoende resterend tandweefsel.
De drie-eenheid
- Endo
- Gegoten opbouw
- Kroon
Zowel de klassieke indicatie als de drie eenheid is achterhaald en wordt niet meer
standaard op deze manier uitgevoerd.
Tegenwoordig
Nu wordt een wortelstift alleen op indicatie toegepast.
Argumenten om geen stift te gebruiken:
- Preparatie verzwakt de tandwortel
o “verwijdering van weefsel uit wortelkanaal en aanbrengen van
geometrische veranderingen verzwakt de wortels..” Lang &Raab (2005)
- Stift is vaak onnodig
, - Preparatie is vaak lastig
o Door wortelkromming
- Kans op complicaties
Of er een stift nodig is hangt af van:
- De hoeveelheid restdentine en ‘vorm’ restdentine
- Molaren vaak voldoende retentie uit pulpakamer
- Eén wortelige elementen ‘sneller’ stift noodzakelijk
Stift nodig of overbodig:
Klinische studie (Fokkinga et al (2007)).
- 307 endodontisch behandelde elementen
- Algemene praktijken in / rondom Nijmegen
- Follow-up van 17 jaar
- Alle elementen bekroond
- Randomisatie metalen wortelstiften / geen stift
- Alle elementen met substantiële hoeveelheid
restdentine → ferrule mogelijk
- Geen significant verschil in levensduur
Vervolg studie:
- 89 endodontisch behandelde elementen zonder
kroon
- Randomisatie metalen wortelstift
- Alle elementen met substantiële hoeveelheid
restdentine
- GEEN significant verschil
DUS: als de keuze is metalen stift of geen stift is in veel
gevallen een stift overbodig.
Maar, soms is tocht een stift noodzakelijk voor de retentie en resistentie van de
funderingsrestauratie.
Complicaties voorkomen
- Met zorg manipuleren: aseptisch werken
o Onder de rubberdam → geen bacteriën!
o Voorzichtig prepareren
o Nolden & Quack, 1986:
▪ Tijdens prepareren en plaatsen van de stift vindt vervorming van
het worteldentine plaats.
o Mentink et al, 1998
,A. Stiftopbouw
1. Funderingsrestauraties bij a vitale elementen deel I (van III)
Inleiding
Het probleem van avitale elementen is vaak dat er verlies is
van hard tandmateriaal:
- Glazuur
- Dentine
- En bij avitaal element: intern weefselverlies
Doel van de funderingsrestauratie: Preparatie vorm
zodanig herstellen dat aan de vereisten van de
uiteindelijke restauratie kan worden voldaan.
Doel van de wortelstift: Het creëren van retentie en resistentie voor
de funderingsrestauratie.
Het liefst wil je de tand opvullen met materiaal die het meest overeen komt met eigen
tandmateriaal. Er zijn voorbeelden waar ze dit doen met koeien dentine, maar dit is
vanwege ziektes niet realistisch om in het echt uit te voeren. Daarom moet er een
materiaal gekozen worden die hier in de buurt komt.
NB. Het rest element wordt door de preparatie voor stiftopbouw verder verzwakt.
Vitaal vs. avitaal
Elementen hebben normaal gesproken een vitale pulpa en zijn dan vitaal.
Na endodontische behandeling:
- Lege pulpakamer, gedeeltelijk gevuld met zacht materiaal
- Verwijde kanalen
- Vergrote pulpakamer zonder dak
- Minder dentine (kwantitatief)
- Ander dentine (kwalitatief)
Avitale en endodontisch behandelde gebitselementen hebben als kenmerk dat zij:
- ‘Biologisch oud’ zijn: Vaak zijn dit elementen die al veel hebben doorgemaakt,
namelijk:
o Cariës
o Restauratie
o Stukjes die afbreken
- Verzwakt zijn door de endodontische procedures
, - Verkleurd kunnen zijn
Gedachte vroeger:
‘Avitaal’ dentine brosser door vochtafname in dentine en daardoor breekbaarder (HJ
Healy, 1960)
Onderzoeken:
- Waterverlies en verlies van cross-linking van collageen wordt betwijfeld. De
endodontische behandeling en evt. uitdroging hebben geen invloed op de
fysische of mechanische eigenschappen van dentine (Huang et al (1991) J Endod
- Behalve een klein verschil in hardheid zijn de eigenschappen van ‘vitaal’ en
‘avitaal’ dentine vergelijkbaar (Sedgley &Messer (1992) J Endod
→ De bewering dat endodontisch behandelde elementen brossen zijn wordt NIET
ondersteund door bovenstaande studies:
- Het is het verlies van structurele integriteit geassocieerd met de preparatie van
de endodontische opening en niet de veranderingen die optreden in het dentine,
die leiden tot een grotere frequentie van fracturen. Schwartz & Robbins (2004) J
Endod (review)
Indicatie wortelstift
Klassieke indicatie voor de stiftopbouw
- Endodontisch behandelde gebitselementen (altijd)
- Onvoldoende resterend tandweefsel.
De drie-eenheid
- Endo
- Gegoten opbouw
- Kroon
Zowel de klassieke indicatie als de drie eenheid is achterhaald en wordt niet meer
standaard op deze manier uitgevoerd.
Tegenwoordig
Nu wordt een wortelstift alleen op indicatie toegepast.
Argumenten om geen stift te gebruiken:
- Preparatie verzwakt de tandwortel
o “verwijdering van weefsel uit wortelkanaal en aanbrengen van
geometrische veranderingen verzwakt de wortels..” Lang &Raab (2005)
- Stift is vaak onnodig
, - Preparatie is vaak lastig
o Door wortelkromming
- Kans op complicaties
Of er een stift nodig is hangt af van:
- De hoeveelheid restdentine en ‘vorm’ restdentine
- Molaren vaak voldoende retentie uit pulpakamer
- Eén wortelige elementen ‘sneller’ stift noodzakelijk
Stift nodig of overbodig:
Klinische studie (Fokkinga et al (2007)).
- 307 endodontisch behandelde elementen
- Algemene praktijken in / rondom Nijmegen
- Follow-up van 17 jaar
- Alle elementen bekroond
- Randomisatie metalen wortelstiften / geen stift
- Alle elementen met substantiële hoeveelheid
restdentine → ferrule mogelijk
- Geen significant verschil in levensduur
Vervolg studie:
- 89 endodontisch behandelde elementen zonder
kroon
- Randomisatie metalen wortelstift
- Alle elementen met substantiële hoeveelheid
restdentine
- GEEN significant verschil
DUS: als de keuze is metalen stift of geen stift is in veel
gevallen een stift overbodig.
Maar, soms is tocht een stift noodzakelijk voor de retentie en resistentie van de
funderingsrestauratie.
Complicaties voorkomen
- Met zorg manipuleren: aseptisch werken
o Onder de rubberdam → geen bacteriën!
o Voorzichtig prepareren
o Nolden & Quack, 1986:
▪ Tijdens prepareren en plaatsen van de stift vindt vervorming van
het worteldentine plaats.
o Mentink et al, 1998
