LITHOSTRATIGRAFIE
INHOUDSTAFEL
3.1 Geschiedenis van de (litho)stratigrafie
3.2. Algemene definities
3.3. Stratigrafische relaties (superpositie, onconformiteiten, doorsnijdingen, way-up)
3.4. Lithostratigrafische eenheden (Formaties, leden, lagen, groepen)
3.5. Het organiseren van lithostratigrafische data
GESCHIEDENIS VAN DE (LITHO) STRATIGRAFIE
NICOLAS STENO
• Principe van de Superpositie: Wat bovenaan ligt is jonger dan wat onderaan ligt
• Principe van de oorspronkelijke Horizontaliteit: Lagen zijn oorspronkelijk parallel met de
horizon afgezet
• Principe van de Laterale Continuïteit: Lagen worden uniform in alle laterale richtingen afgezet,
tenzij iets de afzetting blokkeert
• Principe van de doorsnijdende relaties: hetgeen doorsnijdt is jonger dan hetgeen doorsneden
wordt
LEHMAN
“founding father of stratigraphy”
Beschreef de stratigrafische opeenvolging in het Harz gebergte als:
Rode lagen met grof zand en keien, gevolgd door lagen met steenkool, schieffers,
kalksteen en zoutafzettingen – dit kan nog steeds worden herkend in het moderne Perm
NEPTUNISME VS PLUTONISME
Neptunisme plutonisme
Werner Anton Moro
= gesteenten eerst gevormd door = alle gesteentes oorspronkelijk gevormd in vuur.
uitkristalliseren van mineralen in de oceanen / en aan de basis van het latere
Aarde bestond eerst uit water; materiaal komt uit uniformitarisme van James Hutton
suspensie en slaat neer; eerst granieten en
daarna lagen met fossielen; proces herhaald door
Zondvloed
catastrofisme
,JAMES HUTTON
= ideeën en principes van het uniformitarisme (processen die we nu waarnemen gebeurden vroeger ook
(‘fysica verandert niet’))
“The result, therefore, is that we find no vestige of a beginning, - no prospect of an end.”
• Beschreef kristallijne oorsprong van granieten
• Plutonisme vs neptunisme ➔ uniformitarisme vs catastrofisme
• Siccar point: geboorteplaats van de ‘moderne geologie’
o Grijze mariene zandstenen eerst horizontaal afgezet, dan vervormd, dan geërodeerd,
daarna rode zandsteen bovenop afgezet, daarna hele pakket terug gekanteld ➔ duurt
HEEL LANG
CHARLES LYELL
“the present is the key to the past”
Boek = Principles of Geology
➔ Duidelijke demonstratie van belang van uniformitarisme
TERMINOLOGIE
• Coneybeare + Philips: Introductie van de term “Carboniferous” ➔ Carboon
• Sedwick | murchison:
o ‘Cambrian’ en ‘Silurian’
o Devoon systeem
• Murchison: Siluur + Perm systemen
• Sedwick: Cambrium systeem
• Lapworth: Ordovicium systeem
, WALTHER
Introduceerde en populariseerde het concept ‘facies’ en was één van de eersten om over dynamische
sedimentologie te spreken
= een (sedimentair) gesteentelichaam met specifieke eigenschappen die
een reflectie zijn van de omstandigheden waaronder het werd gevormd.
Facies wet van walther:
= Sedimentaire eenheden of facies die verticaal op elkaar volgen zonder onderbreking (= zonder
disconformiteiten tussen de eenheden), zijn op een gegeven moment ook lateraal naast elkaar afgezet
INHOUDSTAFEL
3.1 Geschiedenis van de (litho)stratigrafie
3.2. Algemene definities
3.3. Stratigrafische relaties (superpositie, onconformiteiten, doorsnijdingen, way-up)
3.4. Lithostratigrafische eenheden (Formaties, leden, lagen, groepen)
3.5. Het organiseren van lithostratigrafische data
GESCHIEDENIS VAN DE (LITHO) STRATIGRAFIE
NICOLAS STENO
• Principe van de Superpositie: Wat bovenaan ligt is jonger dan wat onderaan ligt
• Principe van de oorspronkelijke Horizontaliteit: Lagen zijn oorspronkelijk parallel met de
horizon afgezet
• Principe van de Laterale Continuïteit: Lagen worden uniform in alle laterale richtingen afgezet,
tenzij iets de afzetting blokkeert
• Principe van de doorsnijdende relaties: hetgeen doorsnijdt is jonger dan hetgeen doorsneden
wordt
LEHMAN
“founding father of stratigraphy”
Beschreef de stratigrafische opeenvolging in het Harz gebergte als:
Rode lagen met grof zand en keien, gevolgd door lagen met steenkool, schieffers,
kalksteen en zoutafzettingen – dit kan nog steeds worden herkend in het moderne Perm
NEPTUNISME VS PLUTONISME
Neptunisme plutonisme
Werner Anton Moro
= gesteenten eerst gevormd door = alle gesteentes oorspronkelijk gevormd in vuur.
uitkristalliseren van mineralen in de oceanen / en aan de basis van het latere
Aarde bestond eerst uit water; materiaal komt uit uniformitarisme van James Hutton
suspensie en slaat neer; eerst granieten en
daarna lagen met fossielen; proces herhaald door
Zondvloed
catastrofisme
,JAMES HUTTON
= ideeën en principes van het uniformitarisme (processen die we nu waarnemen gebeurden vroeger ook
(‘fysica verandert niet’))
“The result, therefore, is that we find no vestige of a beginning, - no prospect of an end.”
• Beschreef kristallijne oorsprong van granieten
• Plutonisme vs neptunisme ➔ uniformitarisme vs catastrofisme
• Siccar point: geboorteplaats van de ‘moderne geologie’
o Grijze mariene zandstenen eerst horizontaal afgezet, dan vervormd, dan geërodeerd,
daarna rode zandsteen bovenop afgezet, daarna hele pakket terug gekanteld ➔ duurt
HEEL LANG
CHARLES LYELL
“the present is the key to the past”
Boek = Principles of Geology
➔ Duidelijke demonstratie van belang van uniformitarisme
TERMINOLOGIE
• Coneybeare + Philips: Introductie van de term “Carboniferous” ➔ Carboon
• Sedwick | murchison:
o ‘Cambrian’ en ‘Silurian’
o Devoon systeem
• Murchison: Siluur + Perm systemen
• Sedwick: Cambrium systeem
• Lapworth: Ordovicium systeem
, WALTHER
Introduceerde en populariseerde het concept ‘facies’ en was één van de eersten om over dynamische
sedimentologie te spreken
= een (sedimentair) gesteentelichaam met specifieke eigenschappen die
een reflectie zijn van de omstandigheden waaronder het werd gevormd.
Facies wet van walther:
= Sedimentaire eenheden of facies die verticaal op elkaar volgen zonder onderbreking (= zonder
disconformiteiten tussen de eenheden), zijn op een gegeven moment ook lateraal naast elkaar afgezet
