Samenvatting deeltentamen 2 blok 2 kennis

Samenvatting kennis sociaal-
medische wetenschappen en
recht 29 januari
Bente Palsgraaf

Inhoudsopgave
Werkgroepen.................................................................................................3
K | WG2 | Patiëntenrechten in het kader van de WGBO..................................................3
K | WG3 | Patiëntervaring............................................................................................... 3
K | WG6 | Sociale zekerheid............................................................................................ 5
K | WG9 | Juridische aspecten Zorgverzekeringswet.......................................................7
K | WG10 | Gezondheidsmaten en gezondheidsverschillen.............................................9
K | WG11 | Basispakket Zvw, CBG en ZiN.....................................................................11
K | WG13 | Cultuur en ziekte/gezondheid......................................................................13
K | WG14 | Gezondheidsvoorlichting en preventieve gezondheidszorg.........................13

Kennisclips.................................................................................................. 17
K | DC2 | Sociologische theorieën van ziekte en zorg...................................................17
Medische sociologie.................................................................................................. 17
K | DC3 | Arts-patiëntrelaties........................................................................................25
Macht binnen arts-patiëntrelaties..............................................................................25
Modellen van arts-patiëntrelaties..............................................................................26
K | DC4 | Ziektegedrag en zorggebruik.........................................................................28
Ziektegedrag............................................................................................................. 28
Common-Sense Model of self-regulation...................................................................30
Behavorial Model of Health Services Use...................................................................30
K | DC6 | Wat telt als een stoornis?...............................................................................32
K | DC7 | Epidemiologie en maten van gezondheid.......................................................32
Basisbegrippen epidemiologie: sterftecijfers, levensverwachting, prevalentie en
incidentie.................................................................................................................. 32
Subjectieve maten van gezondheid...........................................................................34
K | DC8 | Gezondheidsverschillen.................................................................................36
Gezondheidsverschillen verkleinen: Waarom zouden we dat doen?..........................36
Hoe verklaar je gezondheid(sverschillen) met behulp van het RIVM-model?.............36
Sociaaleconomische gezondheidsverschillen............................................................36
Etnische gezondheidsverschillen...............................................................................37
K | DC9 | Gezondheidsgedrag.......................................................................................37

Hoorcolleges................................................................................................ 41
K | C1 | Introductie ziekte en gezondheid.....................................................................41
K | C11 | Openbare gezondheidszorg............................................................................42
K | C2 | Patiëntenrechten: WGBO Patiëntenrechten......................................................47


1

, K | C3 | Ervaren van en omgaan met ziekte..................................................................54
K | C5 | Sociaal zekerheidsrecht: hoe ziet recht 'ziekte'?..............................................56




2

,Werkgroepen
K | WG2 | Patiëntenrechten in het kader van de WGBO

Casus 1:
a. Art. 7:453 BW (goed hulpverlenerschap) en art. 7:448 BW (goede
inlichtingen voor de behandeling)  informed consent art. 7:450 BW
(toestemming).
b. Art. 7:450 BW (wel wilsbekwaam) en art. 7:465 BW (niet
wilsbekwaam)  je kan een patiënt niet dwingen als hij
wilsbekwaam is, maar tijdens een psychose als hij wilsonbekwaam is
zou je de patiënt wel kunnen dwingen. Art. 7:465 lid 6 BW  als de
patiënt zich verzet kan de behandeling alleen uitgevoerd worden als
het nadelig zal eindigen als hij deze behandeling niet doet.
c. Art. 7:465 lid 2 BW  de arts, mentor, familieleden of partner.
d. Ja, de richtlijnen in de zorg voor schizofreniepatiënten kunnen zeker
wettelijke relevantie hebben in het licht van de Wet op de
Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, aangezien de wet tot
doel heeft de rechten van patiënten te beschermen en te zorgen dat
zorgverleners verplicht zijn om met de patiënt overeenstemming te
bereiken over de behandeling. Zodra er dus richtlijnen komen waar
artsen zich aan moeten houden qua verplicht gebruik van
medicijnen bij patiënten, gaat dit in strijd met het belang van de
WGBO. Art 7:453 BW  hulpverlener moet goed hulpverlener schap
in acht nemen.
e. Art. 7:450 BW (wilsbekwaam) en art. 7:465 BW (wilsonbekwaam).
f. Art. 7:460 BW  de arts mag de behandelingsovereenkomst niet
opzeggen, behalve als er echt wat ergs gebeurt zoals agressieve
patiënten tegen de arts. Art. 7:465 lid 4 BW  vertelt dat de
hulpverlener zijn verplichtingen na moet komen tegenover zijn
patiënten, tenzij die nakoming niet verenigbaar is met de zorg van
een goed hulpverlener.


K | WG3 | Patiëntervaring

Opdracht vooraf aan de werkgroep:
1. Invloed internet op ziekte-ervaring en patiëntervaring:
 Voordelen:
- Bespreekbaarheid van ziekte (ESG’s)
- Helpt met patiëntervaring door steun en begrip te krijgen
van anderen/ publieke gedeelde ervaring
- Meer kennis over bepaalde aandoeningen/ beschikbaarheid
van informatie
- Soortgenoten
- Doordat patiënten beter geïnformeerd zijn kunnen ze meer
controle hebben over hun ziekte

3

,  Nadelen:
- Verkeerde ziekte-ervaringen/ mensen kunnen zichzelf
verkeerd diagnosticeren
- Onjuiste informatie gedeeld op het internet
- Zorgt voor een tweedeling tussen mensen die wel en niet
goede toegang tot internet hebben
- Misbruik voor commerciële doeleinden
- Cyberchondria  mensen geven zichzelf een bepaalde
diagnose door wat ze op internet lezen (sommige mensen
bestellen zelfs zelf medicatie)

 Motieven om online te delen over ziekte en de invloed op de
autoriteit van de arts:
1. Uitleggen van ziekte
2. ‘Expert’-advies geven aan anderen
3. Een bepaalde benadering van de ziekte promoten
4. Het verkopen van producten
- Invloed op de autoriteit van de arts wordt minder, maar de
arts is wel essentieel om complexe informatie te
verduidelijken en de patiënten te begeleiden
- Je krijgt nieuwe rolverdeling: arts wordt meer een soort
consultant wat ineen valt in twee rollen  decision analyst
(beslissing over wat de beste optie is voor de patiënt) en
health care informatician (arts is op de hoogte van alle
informatietechnologieën en wat er allemaal op internet
wordt verteld)
- Het internet is een aanvulling op al bestaande informatie
over bepaalde behandelingen, patiënten begrijpen hun
situatie beter

2. Veranderende ziekte-ervaring door internet:
 Toegang tot informatie
 Support groepen/ ESG
 Social media
 Sociale bewegingen

3. Waarde van ervaringskennis van de patiënt: vergeleken met
medisch-wetenschappelijke kennis: voor de arts: en voor
andere patiënten:
 Hypochondrie door zelf diagnoses
 Mensen begrijpen beter wat voor aandoening ze hebben en
wat voor behandeling ze nodig hebben
 Mensen kunnen verkeerde beslissingen maken doordat zij zelf
denken dat zij iets hebben en denken dat ze het zelf kunnen
oplossen
 Mensen hebben steun van elkaar
 Concrete tips delen
 Meer ruimte voor niet-wetenschappelijk bewezen methoden
 Minder ‘hard’ bewijs dan wetenschap
4