Hoofdstuk 1: het kind met een gastro-intestinale aandoening
Dehydratatie
= ontstaat door verminderde vochtinname, verhoogd vochtverlies of combinatie daarvan.
Oorzaken verminderde vochtinname
- Nausea
- Te weinig energie om te drinken
Oorzaken verhoogd vochtverlies
- Diarree, braken, zweten
- Polyurie
- Warme omgevingstemperatuur, koorts
- verhoogde inspanning
- Langdurige tachypnoe
- Hevig bloedverlies
Symptomen dehydratatie
GEEN MILD-MATIG ERNSTIG
Gewichtsverlies < 3% 3-9% > 9%
Algemene conditie Vinnig, alert Moe, onrustig, Erg suf, apathisch,
geagiteerd verminderd BWZ
Dorstgevoel Normaal Gulzig Kan niet drinken
Slijmvliezen Vochtig Droog Zeer droog
mond-tong
Tranen Aanwezig Verminderd Afwezig
Huidplooi Vlug verstrijkend Traag verstrijkend Staand
Capillaire refill < 2 sec 2-3 sec > 3 sec
Diurese Normaal Afgenomen Minimaal
Kleur urine Lichtgeel Donkerder geel Donkergeel
Hartfrequentie Normaal Normaal of Tachycardie
toegenomen
Ogen Normaal Iets diepliggend Erg diepliggend
Extremiteiten Warm Koud Koud
Percentage gewichtsverlies
- 0-5 %: geen hospitalisatie (tenzij < 2m)
- 5-9 %: hospitalisatie met vochttoediening
- >9 %: hoogdringende hospitalisatie
,Diagnose
- Anamnese
- Klinisch onderzoek
➔ Wegen, meten, observatie van symptomen, bewustzijnstoestand
➔ Observatie intake, stoelgangspatroon, braken
- Labo: venapunctie
Behandeling
Indien dreigende dehydratatie (nog niet aanwezig)
- Meer laten drinken in kleine beetjes
Indien milde-matige dehydratatie zonder braken
- Rehydratatie nodig
➔ Liefst via drinken, anders maagsonde
< 6 maanden
- Flesvoeding, borstvoeding verder geven + orale rehydratatieoplossingen toedienen
> 6 maanden
- Verdund appelsap (½ appelsap + ½ water)
Grote kinderen
- Verdund appelsap, sportdrank, thee, bouillon
Indien milde-matige dehydratatie met braken
- Onderbreking van gewone voeding gedurende 4-6 uur
➔ Zelfde als zonder braken
- Nadien hernemen van gewone voeding
Indien ernstige dehydratatie
- Rehydrateren via infuus
Invaginatie
= aandoening waarbij deel van darm in het daaropvolgende deel schuift, leidt tot obstructie.
Symptomen
- Aanvallen van plotseling ontstane, hevige krampende buikpijn, ontroostbaar huilen,
opgetrokken knieën, bleek, braken
➔ 15-20 minuten, tussen aanvallen pijnvrij
➔ Soms bloederige, slijmerige, dunne ontlasting
Diagnose
- Echografie
- RX coloninloop met contrast (vaak therapeutisch)
Behandeling
- Coloninloop
- Heelkunde
, Spruw
= infectie in de mondslijmvliezen door de opbouw van candida albicans
Oorzaak
- Candida Albicans (gist)
Voorkomen
- Zuigelingen met verminderde weerstand-gebrek aan hygiëne (fopspeen)
- Zuigelingen die regelmatig voeding teruggeven (reflux)
- Langdurig gebruik van AB
- Kinderen die inhalatiecorticoïden toegediend krijgen
Symptomen
- Witte stippen in mond bij zuigelingen
- Pijn, lastig, verminderde eetlust
Behandeling
- Antimycoticum
Preventie
- Na gebruik van inhalatiecorticoïden mond spoelen
Acute gastro-enteritis
= acute ontsteking van maag-darmkanaal
Oorzaak
- Virale infectie
➔ Rotavirus, adenovirus
- Bacteriële infectie
➔ Salmonella
- Parasieten
➔ Giardia lamblia
Symptomen
- Braken, diarree, buikkrampen
- Normale tot zeer hoge T
- Verminderde intake
- Lusteloosheid, dehydratatie
Diagnose
- Anamnese
- Klinisch onderzoek
➔ Wegen, meten, observatie van symptomen dehydratatie, bewustzijnstoestand
➔ Observatie intake, stoelgangspatroon, braken
- Labo: venapunctie + stoelgangcultuur
Behandeling
- Medicatie, ter preventie vaccin tegen rotavirus
Dehydratatie
= ontstaat door verminderde vochtinname, verhoogd vochtverlies of combinatie daarvan.
Oorzaken verminderde vochtinname
- Nausea
- Te weinig energie om te drinken
Oorzaken verhoogd vochtverlies
- Diarree, braken, zweten
- Polyurie
- Warme omgevingstemperatuur, koorts
- verhoogde inspanning
- Langdurige tachypnoe
- Hevig bloedverlies
Symptomen dehydratatie
GEEN MILD-MATIG ERNSTIG
Gewichtsverlies < 3% 3-9% > 9%
Algemene conditie Vinnig, alert Moe, onrustig, Erg suf, apathisch,
geagiteerd verminderd BWZ
Dorstgevoel Normaal Gulzig Kan niet drinken
Slijmvliezen Vochtig Droog Zeer droog
mond-tong
Tranen Aanwezig Verminderd Afwezig
Huidplooi Vlug verstrijkend Traag verstrijkend Staand
Capillaire refill < 2 sec 2-3 sec > 3 sec
Diurese Normaal Afgenomen Minimaal
Kleur urine Lichtgeel Donkerder geel Donkergeel
Hartfrequentie Normaal Normaal of Tachycardie
toegenomen
Ogen Normaal Iets diepliggend Erg diepliggend
Extremiteiten Warm Koud Koud
Percentage gewichtsverlies
- 0-5 %: geen hospitalisatie (tenzij < 2m)
- 5-9 %: hospitalisatie met vochttoediening
- >9 %: hoogdringende hospitalisatie
,Diagnose
- Anamnese
- Klinisch onderzoek
➔ Wegen, meten, observatie van symptomen, bewustzijnstoestand
➔ Observatie intake, stoelgangspatroon, braken
- Labo: venapunctie
Behandeling
Indien dreigende dehydratatie (nog niet aanwezig)
- Meer laten drinken in kleine beetjes
Indien milde-matige dehydratatie zonder braken
- Rehydratatie nodig
➔ Liefst via drinken, anders maagsonde
< 6 maanden
- Flesvoeding, borstvoeding verder geven + orale rehydratatieoplossingen toedienen
> 6 maanden
- Verdund appelsap (½ appelsap + ½ water)
Grote kinderen
- Verdund appelsap, sportdrank, thee, bouillon
Indien milde-matige dehydratatie met braken
- Onderbreking van gewone voeding gedurende 4-6 uur
➔ Zelfde als zonder braken
- Nadien hernemen van gewone voeding
Indien ernstige dehydratatie
- Rehydrateren via infuus
Invaginatie
= aandoening waarbij deel van darm in het daaropvolgende deel schuift, leidt tot obstructie.
Symptomen
- Aanvallen van plotseling ontstane, hevige krampende buikpijn, ontroostbaar huilen,
opgetrokken knieën, bleek, braken
➔ 15-20 minuten, tussen aanvallen pijnvrij
➔ Soms bloederige, slijmerige, dunne ontlasting
Diagnose
- Echografie
- RX coloninloop met contrast (vaak therapeutisch)
Behandeling
- Coloninloop
- Heelkunde
, Spruw
= infectie in de mondslijmvliezen door de opbouw van candida albicans
Oorzaak
- Candida Albicans (gist)
Voorkomen
- Zuigelingen met verminderde weerstand-gebrek aan hygiëne (fopspeen)
- Zuigelingen die regelmatig voeding teruggeven (reflux)
- Langdurig gebruik van AB
- Kinderen die inhalatiecorticoïden toegediend krijgen
Symptomen
- Witte stippen in mond bij zuigelingen
- Pijn, lastig, verminderde eetlust
Behandeling
- Antimycoticum
Preventie
- Na gebruik van inhalatiecorticoïden mond spoelen
Acute gastro-enteritis
= acute ontsteking van maag-darmkanaal
Oorzaak
- Virale infectie
➔ Rotavirus, adenovirus
- Bacteriële infectie
➔ Salmonella
- Parasieten
➔ Giardia lamblia
Symptomen
- Braken, diarree, buikkrampen
- Normale tot zeer hoge T
- Verminderde intake
- Lusteloosheid, dehydratatie
Diagnose
- Anamnese
- Klinisch onderzoek
➔ Wegen, meten, observatie van symptomen dehydratatie, bewustzijnstoestand
➔ Observatie intake, stoelgangspatroon, braken
- Labo: venapunctie + stoelgangcultuur
Behandeling
- Medicatie, ter preventie vaccin tegen rotavirus
