sociale problemen
Kerngedachte 2: democratische politieke systemen staan onder druk
- Geen goed nieuws voor oplossen maatsch probl
- Wat zijn de bedreigingen?
- Kunnen we situatie verbeteren
Argumenten discussie oplossing? meerderheid als macht rekening
houden met minderheden
Politiek-sociologisch perspectief:
NIET:
Gedetailleerde werking B federale politieke systeem
Overdracht politieke meningsvorming in gemeenschappen, gezinnen
Politieke filosofie
WEL:
Werking democratieën
Meerwaarde democratisch genomen besluit
Bedreigingen democratie
Pol soc vanuit perspectief econoom: Daron Acemoglu
- Gecentraliseerde macht
- Erkenning eigendom
Democratie
Creative destruction = wat bestaat w vervangen
Opkomst rechts-populisme: gevaar voor democratie?
Geschiedenis: fascisme
- Positief
Toename stemmers
Grote mate continuïteit, ook verandering
Zijn er al geweest, afgewisseld met andere regeringen met andere
samenstellingen
- Risico’s
Rechts-populisme verenigt achter agenda’s die democratische
processen afbreken
Argumenten v rechts-populisten w door andere, niet rechts-
populistische partijen overgenomen
Aantal consolidated + semi-consolidated
democracies daalt
Groei hybriede régimes
Verschuiving semi-autoritair consolidated
autoritair
Politiek : wie krijgt wat, wanneer en hoe Harold
Lasswell
- In alle sferen: beslissingen nemen
- Wij beperken tot collectieve beslissingen voor collectieve problemen
, Regeringen zijn betrokken
Inzicht in
- Belangrijkste regels
- Realiteit v bestaande gebeurtenis / omgeving
Welke keuze maken deelnemers
Politieke uitkomsten = gebaseerd op interactie regels, realiteiten en keuzes
1. Regels
Beïnvloeden wie macht heeft
Hoe machthebber macht kan gebruiken
Nooit neutraal
Grondwet = belangrijkste regel
Politiek = spel volgens regels, daarbinnen mag alles
Grondwet kan w aangepast, geeft zelf aan hoe
2. Keuzen
Opties hebben
Democratie: regeringsvorm waarin volk mogelijkheid heeft om
Leiders kiezen
Beleid bepalen
Voorwaardelijk onvoorspelbaar
Naar factoren zoeken die keuzen meer voorspelbaar maken
Politieke sociologie: systematische studie vh proces v wie wat krijgt, wanneer
en hoe
Wetenschap:
- Fundamentele wetten?
- Patronen in pol processen?
Determinisme: als dit gebeurt, dan volgt dit
Pol gedrag volgt uit algemene / universele wetten
Vb: revoluties: doorheen zelfde fasen
Studie vd politiek
- Normatieve pol soc: betekenis, doelen en doelstellingen pol begrijpen
Hoe het moet zijn
Methode: logica + rede: argumenteren
- Empirische pol soc: beschrijven realiteit, verklaren + voorspellen
Methode: experiment: verbanden + sterkte nagaan
Probleem: teleologisch redeneren: bewijs bij opvatting = selectie v
feiten
Les 3: macht als vertrekpunt
Macht en politiek
Macht volgens Wilfiried Dewachter
- Brute machtsuitoefening: ik ben een machtig persoon
= attribuut
Relatie: meer / minder macht dan
, - Menswaardige machtsuitoefening: gedrag: laten zien dat je machtig bent
= A heeft de mogelijkheid om zijn macht uit te oefenen op B op grond van
machtsbases en zo een effect te hebben op het gedrag van B
Verschijningsvormen macht:
Brute machtsuitoefening ----------------------------------------->Menswaardige
machtsuitoefening
Structureel Dwan Gewel Sanctioneri Manipulatie Gezag Heerschap
geweld g d ng pij
Habermas: (machthebbend filosoof)
Machtsloze discours = noodzakelijk
Systeembenadering: systeem functioneert niet (rollen van macht is
systemisch)
Communicatietheorie: probleem oplossing door communicatie,
zonder machtsverhouding
Problemen in wereld door:
Kolonisering leefwereld = denken v mensen is bezet door
Juridificering: strategisch gedrag
Bureaucratisering: verhouding mens-mens verdwijnt
Veel regels (door macht), onpersoonlijk
Monetarisering: alles heeft een prijs
Machtsvrije dialoog
VS Forst: Noumenaal (in onze hoofden) vs fenomenologisch (in realiteit)
Noumenaal: vermogen v a om B te motiveren iets te doen wat B anders
niet had gedaan
+ overtuigen van B met argumenten
Niet machtsvrij, argumenten wel noodzakelijk
Geaccepteerde rechtvaardigingen macht
Ontwikkeling rechtvaardiging: wie? Op welke wijze?
Discursieve analyse: in welke mate rechtvaardiging gekoloniseerd?
Democratische heerschappij: ontwikkeling v redenen
= noodzakelijke macht
Rechtvaardiging = basis macht accepteren o.b.v. legitimering
= basis democratisch handelen
Wie heeft macht?
Elite: macht gekregen, uitoefenen
+ groot kapitaal + mediagenieke personen
Dahl: elitetheorie: meerdere elites, verschillende machtsbases
In evenwicht houden
Elite = klein, representeert grote bevolking
Elites = poortwachters in het systeem (systeemdenken Easton)