Samenvatting hoorcolleges
Geschiedenis van het medialandschap
Hoorcollege 1
1. Definitie van een medium:
o Het begrip 'medium' wordt besproken als een 'middel' dat tussen twee
werelden in staat. In de jaren 1960 werd het concept breed geaccepteerd als
verwijzend naar communicatiemiddelen.
2. Marshall McLuhan:
o Bekend om zijn uitspraak "The Medium is the Message", stelde McLuhan dat
media niet alleen informatie overdragen, maar de cultuur en perceptie van de
samenleving zelf beïnvloeden. Hij beschrijft hoe verschillende media, zelfs
objecten als geld en auto’s, ons wereldbeeld vormen.
o McLuhan introduceerde ook het idee van het "Global Village", waarin
technologie mensen niet fysiek, maar digitaal verbindt.
3. Historische media-ontwikkelingen:
o De presentatie toont voorbeelden van vroege communicatie- en
schrijftechnologieën, zoals de typemachine, en hun rol in de sociale en
economische transformaties van de 19e en 20e eeuw. De typemachine wordt
gepresenteerd als deel van een breder netwerk van technologische en
culturele veranderingen.
4. Jürgen Habermas en de publieke sfeer:
o Habermas’ theorieën over de publieke sfeer onderzoeken hoe media een
cruciale rol spelen in een gezond democratisch debat. Hij legt de nadruk op
openbaarheid als essentieel voor democratische processen.
o De presentatie verbindt Habermas’ ideeën met hedendaagse kwesties, zoals
de invloed van sociale media en de huidige democratische crisis.
5. Focus en context van de cursus:
o De cursus zal zich richten op media in Europa en de VS, met nadruk op de
printcultuur vanaf de vijftiende eeuw en andere media zoals theater, film,
televisie en digitale media.
, In het kort, dit college biedt een inleiding tot de invloed van media op cultuur en
samenleving, met nadruk op historische en theoretische perspectieven die studenten helpen
de bredere context en impact van mediatechnologieën te begrijpen.
Habermas openbaarheid of publieke sfeer -> hoorcollege 2
1. Habermas’ Theorie over de Publieke Sfeer
Habermas, een moderniseringsdenker, onderzoekt de wisselwerking tussen
economische en politieke modernisering vanaf de vroegmoderne tijd tot nu. Hij
beschrijft hoe het publieke debat essentieel is voor democratie, waar burgers
rationeel over zaken van algemeen belang discussiëren, vrij van externe invloed.
De "burgerlijke openbaarheid" ontstond in de 18e eeuw en fungeerde als een
platform voor rationeel debat. Deze sfeer werd door de stedelijke burgerij in
koffiehuizen en salons vormgegeven en droeg bij aan het ontstaan van
democratische verlangens in Europa en Noord-Amerika.
2. Economische en Politieke Modernisering
Economisch vond een transitie plaats van een agrarische naar een industriële
economie, wat politieke veranderingen zoals de overgang van feodaal koningschap
naar massa-democratie ondersteunde.
De opkomst van een geldeconomie versterkte de koninklijke macht, maar moedigde
ook stedelijke burgers aan om politieke bewustwording en debat te ontwikkelen, wat
bijdroeg aan de vorming van een publieke sfeer waarin de rol van staatsgezag werd
besproken.
3. Structuurverandering na 1850
Habermas betoogt dat de publieke sfeer na 1850 verslechterde door twee factoren:
o Kolonisering door belangengroepen: Het publieke debat werd meer
gedomineerd door groepen zoals politieke partijen en vakbonden, waarbij
individuele participatie afnam.
o Commercialisering van media: Media begonnen zich meer te richten op
entertainment dan op rationeel debat, wat leidde tot oppervlakkigheid en
verlies aan publieke betrokkenheid.
4. Verzuiling en Commercialisering in Nederland
In Nederland illustreert verzuiling (de maatschappelijke verdeling langs religieuze en
ideologische lijnen) de ‘kolonisering’ van de publieke sfeer, waarbij belangengroepen
via eigen media en instellingen de discussie controleerden.
Geschiedenis van het medialandschap
Hoorcollege 1
1. Definitie van een medium:
o Het begrip 'medium' wordt besproken als een 'middel' dat tussen twee
werelden in staat. In de jaren 1960 werd het concept breed geaccepteerd als
verwijzend naar communicatiemiddelen.
2. Marshall McLuhan:
o Bekend om zijn uitspraak "The Medium is the Message", stelde McLuhan dat
media niet alleen informatie overdragen, maar de cultuur en perceptie van de
samenleving zelf beïnvloeden. Hij beschrijft hoe verschillende media, zelfs
objecten als geld en auto’s, ons wereldbeeld vormen.
o McLuhan introduceerde ook het idee van het "Global Village", waarin
technologie mensen niet fysiek, maar digitaal verbindt.
3. Historische media-ontwikkelingen:
o De presentatie toont voorbeelden van vroege communicatie- en
schrijftechnologieën, zoals de typemachine, en hun rol in de sociale en
economische transformaties van de 19e en 20e eeuw. De typemachine wordt
gepresenteerd als deel van een breder netwerk van technologische en
culturele veranderingen.
4. Jürgen Habermas en de publieke sfeer:
o Habermas’ theorieën over de publieke sfeer onderzoeken hoe media een
cruciale rol spelen in een gezond democratisch debat. Hij legt de nadruk op
openbaarheid als essentieel voor democratische processen.
o De presentatie verbindt Habermas’ ideeën met hedendaagse kwesties, zoals
de invloed van sociale media en de huidige democratische crisis.
5. Focus en context van de cursus:
o De cursus zal zich richten op media in Europa en de VS, met nadruk op de
printcultuur vanaf de vijftiende eeuw en andere media zoals theater, film,
televisie en digitale media.
, In het kort, dit college biedt een inleiding tot de invloed van media op cultuur en
samenleving, met nadruk op historische en theoretische perspectieven die studenten helpen
de bredere context en impact van mediatechnologieën te begrijpen.
Habermas openbaarheid of publieke sfeer -> hoorcollege 2
1. Habermas’ Theorie over de Publieke Sfeer
Habermas, een moderniseringsdenker, onderzoekt de wisselwerking tussen
economische en politieke modernisering vanaf de vroegmoderne tijd tot nu. Hij
beschrijft hoe het publieke debat essentieel is voor democratie, waar burgers
rationeel over zaken van algemeen belang discussiëren, vrij van externe invloed.
De "burgerlijke openbaarheid" ontstond in de 18e eeuw en fungeerde als een
platform voor rationeel debat. Deze sfeer werd door de stedelijke burgerij in
koffiehuizen en salons vormgegeven en droeg bij aan het ontstaan van
democratische verlangens in Europa en Noord-Amerika.
2. Economische en Politieke Modernisering
Economisch vond een transitie plaats van een agrarische naar een industriële
economie, wat politieke veranderingen zoals de overgang van feodaal koningschap
naar massa-democratie ondersteunde.
De opkomst van een geldeconomie versterkte de koninklijke macht, maar moedigde
ook stedelijke burgers aan om politieke bewustwording en debat te ontwikkelen, wat
bijdroeg aan de vorming van een publieke sfeer waarin de rol van staatsgezag werd
besproken.
3. Structuurverandering na 1850
Habermas betoogt dat de publieke sfeer na 1850 verslechterde door twee factoren:
o Kolonisering door belangengroepen: Het publieke debat werd meer
gedomineerd door groepen zoals politieke partijen en vakbonden, waarbij
individuele participatie afnam.
o Commercialisering van media: Media begonnen zich meer te richten op
entertainment dan op rationeel debat, wat leidde tot oppervlakkigheid en
verlies aan publieke betrokkenheid.
4. Verzuiling en Commercialisering in Nederland
In Nederland illustreert verzuiling (de maatschappelijke verdeling langs religieuze en
ideologische lijnen) de ‘kolonisering’ van de publieke sfeer, waarbij belangengroepen
via eigen media en instellingen de discussie controleerden.
