FAMILIAAL VERMOGENSRECHT....................................................................................................5
“Relatie”-VERMOGENS-RECHT, fundamenteel onderscheid tussen:...........................................5
Feitelijk samenwonen =...............................................................................................................6
Wettelijk samenwonen =..............................................................................................................6
INDELING CURSUS.......................................................................................................................6
Titel 1. HUWELIJKSVERMOGENRECHT (HVR)...........................................................................6
Definitie........................................................................................................................................6
Lex specialis............................................................................................................................................7
Bronnen........................................................................................................................................7
HOOFDSTUK 1: het primair stelsel....................................................................................................8
Kenmerken van het primair stelsel: EXAMEN (3 krachtlijnen)....................................................8
Primair stelsel (vervolg)..........................................................................................................................8
KRACHTLIJNEN: (GAS).........................................................................................................................8
KRACHTLIJN 1: GELIJKHEID VAN DE ECHTGENOTEN......................................................................9
Iedereen heeft dezelfde rechten en verplichtingen......................................................................9
Iedereen is handelsbekwaam = principe........................................................................................9
KRACHTLIJN 2: AUTONOMIE VAN ELKEEN...................................................................................10
Memo indeling – KRACHTLIJNEN................................................................................................11
KRACHTLIJN 3: MINIMALE SOLIDARITEIT TUSSEN DE ECHTGENOTEN – BESCHERMING VAN HET
GEZINSLEVEN................................................................................................................................12
1. Hulp en bijdrage verplichtingen...............................................................................................12
2. Bescherming van de gezinswoning..........................................................................................12
3. Hoofdelijkheid voor de huishoudelijke schulden.....................................................................12
Hulpplicht (financiële bijdrage)....................................................................................................13
Bijdrage in de lasten van het huwelijk (morele bijdrage) EXA.....................................................13
FACET 2: Bescherming van de gezinswoning...............................................................................15
De bescherming van de gezinswoning is groot maar er zijn bevoegdheidsbeperkingen!...............16
Instemming: hoe? Wat bij weigering?.............................................................................................17
FACET 3: hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden (art. 222 OBW)..................................18
A. Dringende (voorlopige) maatregelen – !................................................................................20
B. Nietigverklaring vorderen van bepaalde rechtshandelingen (art. 224BW)...........................20
Vb. bescherming van de gezinswoning (art. 215BW)..........................................................................20
Schenkingen die de belangen van het gezin in gevaar brengen. (schenking van eigen goederen)....20
Vestiging van persoonlijke zekerheden die de belangen van het gezin in gevaar brengen................20
INDELING CURSUS.....................................................................................................................22
HOOFDSTUK 2: het secundair stelsel.............................................................................................22
Indeling wettelijk stelsel.............................................................................................................23
i. Statuut van de goederen (weten welke goederen/schulden in welk vermogen horen!).................23
1
, §1. vermoeden van gemeenschap...................................................................................................23
§2. de baten van :.............................................................................................................................23
§3. de schulden................................................................................................................................23
ii. Het bestuur van de vermogens........................................................................................................23
iii. Ontbinding – vereffening – verdeling..............................................................................................23
a. het wettelijk stelsel...................................................................................................................23
i. Statuut van de goederen – gemeenschappelijk vermogen sui generis kwalificatie.........................25
GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN :................................................................................................25
§1. VERMOEDEN VAN GEMEENSCHAP............................................................................................25
A. Principe....................................................................................................................................25
§2. De baten – A van het EIGEN VERMOGEN...................................................................................26
Goederen eigen omwille van hun oorsprong..............................................................................26
Eigen omwille van hun aard.........................................................................................................27
Wat met de individuele levensverzekeringen?..........................................................................29
A. Rechten verbonden aan het LVcontract = eigen aan de verzekeringnemer...................................29
Vooraf : ............................................................................................................................................29
B. de vermogenswaarde van het LVcontract.......................................................................................29
..............................................................................................................................................................29
C. Afsluitdatum LV contract steeds checken........................................................................................29
2.2 de strikt persoonlijke goederen – art. 2.319 BW...........................................................................30
2.2.5. Lidmaatschapsrechten verbonden aan gemeenschappelijke aandelen (art. 2.3.19 § 1,5° BW
..........................................................................................................................................................30
2.2. de strikt persoonlijke goederen (vervolg).....................................................................................30
2.2.6 Recht op de goederen die 1 echtgenoot exclusief voor de uitoefening van zijn beroep of
voor de uitbating van zijn bedrijf aanwendt = EIGEN......................................................................30
2.2.7. Recht op cliënteel = EIGEN.....................................................................................................31
§2. DE BATEN – B. VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN (ART. 1405 BW)..........................31
§3. DE SCHULDEN.............................................................................................................................32
Vooraf :.........................................................................................................................................32
REGEL 1: eigen schuld van 1 der echtgenoten.....................................................................................33
B. Voorlopig passief -> hoe kan een SE zich verhalen? 2 regels.............................................33
REGEL 2: Gemeenschappelijke schuld: op het GV én op beide EV’s. (art. 2.3.28 lid1 BW).................34
Conclusie ivm schulden....................................................................................................................34
Hoofstuk 3: Bestuur en Ontbinding..................................................................................................35
Inleiding wettelijk stelsel................................................................................................................35
Algemeen...................................................................................................................................35
I. Statuut van de goederen (weten welke goederen/schulden in welk vermogen horen!)................35
§1. Vermoeden van gemeenschap...................................................................................................35
2
, §2. De baten van:.............................................................................................................................35
§3. De schulden................................................................................................................................35
II. Het bestuur van de vermogens........................................................................................................35
§1. Bestuur van het eigen vermogen (EV)........................................................................................35
§1. Bestuur van het gemeenschappelijk vermogen (GV).................................................................35
III. Ontbinding – vereffening – verdeling..............................................................................................35
§1. Ontbinding..................................................................................................................................35
§2. Vereffening – verdeling..............................................................................................................35
II. Bestuur van de vermogens (art. 2.3.29-2.3.40 BW).........................................................................35
§1. Bestuur van het EIGEN vermogen (EV)......................................................................................35
§2. BESTUUR VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN (GV).....................................................36
§2. Bestuur van GV – regel: concurrentieel bestuur........................................................................36
UITZONDERING 1 : ALLEEN bestuur (art. 1417 BW)....................................................................36
§2. Bestuur GV – regel: concurrentieel (afzonderlijk) bestuur........................................................36
UITZONDERING 2 : GEZAMENLIJK bestuur...................................................................................37
§2. Bestuur van GV – regel: concurrentieel bestuur - art. 1415-1421 BW......................................37
§3. Onrechtmatig gebruik van de bestuursregeling........................................................................37
III. Ontbinding, vereffening en verdeling.............................................................................................38
§1. Ontbinding..................................................................................................................................38
A. GRONDEN van ontbinding–ART. 2.3.41 B.W. .........................................................................39
B. Ogenblik van ontbinding..........................................................................................................39
C. Gevolgen van ontbinding.........................................................................................................40
§2. De vereffening-verdeling van het huwelijksvermogensstelsel..................................................40
Conventionele stelsels..................................................................................................................48
b. Conventionele stelsels – 1. Huwelijkscontract.......................................................................48
1. HUWELIJKSCONTRACT.....................................................................................................................48
1.1. Inhoudelijke geldigheidsvereisten............................................................................................48
A. Algemeen:................................................................................................................................48
B. Bekwaamheid :.........................................................................................................................48
1.2. Vormvereisten: inleiding...........................................................................................................48
A. Voorhuwelijks contract............................................................................................................49
B. Wijzigingen van het huwelijksvermogensstelsel tijdens het huwelijk.....................................49
b. Conventionele stelsels - §1. Algemeen.................................................................................50
A. Grote contractvrijheid......................................................................................................................51
§2. Gemeenschapsstelsels........................................................................................................52
A. Typologie van mogelijke bedingen..................................................................................................52
A. Typologie van mogelijke bedingen..................................................................................................53
3
, Mbt vereffening of verdeling van het gemeenschappelijk vermogen.............................................53
Verdeling van de huwgemeenschap............................................................................................53
Stelsels van scheiding van goederen................................................................................................54
Conventioneel streven naar ‘warme uitsluiting’..........................................................................55
Samenwoningsvermogensrecht.......................................................................................................56
Relatie – vermogens – recht – fundamenteel onderscheid tussen:..........................................56
Algemeen: samenwonen...........................................................................................................56
Hoofdstuk 1: Wettelijke samenwoning..........................................................................................56
Verklaring van wettelijke samenwoning.....................................................................................56
...................................................................................................................................................57
Afdeling 1: “primair wettelijk samenwoningsrecht”............................................................................57
§1. Bescherming van de gezinswoning............................................................................................57
§2 – Bijdrageverplichting in de lasten van de samenwoning...........................................................57
§3 – Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen..................58
Afdeling 2. Secundair wettelijk samenwoningsvermogensrecht.........................................................58
1. Wettelijke regeling.......................................................................................................................58
2. Conventionele regeling................................................................................................................58
§1. Samenwoningsovereenkomst................................................................................................58
§2. Andere technieken dan via samenwoningsovereenkomst?..................................................58
Hoofdstuk 2 – Feitelijke samenwoning.........................................................................................59
Afdeling 1. Primair stelsel: geen wettelijke regeling..................................................................59
Afdeling 2. Secundair (feitelijk) samenwoningsrecht.................................................................59
§1. Geen wettelijk kader......................................................................................................................59
§2. Conventionele regeling..................................................................................................................59
4
“Relatie”-VERMOGENS-RECHT, fundamenteel onderscheid tussen:...........................................5
Feitelijk samenwonen =...............................................................................................................6
Wettelijk samenwonen =..............................................................................................................6
INDELING CURSUS.......................................................................................................................6
Titel 1. HUWELIJKSVERMOGENRECHT (HVR)...........................................................................6
Definitie........................................................................................................................................6
Lex specialis............................................................................................................................................7
Bronnen........................................................................................................................................7
HOOFDSTUK 1: het primair stelsel....................................................................................................8
Kenmerken van het primair stelsel: EXAMEN (3 krachtlijnen)....................................................8
Primair stelsel (vervolg)..........................................................................................................................8
KRACHTLIJNEN: (GAS).........................................................................................................................8
KRACHTLIJN 1: GELIJKHEID VAN DE ECHTGENOTEN......................................................................9
Iedereen heeft dezelfde rechten en verplichtingen......................................................................9
Iedereen is handelsbekwaam = principe........................................................................................9
KRACHTLIJN 2: AUTONOMIE VAN ELKEEN...................................................................................10
Memo indeling – KRACHTLIJNEN................................................................................................11
KRACHTLIJN 3: MINIMALE SOLIDARITEIT TUSSEN DE ECHTGENOTEN – BESCHERMING VAN HET
GEZINSLEVEN................................................................................................................................12
1. Hulp en bijdrage verplichtingen...............................................................................................12
2. Bescherming van de gezinswoning..........................................................................................12
3. Hoofdelijkheid voor de huishoudelijke schulden.....................................................................12
Hulpplicht (financiële bijdrage)....................................................................................................13
Bijdrage in de lasten van het huwelijk (morele bijdrage) EXA.....................................................13
FACET 2: Bescherming van de gezinswoning...............................................................................15
De bescherming van de gezinswoning is groot maar er zijn bevoegdheidsbeperkingen!...............16
Instemming: hoe? Wat bij weigering?.............................................................................................17
FACET 3: hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden (art. 222 OBW)..................................18
A. Dringende (voorlopige) maatregelen – !................................................................................20
B. Nietigverklaring vorderen van bepaalde rechtshandelingen (art. 224BW)...........................20
Vb. bescherming van de gezinswoning (art. 215BW)..........................................................................20
Schenkingen die de belangen van het gezin in gevaar brengen. (schenking van eigen goederen)....20
Vestiging van persoonlijke zekerheden die de belangen van het gezin in gevaar brengen................20
INDELING CURSUS.....................................................................................................................22
HOOFDSTUK 2: het secundair stelsel.............................................................................................22
Indeling wettelijk stelsel.............................................................................................................23
i. Statuut van de goederen (weten welke goederen/schulden in welk vermogen horen!).................23
1
, §1. vermoeden van gemeenschap...................................................................................................23
§2. de baten van :.............................................................................................................................23
§3. de schulden................................................................................................................................23
ii. Het bestuur van de vermogens........................................................................................................23
iii. Ontbinding – vereffening – verdeling..............................................................................................23
a. het wettelijk stelsel...................................................................................................................23
i. Statuut van de goederen – gemeenschappelijk vermogen sui generis kwalificatie.........................25
GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN :................................................................................................25
§1. VERMOEDEN VAN GEMEENSCHAP............................................................................................25
A. Principe....................................................................................................................................25
§2. De baten – A van het EIGEN VERMOGEN...................................................................................26
Goederen eigen omwille van hun oorsprong..............................................................................26
Eigen omwille van hun aard.........................................................................................................27
Wat met de individuele levensverzekeringen?..........................................................................29
A. Rechten verbonden aan het LVcontract = eigen aan de verzekeringnemer...................................29
Vooraf : ............................................................................................................................................29
B. de vermogenswaarde van het LVcontract.......................................................................................29
..............................................................................................................................................................29
C. Afsluitdatum LV contract steeds checken........................................................................................29
2.2 de strikt persoonlijke goederen – art. 2.319 BW...........................................................................30
2.2.5. Lidmaatschapsrechten verbonden aan gemeenschappelijke aandelen (art. 2.3.19 § 1,5° BW
..........................................................................................................................................................30
2.2. de strikt persoonlijke goederen (vervolg).....................................................................................30
2.2.6 Recht op de goederen die 1 echtgenoot exclusief voor de uitoefening van zijn beroep of
voor de uitbating van zijn bedrijf aanwendt = EIGEN......................................................................30
2.2.7. Recht op cliënteel = EIGEN.....................................................................................................31
§2. DE BATEN – B. VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN (ART. 1405 BW)..........................31
§3. DE SCHULDEN.............................................................................................................................32
Vooraf :.........................................................................................................................................32
REGEL 1: eigen schuld van 1 der echtgenoten.....................................................................................33
B. Voorlopig passief -> hoe kan een SE zich verhalen? 2 regels.............................................33
REGEL 2: Gemeenschappelijke schuld: op het GV én op beide EV’s. (art. 2.3.28 lid1 BW).................34
Conclusie ivm schulden....................................................................................................................34
Hoofstuk 3: Bestuur en Ontbinding..................................................................................................35
Inleiding wettelijk stelsel................................................................................................................35
Algemeen...................................................................................................................................35
I. Statuut van de goederen (weten welke goederen/schulden in welk vermogen horen!)................35
§1. Vermoeden van gemeenschap...................................................................................................35
2
, §2. De baten van:.............................................................................................................................35
§3. De schulden................................................................................................................................35
II. Het bestuur van de vermogens........................................................................................................35
§1. Bestuur van het eigen vermogen (EV)........................................................................................35
§1. Bestuur van het gemeenschappelijk vermogen (GV).................................................................35
III. Ontbinding – vereffening – verdeling..............................................................................................35
§1. Ontbinding..................................................................................................................................35
§2. Vereffening – verdeling..............................................................................................................35
II. Bestuur van de vermogens (art. 2.3.29-2.3.40 BW).........................................................................35
§1. Bestuur van het EIGEN vermogen (EV)......................................................................................35
§2. BESTUUR VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK VERMOGEN (GV).....................................................36
§2. Bestuur van GV – regel: concurrentieel bestuur........................................................................36
UITZONDERING 1 : ALLEEN bestuur (art. 1417 BW)....................................................................36
§2. Bestuur GV – regel: concurrentieel (afzonderlijk) bestuur........................................................36
UITZONDERING 2 : GEZAMENLIJK bestuur...................................................................................37
§2. Bestuur van GV – regel: concurrentieel bestuur - art. 1415-1421 BW......................................37
§3. Onrechtmatig gebruik van de bestuursregeling........................................................................37
III. Ontbinding, vereffening en verdeling.............................................................................................38
§1. Ontbinding..................................................................................................................................38
A. GRONDEN van ontbinding–ART. 2.3.41 B.W. .........................................................................39
B. Ogenblik van ontbinding..........................................................................................................39
C. Gevolgen van ontbinding.........................................................................................................40
§2. De vereffening-verdeling van het huwelijksvermogensstelsel..................................................40
Conventionele stelsels..................................................................................................................48
b. Conventionele stelsels – 1. Huwelijkscontract.......................................................................48
1. HUWELIJKSCONTRACT.....................................................................................................................48
1.1. Inhoudelijke geldigheidsvereisten............................................................................................48
A. Algemeen:................................................................................................................................48
B. Bekwaamheid :.........................................................................................................................48
1.2. Vormvereisten: inleiding...........................................................................................................48
A. Voorhuwelijks contract............................................................................................................49
B. Wijzigingen van het huwelijksvermogensstelsel tijdens het huwelijk.....................................49
b. Conventionele stelsels - §1. Algemeen.................................................................................50
A. Grote contractvrijheid......................................................................................................................51
§2. Gemeenschapsstelsels........................................................................................................52
A. Typologie van mogelijke bedingen..................................................................................................52
A. Typologie van mogelijke bedingen..................................................................................................53
3
, Mbt vereffening of verdeling van het gemeenschappelijk vermogen.............................................53
Verdeling van de huwgemeenschap............................................................................................53
Stelsels van scheiding van goederen................................................................................................54
Conventioneel streven naar ‘warme uitsluiting’..........................................................................55
Samenwoningsvermogensrecht.......................................................................................................56
Relatie – vermogens – recht – fundamenteel onderscheid tussen:..........................................56
Algemeen: samenwonen...........................................................................................................56
Hoofdstuk 1: Wettelijke samenwoning..........................................................................................56
Verklaring van wettelijke samenwoning.....................................................................................56
...................................................................................................................................................57
Afdeling 1: “primair wettelijk samenwoningsrecht”............................................................................57
§1. Bescherming van de gezinswoning............................................................................................57
§2 – Bijdrageverplichting in de lasten van de samenwoning...........................................................57
§3 – Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen..................58
Afdeling 2. Secundair wettelijk samenwoningsvermogensrecht.........................................................58
1. Wettelijke regeling.......................................................................................................................58
2. Conventionele regeling................................................................................................................58
§1. Samenwoningsovereenkomst................................................................................................58
§2. Andere technieken dan via samenwoningsovereenkomst?..................................................58
Hoofdstuk 2 – Feitelijke samenwoning.........................................................................................59
Afdeling 1. Primair stelsel: geen wettelijke regeling..................................................................59
Afdeling 2. Secundair (feitelijk) samenwoningsrecht.................................................................59
§1. Geen wettelijk kader......................................................................................................................59
§2. Conventionele regeling..................................................................................................................59
4
