2024
2025
Management accounting
ACCOUNTANCY & FISCALITEIT
EXAMEN: THEORIE EN OEFENINGEN
THOMAS MORE GEEL | bedrijfsmanagement
JVO
0
,Inhoudstafel
Inhoudstafel ............................................................................................................................................. 1
Samenvatting management accounting .................................................................................................. 3
Hoofdstuk 1: Inleiding ......................................................................................................................... 3
1. Accountancy: informatiesysteem bij uitstek .......................................................................... 3
2. Accountinginformatie, financial en management accounting ............................................... 3
3. Management accounting ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Kostenbegrippen en kostprijscomponenten .................................................................. 5
1. Kosten en kostprijs ................................................................................................................. 5
2. Kostenindeling........................................................................................................................ 5
3. Totale kostprijs ....................................................................................................................... 7
4. Integrale productieprijs .......................................................................................................... 8
5. Berekenen van het resultaat .................................................................................................. 9
6. Verschillende kosten voor verschillende doeleinden ........................................................... 10
Hoofdstuk 3: Job order costing .......................................................................................................... 10
1. De 2 types van costing systemen ......................................................................................... 10
2. Job order costing .................................................................................................................. 10
Hoofdstuk 4: Kostprijsberekening bij massaproductie ...................................................................... 11
1. Inleiding: stukproductie VS massaproductie........................................................................ 11
2. Kostprijsberekening bij massaproductie .............................................................................. 11
Hoofdstuk 5: Analytische boekhouden ............................................................................................. 12
1. Wat? ..................................................................................................................................... 12
2. Analytische boekhouding binnen een handelsonderneming .............................................. 12
3. Analytische boekhouding binnen een industriële onderneming ......................................... 14
Hoofdstuk 6: Activity based costing .................................................................................................. 16
1. Tekortkomingen van bestaande kostprijssystemen ............................................................. 16
2. Activity based costing (ABC)................................................................................................. 17
3. Time driven activity based costing ....................................................................................... 20
4. Activity based management ................................................................................................ 21
Hoofdstuk 7: Standaardkostencalculatie – het tijdsaspect ............................................................... 23
1. Actual costing VS standard costing ...................................................................................... 23
Hoofdstuk 8: Variabele kostencalculatie ........................................................................................... 26
1. Inleiding................................................................................................................................ 26
2. Variabele kostprijsberekening .............................................................................................. 26
3. Vergelijking van integrale en variabele kostencalculatie ..................................................... 27
JVO
1
, 4. Invloed van de kostprijsberekeningsmethode op het resultaat........................................... 27
5. Integrale VS variabele kostencalculatie................................................................................ 27
6. Different cost for different purposes.................................................................................... 28
Hoofdstuk 9: Standaardkostencalculatie – verschillenanalyse .......................................................... 29
1. Inleiding................................................................................................................................ 29
2. Verschillenanalyse – variabele kostencalculatie .................................................................. 29
3. Verschillenanalyse – directe PK ............................................................................................ 31
4. Verschillenanalyse – indirecte PK ......................................................................................... 32
5. Extra: afzetverschillen .......................................................................................................... 32
JVO
2
, Samenvatting management accounting
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Accountancy: informatiesysteem bij uitstek
- Waarmee info accountingsysteem nodig
• Strategische en lange termijnplanning
• Korte termijnplanning en besluitvorming
• Kostprijsberekening
• Management controle
• Externe verslaggeving
2. Accountinginformatie, financial en management accounting
- De betrokken partijen
• Voor beide partijen: boekhouding een bron van informatie
◼ Externe belanghebbende
• Aandeelhouders
• Leveranciers
• Overheidsinstanties
➔ Interesse in financiële toestand van de onderneming in haar geheel
➔ Financial accounting
◼ Interne belanghebbende (binnen de organisatie)
• Managers
• Aandeelhouders
• Werknemers
➔ Interesse in meer specifieke informatie:
Kostprijs van de geproduceerde goederen
Winstgevendheid van een product
➔ Management accounting
- Financial accounting VS management accounting
◼ Financial accounting
• Wettelijk verplicht • Verleden
• Omvat volledig bedrijf • Jaarlijkse rapporten
• Op basis van algemene aanvaarde
accountingprincipes
◼ Management accounting
• Optioneel • Verleden en toekomst
• Richt zich op kleien delen in het • Dagelijks, wekelijks, maandelijks
bedrijf rapporteren
• Geen verplichtingen
JVO
3
, - Band tussen financial accounting en management accounting
• Gezamenlijk gebruik van boekhouding en van kostprijsinformatie aangeleverd door het
management accounting systeem
Waardering voorraad en KVG
• In een industriële onderneming kan de boekhouding niet afgesloten worden zonder een
management accounting systeem (Vb. productie van stoelen)
Productiekostprijs van de stoel bepalen
Voorraad niet verkochte stoelen waarderen tegen deze productieprijs
Afsluiten van de boekhouding
3. Management accounting
- Cost accounting of kostprijsberekening
• Kostprijs berekenen van producten die geproduceerd worden
• We onderscheiden
Productiekostprijs
o Kost van de verkochte goederen
o Voorraadwaardering kost van voorraad
o Som van alle kosten op de werkvloer
Totale kostprijs
o Productiekostprijs + marketing
Different cost for different purposes
- Cost management
• Streven naar kostenadministratie
- Strategische langetermijnplanning
• Strategische objectieven bepalen op basis van sterkte en zwakke punten van de onderneming
• Van concurrenten sterke/zwakke analyse uitvoeren
• Op LT enige vrijheidsgraad
• Non commited resouces (= vastgelegde middelen) → LT
Product capaciteit
Arbeiders
Contractor leveranciers
- Operationele planning en budgettering
• Planning op KT
• Houdt rekening met
Gekozen doelstelling
Vastgelegde middelen
o Economische conjunctuur
o Marktvraag
• Vb. korte termijn planning
bepalen van productievolume, prijszetting op KT, bepaling van promotiemedia en
hoeveelheid ervan, opstellen budget.
• Budget: financiële gegevens op KT
- Management controle
• Geheel van formele en informele systemen die ervoor zorgen dat
JVO
4
2025
Management accounting
ACCOUNTANCY & FISCALITEIT
EXAMEN: THEORIE EN OEFENINGEN
THOMAS MORE GEEL | bedrijfsmanagement
JVO
0
,Inhoudstafel
Inhoudstafel ............................................................................................................................................. 1
Samenvatting management accounting .................................................................................................. 3
Hoofdstuk 1: Inleiding ......................................................................................................................... 3
1. Accountancy: informatiesysteem bij uitstek .......................................................................... 3
2. Accountinginformatie, financial en management accounting ............................................... 3
3. Management accounting ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Kostenbegrippen en kostprijscomponenten .................................................................. 5
1. Kosten en kostprijs ................................................................................................................. 5
2. Kostenindeling........................................................................................................................ 5
3. Totale kostprijs ....................................................................................................................... 7
4. Integrale productieprijs .......................................................................................................... 8
5. Berekenen van het resultaat .................................................................................................. 9
6. Verschillende kosten voor verschillende doeleinden ........................................................... 10
Hoofdstuk 3: Job order costing .......................................................................................................... 10
1. De 2 types van costing systemen ......................................................................................... 10
2. Job order costing .................................................................................................................. 10
Hoofdstuk 4: Kostprijsberekening bij massaproductie ...................................................................... 11
1. Inleiding: stukproductie VS massaproductie........................................................................ 11
2. Kostprijsberekening bij massaproductie .............................................................................. 11
Hoofdstuk 5: Analytische boekhouden ............................................................................................. 12
1. Wat? ..................................................................................................................................... 12
2. Analytische boekhouding binnen een handelsonderneming .............................................. 12
3. Analytische boekhouding binnen een industriële onderneming ......................................... 14
Hoofdstuk 6: Activity based costing .................................................................................................. 16
1. Tekortkomingen van bestaande kostprijssystemen ............................................................. 16
2. Activity based costing (ABC)................................................................................................. 17
3. Time driven activity based costing ....................................................................................... 20
4. Activity based management ................................................................................................ 21
Hoofdstuk 7: Standaardkostencalculatie – het tijdsaspect ............................................................... 23
1. Actual costing VS standard costing ...................................................................................... 23
Hoofdstuk 8: Variabele kostencalculatie ........................................................................................... 26
1. Inleiding................................................................................................................................ 26
2. Variabele kostprijsberekening .............................................................................................. 26
3. Vergelijking van integrale en variabele kostencalculatie ..................................................... 27
JVO
1
, 4. Invloed van de kostprijsberekeningsmethode op het resultaat........................................... 27
5. Integrale VS variabele kostencalculatie................................................................................ 27
6. Different cost for different purposes.................................................................................... 28
Hoofdstuk 9: Standaardkostencalculatie – verschillenanalyse .......................................................... 29
1. Inleiding................................................................................................................................ 29
2. Verschillenanalyse – variabele kostencalculatie .................................................................. 29
3. Verschillenanalyse – directe PK ............................................................................................ 31
4. Verschillenanalyse – indirecte PK ......................................................................................... 32
5. Extra: afzetverschillen .......................................................................................................... 32
JVO
2
, Samenvatting management accounting
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Accountancy: informatiesysteem bij uitstek
- Waarmee info accountingsysteem nodig
• Strategische en lange termijnplanning
• Korte termijnplanning en besluitvorming
• Kostprijsberekening
• Management controle
• Externe verslaggeving
2. Accountinginformatie, financial en management accounting
- De betrokken partijen
• Voor beide partijen: boekhouding een bron van informatie
◼ Externe belanghebbende
• Aandeelhouders
• Leveranciers
• Overheidsinstanties
➔ Interesse in financiële toestand van de onderneming in haar geheel
➔ Financial accounting
◼ Interne belanghebbende (binnen de organisatie)
• Managers
• Aandeelhouders
• Werknemers
➔ Interesse in meer specifieke informatie:
Kostprijs van de geproduceerde goederen
Winstgevendheid van een product
➔ Management accounting
- Financial accounting VS management accounting
◼ Financial accounting
• Wettelijk verplicht • Verleden
• Omvat volledig bedrijf • Jaarlijkse rapporten
• Op basis van algemene aanvaarde
accountingprincipes
◼ Management accounting
• Optioneel • Verleden en toekomst
• Richt zich op kleien delen in het • Dagelijks, wekelijks, maandelijks
bedrijf rapporteren
• Geen verplichtingen
JVO
3
, - Band tussen financial accounting en management accounting
• Gezamenlijk gebruik van boekhouding en van kostprijsinformatie aangeleverd door het
management accounting systeem
Waardering voorraad en KVG
• In een industriële onderneming kan de boekhouding niet afgesloten worden zonder een
management accounting systeem (Vb. productie van stoelen)
Productiekostprijs van de stoel bepalen
Voorraad niet verkochte stoelen waarderen tegen deze productieprijs
Afsluiten van de boekhouding
3. Management accounting
- Cost accounting of kostprijsberekening
• Kostprijs berekenen van producten die geproduceerd worden
• We onderscheiden
Productiekostprijs
o Kost van de verkochte goederen
o Voorraadwaardering kost van voorraad
o Som van alle kosten op de werkvloer
Totale kostprijs
o Productiekostprijs + marketing
Different cost for different purposes
- Cost management
• Streven naar kostenadministratie
- Strategische langetermijnplanning
• Strategische objectieven bepalen op basis van sterkte en zwakke punten van de onderneming
• Van concurrenten sterke/zwakke analyse uitvoeren
• Op LT enige vrijheidsgraad
• Non commited resouces (= vastgelegde middelen) → LT
Product capaciteit
Arbeiders
Contractor leveranciers
- Operationele planning en budgettering
• Planning op KT
• Houdt rekening met
Gekozen doelstelling
Vastgelegde middelen
o Economische conjunctuur
o Marktvraag
• Vb. korte termijn planning
bepalen van productievolume, prijszetting op KT, bepaling van promotiemedia en
hoeveelheid ervan, opstellen budget.
• Budget: financiële gegevens op KT
- Management controle
• Geheel van formele en informele systemen die ervoor zorgen dat
JVO
4
