Ethische theorieën
Mondiale ethiek : brede waaier aan herkomsten die ethisch handelen kan
hebben
Deugdenethiek
Grondlegger van deugdenethiek = Artistoteles(384 -324 v.o.t.)
Wat betekent het een goed mens te zijn?
- Een goed mens is een deugdzaam mens
- Al het menselijk handelen is gericht op één doel: een goed en
gelukkig leven.Hoe kun je het best leven?Welk persoon behoor ik te
zijn?
- Op basis van ‘deugden’ (= positieve kwaliteiten) die men kan
aanleren.
- Deugden als middel om beter mens te worden.
- de mens staat centraal
Bezwaren tegen deugdenethiek
- Handelen dat voortkomt uit deugden of aangeleerde positieve
eigenschappen zijn moeilijk te objectiveren.
- Subjectieve manier van ethisch handelen want persoonsgebonden.
- Vatbaar voor interpretatie.
- Praktisch moeilijk bruikbaar (in professionele context).
Deugdenethiek richt zich voornamelijk op de ontwikkelde deugd(en)
in iemands karakter. Hierbij worden de intentie van de handeling en
de gevolgen ervan minder of niet in aanlerking gekomen.
Consequentialisme
Gevolgenethiek = morele beslissingen en handelingen gebaseerd op
consequenties of gevolgen. En is sterk gelinkt aan een doel en het
bereiken ervan.
Basisgedachte: het hoogste principe in de ethiek is de maximalisatie van
geluk
1
, Gevolgen voor wie? Welke gevolgen stel je dan centraal? Makkelijk in te
schatten?
- Utilitarisme = bekendste vorm van gevolgenethiek = nutsethiek
(kosten-baten)
Jeremy Bentham is de grondlegger
Verder uitgewerkt door John Stuart Mill
- Hij probeerde om de rechten van de mens en de utilitaristische theorie
van Benthan met elklaar te verzoenen.
- Mensen zijn in staat om hogere van lagere genoegens te onderscheiden
en dat bepaalde vormen van genot wenselijker en waardevoller zijn dan
andere
Als je de voordelen van een beslissing optelt en afweegt ten aanzien van
de kosten dan is het enige juiste om te doen datgene wat geluk > lijden
➔vb. KOSTEN -BATEN analyse
Bezwaren tegen consequentialisme
1. Het houdt geen rekening met de rechten vh individu
Er zijn morele dilemma’s die dat illustreren. Zoals: Het Trollydilemma,
waarbij. Het recht op leven centraal wordt gesteld.
Keuze 1 - Het stuurwiel omslaan: 1 persoon sterft, 5 personen blijven
leven Keuze 2 - Rechtdoor blijven rijden: 5 personen sterven, 1 persoon
blijft leven
- Is een pijnlijke marteling als ondervragingstechniek te
rechtvaardigen. Een klassieke utilitsarisme redening;, marteling
moreel wordt gerechtvaardigd omdat er veel lijden van mensen kan
mee worden voorkomen.
- Gevolgen staan centraal, en gaan boven het universele
mensenrecht v vb. de. Verdachte
2. Alles moet een financiële waarde krijgen om meegenomen te
kunnen worden in de utilitaristische logica
Tweede bezwaar tegen het utilitarisme als principe om handelingen
moreel te rechtvaardigen. Dat bezwaar hangt samen met het meten en
berekenen van geluk en de mogelijke problemen die hierdoor onstaan.
- Elk leven heeft een prijs
2
Mondiale ethiek : brede waaier aan herkomsten die ethisch handelen kan
hebben
Deugdenethiek
Grondlegger van deugdenethiek = Artistoteles(384 -324 v.o.t.)
Wat betekent het een goed mens te zijn?
- Een goed mens is een deugdzaam mens
- Al het menselijk handelen is gericht op één doel: een goed en
gelukkig leven.Hoe kun je het best leven?Welk persoon behoor ik te
zijn?
- Op basis van ‘deugden’ (= positieve kwaliteiten) die men kan
aanleren.
- Deugden als middel om beter mens te worden.
- de mens staat centraal
Bezwaren tegen deugdenethiek
- Handelen dat voortkomt uit deugden of aangeleerde positieve
eigenschappen zijn moeilijk te objectiveren.
- Subjectieve manier van ethisch handelen want persoonsgebonden.
- Vatbaar voor interpretatie.
- Praktisch moeilijk bruikbaar (in professionele context).
Deugdenethiek richt zich voornamelijk op de ontwikkelde deugd(en)
in iemands karakter. Hierbij worden de intentie van de handeling en
de gevolgen ervan minder of niet in aanlerking gekomen.
Consequentialisme
Gevolgenethiek = morele beslissingen en handelingen gebaseerd op
consequenties of gevolgen. En is sterk gelinkt aan een doel en het
bereiken ervan.
Basisgedachte: het hoogste principe in de ethiek is de maximalisatie van
geluk
1
, Gevolgen voor wie? Welke gevolgen stel je dan centraal? Makkelijk in te
schatten?
- Utilitarisme = bekendste vorm van gevolgenethiek = nutsethiek
(kosten-baten)
Jeremy Bentham is de grondlegger
Verder uitgewerkt door John Stuart Mill
- Hij probeerde om de rechten van de mens en de utilitaristische theorie
van Benthan met elklaar te verzoenen.
- Mensen zijn in staat om hogere van lagere genoegens te onderscheiden
en dat bepaalde vormen van genot wenselijker en waardevoller zijn dan
andere
Als je de voordelen van een beslissing optelt en afweegt ten aanzien van
de kosten dan is het enige juiste om te doen datgene wat geluk > lijden
➔vb. KOSTEN -BATEN analyse
Bezwaren tegen consequentialisme
1. Het houdt geen rekening met de rechten vh individu
Er zijn morele dilemma’s die dat illustreren. Zoals: Het Trollydilemma,
waarbij. Het recht op leven centraal wordt gesteld.
Keuze 1 - Het stuurwiel omslaan: 1 persoon sterft, 5 personen blijven
leven Keuze 2 - Rechtdoor blijven rijden: 5 personen sterven, 1 persoon
blijft leven
- Is een pijnlijke marteling als ondervragingstechniek te
rechtvaardigen. Een klassieke utilitsarisme redening;, marteling
moreel wordt gerechtvaardigd omdat er veel lijden van mensen kan
mee worden voorkomen.
- Gevolgen staan centraal, en gaan boven het universele
mensenrecht v vb. de. Verdachte
2. Alles moet een financiële waarde krijgen om meegenomen te
kunnen worden in de utilitaristische logica
Tweede bezwaar tegen het utilitarisme als principe om handelingen
moreel te rechtvaardigen. Dat bezwaar hangt samen met het meten en
berekenen van geluk en de mogelijke problemen die hierdoor onstaan.
- Elk leven heeft een prijs
2
