REANIMATIE EN EHBO
❖ LES 1: ADULT BLS, AED EN CHOCKING
Vroegtijdig herkennen van pijn op borst van cardiale oorsprong!
- Hulpdiensten verwittigen: 112
- Als gevolg van primair falen van het hart= meest frequente oorzaak van hartstilstand
Meer kans op overleven na hartstilstand door: CHAIN OF SURVIVAL
(uur voor accident: belangrijke symptomen: te vermijden worden) (er zijn ook hartstilstanden die voorkomen
zonder eerdere symptomen)
1. VROEG HERKENNEN (early recognition and call for help - to prevent cardiac arrest)
- Pijn aan borst (angor)
- Moeilijk kunnen ademen = ademhalingsproblemen (dyspnoe)
- Bewusteloos geraken = bewustzijnsverlies (syncope)
- Misselijkheid/ overgeven (nausea/vomiting)
- Andere
Sterftegevallen (oorzaken)
- Jonger dan 18: veel cardiaal (43%) en respiratoir(35%) (hypoxie= zuurstoftekort, wiegendood= weinig
werken van respiratoir systeem) ook verdrinking bij kleine kinderen
- Oude mensen: 89% cardiaal
2. VROEGE CPR (cardiopulmonale resuscitatie): tijdrekkend (om tijd te winnen)
- Eens hartstilstand: (slachtoffer is bewusteloos)
▪ Niet reageren
▪ Niet normaal ademen
- How to recognize cardiac arrrest? (soms starten van hartmassage tot zeker, eerste minuten zijn
cruciaal, bij begin van hartstilstand: bewusteloze patiënt kan stuiptrekkingen hebben (zoals epilepsie)
▪ Start reanimatie bij elke niet-reagerende persoon met afwezige/ abnormale ademhaling
▪ Langzame, moeizame ademhaling= teken van hartstilstand
▪ Aan het begin van een hartstilstand kan een korte periode van aanvalachtige bewegingen
optreden. Beoordeel de persoon nadat de aanval is gestopt: als hij niet reageert en geen of
abnormale ademhaling heeft, begin dan met de reanimatie.
▪ Wanneer bellen: bewusteloos slachtoffer ademt niet normaal
- Community respons saves lives! Belangrijke rol operator hulpcentrum!! Zal leken door de procedure
van reanimatie spreken
▪ Aanmoedigen om hartmassage te doen (handen midden borstkast, stuur iemand om AED)
▪ Zal vragen wie wat waar wanneer hoe
- Bij twijfel: CPR
- Bij stuiptrekkingen/vreemde ademhaling (traag/moeizaam/..): CPR
- 112 bellen: best door iemand anders indien mogelijk
▪ Indien alleen: eerst EMS bellen, dan pas CPR (Ben je de enige getuige?: speaker aanzetten &
hands-free bellen naar hulpcentrale)
- Hoe de hulpdiensten verwittigen? (EMS= emergency medical services= hulpdiensten)
▪ Direct verwittigen als geen of abnormale ademhaling
▪ Alleen: handsfree met gsm op luidspreken en beginnen met reanimatie
▪ Eerst ambulance verwittigen, dan reanimatie
- Overlevingskansen bij toenemen hulpdiensten: als je al begonnen bent met CPR voordat EMS
toekomen= overlevingskansen veel hoger!
1
, 3. VROEGE DEFIBRILLATIE: hart herstarten (start met hartmassage, vaak AED nodig: moet ter plaatse
gebracht worden): voor dit stuk: kijk dia’s
- CPR vaak niet voldoende
- Hoe langer je wacht, hoe minder kans op overleven.
- Vroege defibrillatie
▪ Eerst gemonitorde ritme is VF/pVT in ± 20%
o Ventriculaire fibrillatie: eerste ritme dat
we zien in 20% vd gevallen met hartfalen
▪ Hart staat niet stil
▪ Niet meer ritmisch, rustig
▪ VF/pFT treedt op bij 25% vd circulatiestilstanden waar asystolie/PEA eerst gemonitorde ritme is
- ROSC: return of spontanious circulation
- Hart XXXX (dia 20???)
- SR en VF
▪ VF: ventriculaire fibrillatie = abnormaal hartritme waarbij de ventrikels van het hart trillen
4. ZORG NA REANIMATIE: kwaliteit van leven terug in orde brengen
- 112 altijd onmiddellijk bellen!!!
- Wanneer je hulp dient bij accident: denk eerst aan eigen veiligheid!!!!
Oorzaken van hartstilstand
1. (vooral bij oudere mensen) aders die dicht geslipt zijn
2. Drugs/alcohol
3. Problemen met ademhalingsstelsel (bv bij verslikking)
HOE BEGINNEN AAN CPR:
1. Krijg je een reactie?
- Zachtjes aan schouder schudden en naam roepen → gn reactie= bewusteloos
2. Ademt hij/zij nog?
- Bewusteloos → spiertonus valt weg thv bovenste luchtwegen →tong tgn achterste wand →
obstructie= geen lucht binnenzuigen
- Maak de luchtwegen vrij (kin naar achteren ➔ tong niet in keel)
▪ Chinlift (2 vingers op mandibula ➔ hoofd kantelen)
▪ Jaw thrust
o Hoofd in neutrale houding
o Letsels die je vreest in hyperextensie (chin lift)
o Jaw trust: hoofd naar voor (flexie) en boven
o Luchtweg vrijmaken
o Als niet op reageert: hartstilstand
- Normale ademhaling? (eenmaal luchtweg vrij): borstkas omhoog zien gaan, voelen= ademen tegen
kaak, hoor je geruisgolven
▪ Kijken, luisteren en voelen: is het luid, zwaar en moeilijk: teken hartstilstand
▪ Spontane ademhaling en vrije luchtweg:
o Quasi geruisloos
o Thorax gaat op en neer
o Luchtverplaatsing voelbaar
▪ Ademhaling ➔ reanimeren!!!!
o Komt voor na het stoppen vh hart in ± 40% vd gevallen
o Beschreven als moeilijke, zware, luidruchtige of “gaspende” ademhaling
o = teken van hartstilstand
o Ook stuiptrekkingen mogelijk bij begin circulatiestilstand
2
, ▪ Agonal breathing (lucht happen, te weinig O2)
o vaak ten onrechte gezien als een teken van circulatie
o ➔ achterwege laten van reanimatie!!!
o Het aanleren van herkenning van agonale ademhaling verbetert de nauwkeurigheid van
het diagnosticeren van een hartstilstand
3. Bel de hulpdiensten (112, voor reanimeren!) en zoek AED (dit niet vergeten op stationsproef!!!)
▪ Als meerdere redders: 1 verder gaan met reanimatie, andere bellen naar hulpdiensten + AED
zoeken
▪ Als alleen: EERST HULPDIENSTEN BELLEN (ook als je daarvoor slachtoffer moet verlaten), start CPR
4. 30 x borst compressie ➔ circulatie op gang proberen brengen
- Houding: armen loodrecht op borstkast, armen in elkaar
- Goede hartmassage redt levens: goede druk in hart
- Duurt even voor hart en hersenen terug worden doorbloed
▪ Druk regenereren thv longen en kroonslagaderen vd hersenen
▪ Ventriculaire fibrillatie:
o Niets doen → golven w kleiner en kleiner tem 1 lijn
o Met 1 shock kan het gefixt worden als nog niet dood
o Met hartmassage; zuurstof door kroonslagaders (hart heeft zuurstof nodig om te kunnen
fibrilleren)
- Continu hartmassage
- Hoe later je begint, hoe minder overlevingskansen
- Soms beter voor enkel hartmassage te geven, BEST= 30/2
- Pauzes in hartmassage zo kort mogelijk!!
- Goede hartmassage = lastig en vermoeiend
- Kwaliteit en aanhoudend masseren is cruciaal!
- Hartmassage op harde ondergrond
▪ Indien in ziekenhuis: haal geen patiënt uit het bed om op de grond te leggen, gebruik
reanimatie stand
▪ Tandartspraktijk: stoel onder de horizontale steun van de tandartsstoel
▪ Alternatieve posities
o Schrijlings over slachtoffer met 2 redders is even goed als klassiek posities v 2 redders
o 1 redder over het hoofd (vaak te laag op de thorax: gevaarlijk!)
o Voorwaarden (bv in vliegtuig)
▪ 1 redder
▪ Kleine ruimte
▪ Slachtoffer kan niet verplaatst worden
- Ongeveer 100/120 / minuut
▪ Maar beter trager en harder : als je te snel comprimeert, vermindert de diepte vd compressie
▪ Hoge compressiefrequentie= afnemende diepte= lagere overlevingskans
- Zeer vermoeiend!!: wissel best om de 2 minuten
- Handen in het ‘midden’ van de borstkast (onderste deel borstbeen)
▪ Plaats de hiel vd ene hand ih midden van de borstkast, plaats de andere hand er bovenop
▪ = onderste helft van het borstbeen
- Laat de borstkas volledig terugveren, niet steunen!
▪ Leunen op borstkas geeft
o Hogere intrathoracale druk
o Lagere doorbloeding vh hart
o Lager hartdebiet
3
, - Start zo snel mogelijk
- Plaats handen in midden borstkas
- Duw minstens 5 cm diep (maar niet meer dan 6 cm)
- Ritme: 100/120/ min
- Pauzes zo kort mogelijk (max 10s)
- Laat u vroeg genoeg aflossen
- Niet leunen op borstkas
- (Hard oppervlak)
5. Mond op mond beademing (2 x)
- Beademen tot borstkas normaal omhoog gaat
- Indien geen mond-op-mond: bystander CPR
- 2 pogingen
▪ Indien eerste beademing mislukt
o Controleer mond
o Controleer head tilt/ chin lift
- Inblazen 1 seconde
- Hoeveel: beademen tot borstkas normaal omhoog gaat!
- Indien afkeer: doe hartmassage!!!
- NIET demonstreren wat eigen longinhoud is, gewoon uitademen
▪ Niet uitblazen ➔ anders HYPERVENTILEREN
SPONTANE ADEMHALING MECHANISCHE VENTILATIE
Inspiratie Inspiratie
- Actief - Passief
- Spieractiviteit - Externe kracht (ballon, ventilator)
- Neg druk in thorax - Pos druk
Expiratie Expiratie
- Passief/actief - Passief
- Recoil van de thoraxwand - Recoil van de thoraxwand
- Pos druk in thorax - Pos druk in thorax (peep/ neep)
• Een hoge intrathoracale druk gedurende de relaxatie v borstcompressies laat minder bloed terugstromen
naar het hart, dus niet hyperventileren!
• Niet hyperventileren
o Maaginhoud terugkeren naar keel= regurgtatie
o Maaginhoud aspiratie → nefast, omdat slachtoffer dan bijkomende problemen heeft (samen met
problemen in longen)
6. Blijven CPR doen (30:2)
7. Wanneer AED arriveert
▪ zet de AED aan en plaats de elektrode patches
▪ volg de instructies
8. Wachten op hulpdiensten
4
❖ LES 1: ADULT BLS, AED EN CHOCKING
Vroegtijdig herkennen van pijn op borst van cardiale oorsprong!
- Hulpdiensten verwittigen: 112
- Als gevolg van primair falen van het hart= meest frequente oorzaak van hartstilstand
Meer kans op overleven na hartstilstand door: CHAIN OF SURVIVAL
(uur voor accident: belangrijke symptomen: te vermijden worden) (er zijn ook hartstilstanden die voorkomen
zonder eerdere symptomen)
1. VROEG HERKENNEN (early recognition and call for help - to prevent cardiac arrest)
- Pijn aan borst (angor)
- Moeilijk kunnen ademen = ademhalingsproblemen (dyspnoe)
- Bewusteloos geraken = bewustzijnsverlies (syncope)
- Misselijkheid/ overgeven (nausea/vomiting)
- Andere
Sterftegevallen (oorzaken)
- Jonger dan 18: veel cardiaal (43%) en respiratoir(35%) (hypoxie= zuurstoftekort, wiegendood= weinig
werken van respiratoir systeem) ook verdrinking bij kleine kinderen
- Oude mensen: 89% cardiaal
2. VROEGE CPR (cardiopulmonale resuscitatie): tijdrekkend (om tijd te winnen)
- Eens hartstilstand: (slachtoffer is bewusteloos)
▪ Niet reageren
▪ Niet normaal ademen
- How to recognize cardiac arrrest? (soms starten van hartmassage tot zeker, eerste minuten zijn
cruciaal, bij begin van hartstilstand: bewusteloze patiënt kan stuiptrekkingen hebben (zoals epilepsie)
▪ Start reanimatie bij elke niet-reagerende persoon met afwezige/ abnormale ademhaling
▪ Langzame, moeizame ademhaling= teken van hartstilstand
▪ Aan het begin van een hartstilstand kan een korte periode van aanvalachtige bewegingen
optreden. Beoordeel de persoon nadat de aanval is gestopt: als hij niet reageert en geen of
abnormale ademhaling heeft, begin dan met de reanimatie.
▪ Wanneer bellen: bewusteloos slachtoffer ademt niet normaal
- Community respons saves lives! Belangrijke rol operator hulpcentrum!! Zal leken door de procedure
van reanimatie spreken
▪ Aanmoedigen om hartmassage te doen (handen midden borstkast, stuur iemand om AED)
▪ Zal vragen wie wat waar wanneer hoe
- Bij twijfel: CPR
- Bij stuiptrekkingen/vreemde ademhaling (traag/moeizaam/..): CPR
- 112 bellen: best door iemand anders indien mogelijk
▪ Indien alleen: eerst EMS bellen, dan pas CPR (Ben je de enige getuige?: speaker aanzetten &
hands-free bellen naar hulpcentrale)
- Hoe de hulpdiensten verwittigen? (EMS= emergency medical services= hulpdiensten)
▪ Direct verwittigen als geen of abnormale ademhaling
▪ Alleen: handsfree met gsm op luidspreken en beginnen met reanimatie
▪ Eerst ambulance verwittigen, dan reanimatie
- Overlevingskansen bij toenemen hulpdiensten: als je al begonnen bent met CPR voordat EMS
toekomen= overlevingskansen veel hoger!
1
, 3. VROEGE DEFIBRILLATIE: hart herstarten (start met hartmassage, vaak AED nodig: moet ter plaatse
gebracht worden): voor dit stuk: kijk dia’s
- CPR vaak niet voldoende
- Hoe langer je wacht, hoe minder kans op overleven.
- Vroege defibrillatie
▪ Eerst gemonitorde ritme is VF/pVT in ± 20%
o Ventriculaire fibrillatie: eerste ritme dat
we zien in 20% vd gevallen met hartfalen
▪ Hart staat niet stil
▪ Niet meer ritmisch, rustig
▪ VF/pFT treedt op bij 25% vd circulatiestilstanden waar asystolie/PEA eerst gemonitorde ritme is
- ROSC: return of spontanious circulation
- Hart XXXX (dia 20???)
- SR en VF
▪ VF: ventriculaire fibrillatie = abnormaal hartritme waarbij de ventrikels van het hart trillen
4. ZORG NA REANIMATIE: kwaliteit van leven terug in orde brengen
- 112 altijd onmiddellijk bellen!!!
- Wanneer je hulp dient bij accident: denk eerst aan eigen veiligheid!!!!
Oorzaken van hartstilstand
1. (vooral bij oudere mensen) aders die dicht geslipt zijn
2. Drugs/alcohol
3. Problemen met ademhalingsstelsel (bv bij verslikking)
HOE BEGINNEN AAN CPR:
1. Krijg je een reactie?
- Zachtjes aan schouder schudden en naam roepen → gn reactie= bewusteloos
2. Ademt hij/zij nog?
- Bewusteloos → spiertonus valt weg thv bovenste luchtwegen →tong tgn achterste wand →
obstructie= geen lucht binnenzuigen
- Maak de luchtwegen vrij (kin naar achteren ➔ tong niet in keel)
▪ Chinlift (2 vingers op mandibula ➔ hoofd kantelen)
▪ Jaw thrust
o Hoofd in neutrale houding
o Letsels die je vreest in hyperextensie (chin lift)
o Jaw trust: hoofd naar voor (flexie) en boven
o Luchtweg vrijmaken
o Als niet op reageert: hartstilstand
- Normale ademhaling? (eenmaal luchtweg vrij): borstkas omhoog zien gaan, voelen= ademen tegen
kaak, hoor je geruisgolven
▪ Kijken, luisteren en voelen: is het luid, zwaar en moeilijk: teken hartstilstand
▪ Spontane ademhaling en vrije luchtweg:
o Quasi geruisloos
o Thorax gaat op en neer
o Luchtverplaatsing voelbaar
▪ Ademhaling ➔ reanimeren!!!!
o Komt voor na het stoppen vh hart in ± 40% vd gevallen
o Beschreven als moeilijke, zware, luidruchtige of “gaspende” ademhaling
o = teken van hartstilstand
o Ook stuiptrekkingen mogelijk bij begin circulatiestilstand
2
, ▪ Agonal breathing (lucht happen, te weinig O2)
o vaak ten onrechte gezien als een teken van circulatie
o ➔ achterwege laten van reanimatie!!!
o Het aanleren van herkenning van agonale ademhaling verbetert de nauwkeurigheid van
het diagnosticeren van een hartstilstand
3. Bel de hulpdiensten (112, voor reanimeren!) en zoek AED (dit niet vergeten op stationsproef!!!)
▪ Als meerdere redders: 1 verder gaan met reanimatie, andere bellen naar hulpdiensten + AED
zoeken
▪ Als alleen: EERST HULPDIENSTEN BELLEN (ook als je daarvoor slachtoffer moet verlaten), start CPR
4. 30 x borst compressie ➔ circulatie op gang proberen brengen
- Houding: armen loodrecht op borstkast, armen in elkaar
- Goede hartmassage redt levens: goede druk in hart
- Duurt even voor hart en hersenen terug worden doorbloed
▪ Druk regenereren thv longen en kroonslagaderen vd hersenen
▪ Ventriculaire fibrillatie:
o Niets doen → golven w kleiner en kleiner tem 1 lijn
o Met 1 shock kan het gefixt worden als nog niet dood
o Met hartmassage; zuurstof door kroonslagaders (hart heeft zuurstof nodig om te kunnen
fibrilleren)
- Continu hartmassage
- Hoe later je begint, hoe minder overlevingskansen
- Soms beter voor enkel hartmassage te geven, BEST= 30/2
- Pauzes in hartmassage zo kort mogelijk!!
- Goede hartmassage = lastig en vermoeiend
- Kwaliteit en aanhoudend masseren is cruciaal!
- Hartmassage op harde ondergrond
▪ Indien in ziekenhuis: haal geen patiënt uit het bed om op de grond te leggen, gebruik
reanimatie stand
▪ Tandartspraktijk: stoel onder de horizontale steun van de tandartsstoel
▪ Alternatieve posities
o Schrijlings over slachtoffer met 2 redders is even goed als klassiek posities v 2 redders
o 1 redder over het hoofd (vaak te laag op de thorax: gevaarlijk!)
o Voorwaarden (bv in vliegtuig)
▪ 1 redder
▪ Kleine ruimte
▪ Slachtoffer kan niet verplaatst worden
- Ongeveer 100/120 / minuut
▪ Maar beter trager en harder : als je te snel comprimeert, vermindert de diepte vd compressie
▪ Hoge compressiefrequentie= afnemende diepte= lagere overlevingskans
- Zeer vermoeiend!!: wissel best om de 2 minuten
- Handen in het ‘midden’ van de borstkast (onderste deel borstbeen)
▪ Plaats de hiel vd ene hand ih midden van de borstkast, plaats de andere hand er bovenop
▪ = onderste helft van het borstbeen
- Laat de borstkas volledig terugveren, niet steunen!
▪ Leunen op borstkas geeft
o Hogere intrathoracale druk
o Lagere doorbloeding vh hart
o Lager hartdebiet
3
, - Start zo snel mogelijk
- Plaats handen in midden borstkas
- Duw minstens 5 cm diep (maar niet meer dan 6 cm)
- Ritme: 100/120/ min
- Pauzes zo kort mogelijk (max 10s)
- Laat u vroeg genoeg aflossen
- Niet leunen op borstkas
- (Hard oppervlak)
5. Mond op mond beademing (2 x)
- Beademen tot borstkas normaal omhoog gaat
- Indien geen mond-op-mond: bystander CPR
- 2 pogingen
▪ Indien eerste beademing mislukt
o Controleer mond
o Controleer head tilt/ chin lift
- Inblazen 1 seconde
- Hoeveel: beademen tot borstkas normaal omhoog gaat!
- Indien afkeer: doe hartmassage!!!
- NIET demonstreren wat eigen longinhoud is, gewoon uitademen
▪ Niet uitblazen ➔ anders HYPERVENTILEREN
SPONTANE ADEMHALING MECHANISCHE VENTILATIE
Inspiratie Inspiratie
- Actief - Passief
- Spieractiviteit - Externe kracht (ballon, ventilator)
- Neg druk in thorax - Pos druk
Expiratie Expiratie
- Passief/actief - Passief
- Recoil van de thoraxwand - Recoil van de thoraxwand
- Pos druk in thorax - Pos druk in thorax (peep/ neep)
• Een hoge intrathoracale druk gedurende de relaxatie v borstcompressies laat minder bloed terugstromen
naar het hart, dus niet hyperventileren!
• Niet hyperventileren
o Maaginhoud terugkeren naar keel= regurgtatie
o Maaginhoud aspiratie → nefast, omdat slachtoffer dan bijkomende problemen heeft (samen met
problemen in longen)
6. Blijven CPR doen (30:2)
7. Wanneer AED arriveert
▪ zet de AED aan en plaats de elektrode patches
▪ volg de instructies
8. Wachten op hulpdiensten
4
