Samenvatting - Aardrijkskunde /Globalisering- Domein A wereld (VWO6)

aardrijskunde
Globalisering = de eenwording van de wereld mondalisering. Er ontstaat steeds
meer samenhang in de wereld
Oorzaken van globalisering
 Transporttechnologie: steeds sneller en goedkoper.
 Informatie- en communicatietechnologie (ICT): Informatie wordt razendsel
door de wereld verspreid.
 Social media; functioneren als een Global village waarin sociale functies
zoals het brengen van nieuws en roddelen overgenomen worden.
 Economische ontwikkeling; door Vrijhandel kunnen multinationale
ondernemingen (mno’s) gemakkelijk uitbreiden naar landen over de hele
wereld.
 Migranten: brengen nieuwe cultuur mee en hebben een verbinding
tussen hun land van herkomst en het land waar ze wonen.
 Internationale samenwerking; Bijv, EU, NAVO en de VN.
Dimensies
 Economisch; Belangrijkste motor achter globalisering.
 Sociaal cultureel; Als gevolg ontstaat er wederzijdse beinvloeding.
 Politiek; Maken de spelregels mogelijk.
Economische globalisering toegenomen sinds de vrijemarkt economie wereldwijd
leidend is. Het is ook te zien aan het feit dat buitenlandse investeringen FDI sterk
zijn gestegen en ook de internationale infrastructuur is verbeterd. Een
voorwaarde voor vrijhandel is het wegnemen van Handelsbelemmeringen.
Een andere oorzaak van economische globalisering is dat multinationale
ondernemingen (mno) hun vestigingen vaak op de meest optimale plekken
willen realiseren. Dit is versterkt door verbetering van transport- en
communicatietechnologie en landen die voordelige belastingtarieven bieden.
Mno’s kijken naar vestigingsplaatsfactoren zoals lonen, kennis, bereikbaarheid,
belastingvoordelen, politieke situatie en de afzetmarkt. Ook de productie van
goederen wordt steeds meer uitbesteed aan plekken waar dit het goedkoopst
mogelijk kan, dit heet Offshoring. Hierbij verandert de Productieketen, dat is
de route die een product aflegt van grondstoffen tot het uiteindelijke product bij
de consument.
Het produceren van gronstoffen gebeurt vaak in de periferie. Oorzaak is omdat
de londen hier lager zijn. In deze landen is hierdoor de welvaart toegenomen. Er
ontstaan nieuwe afzetmarkten. Wanneer maakindustrie wordt uitbesteed,
vestigen winkelketens vaak ook winkels in dit gebied. Zo kom je IKEA nu
bijvoorbeeld ook in Azië tegen.
De productieketen wordt doorgeschoven naar de plekken waar dit het
goedkoopst kan. Daardoor zijn bedrijven afhankelijk van verschillende
internationale spelers in de productieketen. Wanneer één onderdeel in de
productieketen stil ligt, veroorzaakt dat problemen voor de gehele keten. Daarom
doen bedrijven steeds meer aan reshoring waarbij zij de productie van
belangrijke onderdelen als bijvoorbeeld chips weer zelf gaan produceren in plaats
van uitbesteden, omdat dit minder risico's geeft. Er is toenemende ongelijkheid

, door globalisering. De negatieve effecten van economische globalisering worden
afgeschoven naar andere gebieden of naar de toekomst. Zo wordt veel afval uit
de Verenigde Staten en Europa gedumpt in Afrika en Azië. Daarnaast ontstaat
Regionale ongelijkheid tussen steden die profiteren van globalisering en de
gebieden die achter blijven. Dit zie je vaak goed in (semi)periferie, waar steden
veel welvaart kennen terwijl buiten de stad mensen in armoede leven. Niet
iedereen profiteert dus evenveel van globalisering, dat leidt tot Sociale
ongelijkheid.


Allerlei verschillende Cultuurelementen vormen samen cultuur.
Cultuurelementen zijn bijvoorbeeld taal, religie, architectuur, kledingstijl en
keuken. Maar ook immateriële elementen zoals normen, waarden, gewoontes en
wetten. De wereld is in te delen in Cultuurgebieden die overeenkomstige
cultuur hebben. Binnen zo’n gebied bestaan er nog wel verschillen. Zo is Europa
één cultuurgebied in de wereld, maar bestaan er binnen Europa veel verschillen
door de verschillende talen die gesproken worden. Cultuurelementen zijn steeds
meer verspreid en verwikkeld in andere culturen, dit heet Culturele diffusie.
Culturele globalisering verloopt steeds sneller door sociale media en
toenemende globalisering en toerisme.
 Homogenisering: Cultuurelementen worden wereldwijd overgenomen,
waardoor culturen meer op elkaar gaan lijken. Met name westerse cultuur
is dominant. Amerikanisering duidt aan dat wereldwijd Amerikaanse
cultuurelementen zoals films, muziek en kleding overgenomen worden.
Daarnaast kan je overal ter wereld dezelfde winkel- en restaurantketens
tegenkomen. Hierdoor lijken mensen ook steeds meer op elkaar qua
consumptiegedrag en leefstijl. Daarbij is Engels een wereldtaal die steeds
meer mensen spreken, het is de Lingua franca. Dit terwijl kleine talen
steeds minder gesproken worden. Het spreken van een wereldtaal biedt
namelijk meer kansen.
 Heterogenisering: Door culturele globalisering en migratie van mensen
met verschillende culturen zijn culturen ook steeds meer gemengd. Een
mix van verschillende culturen is heterogenisering. Steden zijn steeds
multicultureler, wat je merkt aan horeca met diverse internationale
keukens en talen. Daarnaast worden cultuurelementen die overgenomen
worden vaak aangepast aan de eigen cultuur.


Tegenreacties
Homogenisering gebeurt vooral voor materiële cultuurelementen. Immateriële
cultuurelementen, ofwel de Culturele identiteit, worden minder snel
opgegeven. Zo is er in bepaalde landen sterke weerstand tegen de westerse
ideeën van vrijheid van seksualiteit en de scheiding van religie en de staat.
Daarnaast zijn er, vooral buiten wereldsteden, tegenstanders van globalisering.
Zij hebben een meer nationalistische visie die staat voor het beschermen van de
binnenlandse economie tegen buitenlandse concurrentie, beperken van
migranten en een sterke staat. Regionalisme zorgt ervoor dat
bevolkingsgroepen hun regio willen beschermen tegen culturele invloeden van