Samenvatting Godsdienst 2.1
Hoofdstuk 2: De Bijbel, een bron om van te leven?
1. Inleiding
Voor Bijbelteksten is de context of Sitz-im-Leben belangrijk:
De ruimte
De tijd
De taal
Door volgende vragen:
o Wie heeft de tekst geschreven?
o Voor wie is deze tekst geschreven?
o Wanneer is deze tekst geschreven
o waar is deze tekst geschreven
o waarom is deze tekst geschreven?
o Wat is de betekenis van de tekst?
2. Taal
2.1 Beeldtaal of wetenschappelijke taal
Woorden uit de bijbel -> interpreteren, figuurlijk lezen
Als woorden tekort schieten -> beeldtaal of tweede taal gebruiken
Bijbel is geen historisch verslag
2.2 Welke taal geeft de waarheid
Waarheid ≠ juistheid of echt gebeurd
Bv: de dichter, wetenschapper en schilder bij zonsondergang
Bv: boek van Dirk Bracke (kindsoldaten -> niet echt gebeurd, wel waarheid in)
Niet omdat de Bijbelverhalen niet echt gebeurd zijn, dat er geen waarheid in zit
3. Ruimte
Belangrijk bij teksten: waar is de tekst geschreven?
Bv briefje op kamp
Tekst moet je situeren in de ruimte/plaats waar het is ontstaan
Heeft invloed op hoe mensen denken en schrijven
,4. Tijd
Tijd heeft ook invloed op hoe mens leeft en denkt
Bv als je 100 jaar geleden geboren was
Belangrijke vraag: wanneer is deze tekst ontstaan
in periode van meer dan 1000 jaar: mondeling, geschreven, nagelezen, herschreven
oorlog of vrede: invloed op inhoud en stijl
!! rekening houden met de tijd en de daarbij horende opvattingen (mensbeeld, wereldbeeld
en Godsbeeld)
De teksten zijn geschreven DOOR mensen VOOR mensen
5. Besluit
Bijbeltekst als:
- Venster:
We bekijken wereld van 2000 jaar geleden
Situeren verhalen in historische en sociale context
- Spiegel:
Onszelf herkennen
Diepere levensvragen ontdekken
- Icoon:
Toekomstvisioen verwoorden dat de tekst oproept
,Hoofdstuk 3: Het Oude Testament
1. Samenstelling van het Oude Testament
1.1 “Oude” of “Eerste”
Oude Testament = verzameling overgebleven joodse literatuur (herwerkt tussen 1000 en 150 v.Chr.)
Joodse Bijbel uit drie delen:
1. Tora = boeken Genesis, Exodus, Numeri, Leviticus en Deuteronomium
2. Nebiim = boeken over of van de profeten
3. Ketoebim = overige geschriften, zoals bv. Psalmen, Prediker, Job, Kronieken
T-N-K => de Tenak of Tenach
Nieuwe Testament: wanneer christenen eigen geschriften bijvoegden
Testament = Verbond
Eerste Verbond = met de joden
Tweede Verbond = met de christenen
1.2 Aard van het Oude Testament
Eerst mondeling, dan pas schriftelijk
Groeide in periodes: dieptepunten maar ook hoogtepunten
Verbinden van ervaringen van vroeger en nu
Heilsgeschiedenis: Men interpreteerde de geschiedenis van Israël als een vallen en opstaan in de
verhouding met de éne, persoonlijke God die heil bracht aan het volk.
JHWH= Ik ben die ik ben, Ik die er zal zijn voor jou
RUIMTE, TIJD en TAAL: Sitz-im-Leben
Historische context? Oorlog of voorspoed? Wanneer?
In welk milieu ontstond het boek/ herwerking? (profeet? Joods? Diaspora?)Door wie en voor
wie?
Theologie van de auteurs? Waarom? Wat is de betekenis van de tekst?
Welk literair genre? Hoe moeten we het lezen?
, 1.3 Invloeden van beschavingen uit de oudheid
2. Geschiedenis van Israël en ontstaan van het Oude Testament
Hoofdstuk 2: De Bijbel, een bron om van te leven?
1. Inleiding
Voor Bijbelteksten is de context of Sitz-im-Leben belangrijk:
De ruimte
De tijd
De taal
Door volgende vragen:
o Wie heeft de tekst geschreven?
o Voor wie is deze tekst geschreven?
o Wanneer is deze tekst geschreven
o waar is deze tekst geschreven
o waarom is deze tekst geschreven?
o Wat is de betekenis van de tekst?
2. Taal
2.1 Beeldtaal of wetenschappelijke taal
Woorden uit de bijbel -> interpreteren, figuurlijk lezen
Als woorden tekort schieten -> beeldtaal of tweede taal gebruiken
Bijbel is geen historisch verslag
2.2 Welke taal geeft de waarheid
Waarheid ≠ juistheid of echt gebeurd
Bv: de dichter, wetenschapper en schilder bij zonsondergang
Bv: boek van Dirk Bracke (kindsoldaten -> niet echt gebeurd, wel waarheid in)
Niet omdat de Bijbelverhalen niet echt gebeurd zijn, dat er geen waarheid in zit
3. Ruimte
Belangrijk bij teksten: waar is de tekst geschreven?
Bv briefje op kamp
Tekst moet je situeren in de ruimte/plaats waar het is ontstaan
Heeft invloed op hoe mensen denken en schrijven
,4. Tijd
Tijd heeft ook invloed op hoe mens leeft en denkt
Bv als je 100 jaar geleden geboren was
Belangrijke vraag: wanneer is deze tekst ontstaan
in periode van meer dan 1000 jaar: mondeling, geschreven, nagelezen, herschreven
oorlog of vrede: invloed op inhoud en stijl
!! rekening houden met de tijd en de daarbij horende opvattingen (mensbeeld, wereldbeeld
en Godsbeeld)
De teksten zijn geschreven DOOR mensen VOOR mensen
5. Besluit
Bijbeltekst als:
- Venster:
We bekijken wereld van 2000 jaar geleden
Situeren verhalen in historische en sociale context
- Spiegel:
Onszelf herkennen
Diepere levensvragen ontdekken
- Icoon:
Toekomstvisioen verwoorden dat de tekst oproept
,Hoofdstuk 3: Het Oude Testament
1. Samenstelling van het Oude Testament
1.1 “Oude” of “Eerste”
Oude Testament = verzameling overgebleven joodse literatuur (herwerkt tussen 1000 en 150 v.Chr.)
Joodse Bijbel uit drie delen:
1. Tora = boeken Genesis, Exodus, Numeri, Leviticus en Deuteronomium
2. Nebiim = boeken over of van de profeten
3. Ketoebim = overige geschriften, zoals bv. Psalmen, Prediker, Job, Kronieken
T-N-K => de Tenak of Tenach
Nieuwe Testament: wanneer christenen eigen geschriften bijvoegden
Testament = Verbond
Eerste Verbond = met de joden
Tweede Verbond = met de christenen
1.2 Aard van het Oude Testament
Eerst mondeling, dan pas schriftelijk
Groeide in periodes: dieptepunten maar ook hoogtepunten
Verbinden van ervaringen van vroeger en nu
Heilsgeschiedenis: Men interpreteerde de geschiedenis van Israël als een vallen en opstaan in de
verhouding met de éne, persoonlijke God die heil bracht aan het volk.
JHWH= Ik ben die ik ben, Ik die er zal zijn voor jou
RUIMTE, TIJD en TAAL: Sitz-im-Leben
Historische context? Oorlog of voorspoed? Wanneer?
In welk milieu ontstond het boek/ herwerking? (profeet? Joods? Diaspora?)Door wie en voor
wie?
Theologie van de auteurs? Waarom? Wat is de betekenis van de tekst?
Welk literair genre? Hoe moeten we het lezen?
, 1.3 Invloeden van beschavingen uit de oudheid
2. Geschiedenis van Israël en ontstaan van het Oude Testament
