SAMENVATTING GOEDERENRECHT PPT1
1 Situering
Voorbeeldvraag: verschil zakelijke rechten & vorderingsrechten
1.1 Begrip en situering
Goederenrecht = regels over de rechten die personen (‘rechtssubjecten’) kunnen
hebben op goederen (‘rechtsobjecten’, die vatbaar zijn voor toe-eigening)
Voorbeeld
eigendomsrecht: goederenrecht regelt hoe je eigendom v een goed verkrijgt + welke
rechten & verplichtingen je hebt als eigenaar met bepaling tot dat goed
= zakelijke rechten die onder vermogensrecht vallen dat de patrimoniale
rechten regelt
Patrimoniaal = in geld waardeerbaar
3 categorieën patrimoniale rechten
o Vorderingsrechten
o Intellectuele rechten
o Zakelijke rechten
Vorderingsrechten (< verbintenissenrecht)
Gaat over de verhouding (relatie) tussen rechtssubjecten
Geven een rechtssubject een recht op een prestatie van een ander
rechtssubject
Prestatie = iets (niet) doen, iets geven, iets garanderen
Intellectuele rechten (< intellectueel eigendomsrecht)
Geven een tijdelijk en exclusief exploitatierecht (recht om te gebruiken /
verkopen) op een originele creatie (=boek, liedje,..) van de menselijke geest aan
de auteur van die creatie
Zakelijke rechten (< goederenrecht)
Gaat over de verhouding (relatie) tussen een rechtssubject en een rechtsobject
(‘goed’)
Geven een rechtssubject een rechtstreekse zeggenschap (macht) over een goed
OF de (geld)waarde van een goed
Hoeveel controle je hebt, hangt af vh soort zakelijk recht dat je hebt
Voorbeeld huis
eigenaar zijn vh huis (= zakelijke rechten), rechtstreekse relatie tussen jou en het huis
huurder zijn vh huis (= vorderingsrechten), contract met de verhuurder vh huis
(art. 3.3)
1
, Zakelijke hoofdrechten Zakelijke zekerheden
Betreffen het goed zelf Betreffen de geldwaarde vh goed
Eigenaar heeft directe controle Helpen een schuld veilig te stellen
over bezit (bv: bij lening)
Controle varieert afhankelijk vh Geven de schuldeiser voorrang bij
type recht het terugvorderen v geld
(samenloopsituaties)
Doorbreken het beginsel vd
gelijkheid van de SEs
Eigendomsrecht = zakelijke recht • Voorrechten
(ruimste zeggenschap = meest controle) • Pand
(art. 3.3, tweede lid BW) • Hypotheek
Mede-eigendom = variant van • Retentierecht (bv: fiets
eigendomsrecht (gedeelde controle) (bv: gerepareerd maar je betaalt
lift delen in appartement) (art. 3.3, tweede rekening niet – reparateur
lid BW) houdt fiets tot betaling)
Zakelijke gebruiksrechten = zakelijke (art. 3.3, vierde lid BW)
rechten met minder omvangrijke
zeggenschap (vruchtgebruik,
opstalrecht, erfpacht,
erfdienstbaarheden) (art. 3.3, derde lid
BW)
Voor 1 september 2021
oud Bw
wetten stonden verspreid
regels waren vooral bedoeld voor landbouwmaatschappij verouderd
Sinds 1 september 2021
nieuw Bw
wetten samengevoegd – beter georganiseerd & gemoderniseerd
Belang vh goederenrecht
- belangrijk voor de maatschappelijke welvaart
- vermogensomvang: bepaalt de levenskwaliteit
- kredietverlening: belangrijk voor verdere investeringen & de economie
Cruciaal in goederenrecht: publiciteitssysteem
- snel en zeker: toon wie welke rechten op goederen bezit
- nuttig voor: medecontractanten, schuldeisers, investeerders, overheid
in België: publiciteitssysteem enkel voor (rechten op) onroerende goederen
2 Indeling van de goederen
Waarom indelen elke categorie v goederen heeft eigen juridische statuut
2
1 Situering
Voorbeeldvraag: verschil zakelijke rechten & vorderingsrechten
1.1 Begrip en situering
Goederenrecht = regels over de rechten die personen (‘rechtssubjecten’) kunnen
hebben op goederen (‘rechtsobjecten’, die vatbaar zijn voor toe-eigening)
Voorbeeld
eigendomsrecht: goederenrecht regelt hoe je eigendom v een goed verkrijgt + welke
rechten & verplichtingen je hebt als eigenaar met bepaling tot dat goed
= zakelijke rechten die onder vermogensrecht vallen dat de patrimoniale
rechten regelt
Patrimoniaal = in geld waardeerbaar
3 categorieën patrimoniale rechten
o Vorderingsrechten
o Intellectuele rechten
o Zakelijke rechten
Vorderingsrechten (< verbintenissenrecht)
Gaat over de verhouding (relatie) tussen rechtssubjecten
Geven een rechtssubject een recht op een prestatie van een ander
rechtssubject
Prestatie = iets (niet) doen, iets geven, iets garanderen
Intellectuele rechten (< intellectueel eigendomsrecht)
Geven een tijdelijk en exclusief exploitatierecht (recht om te gebruiken /
verkopen) op een originele creatie (=boek, liedje,..) van de menselijke geest aan
de auteur van die creatie
Zakelijke rechten (< goederenrecht)
Gaat over de verhouding (relatie) tussen een rechtssubject en een rechtsobject
(‘goed’)
Geven een rechtssubject een rechtstreekse zeggenschap (macht) over een goed
OF de (geld)waarde van een goed
Hoeveel controle je hebt, hangt af vh soort zakelijk recht dat je hebt
Voorbeeld huis
eigenaar zijn vh huis (= zakelijke rechten), rechtstreekse relatie tussen jou en het huis
huurder zijn vh huis (= vorderingsrechten), contract met de verhuurder vh huis
(art. 3.3)
1
, Zakelijke hoofdrechten Zakelijke zekerheden
Betreffen het goed zelf Betreffen de geldwaarde vh goed
Eigenaar heeft directe controle Helpen een schuld veilig te stellen
over bezit (bv: bij lening)
Controle varieert afhankelijk vh Geven de schuldeiser voorrang bij
type recht het terugvorderen v geld
(samenloopsituaties)
Doorbreken het beginsel vd
gelijkheid van de SEs
Eigendomsrecht = zakelijke recht • Voorrechten
(ruimste zeggenschap = meest controle) • Pand
(art. 3.3, tweede lid BW) • Hypotheek
Mede-eigendom = variant van • Retentierecht (bv: fiets
eigendomsrecht (gedeelde controle) (bv: gerepareerd maar je betaalt
lift delen in appartement) (art. 3.3, tweede rekening niet – reparateur
lid BW) houdt fiets tot betaling)
Zakelijke gebruiksrechten = zakelijke (art. 3.3, vierde lid BW)
rechten met minder omvangrijke
zeggenschap (vruchtgebruik,
opstalrecht, erfpacht,
erfdienstbaarheden) (art. 3.3, derde lid
BW)
Voor 1 september 2021
oud Bw
wetten stonden verspreid
regels waren vooral bedoeld voor landbouwmaatschappij verouderd
Sinds 1 september 2021
nieuw Bw
wetten samengevoegd – beter georganiseerd & gemoderniseerd
Belang vh goederenrecht
- belangrijk voor de maatschappelijke welvaart
- vermogensomvang: bepaalt de levenskwaliteit
- kredietverlening: belangrijk voor verdere investeringen & de economie
Cruciaal in goederenrecht: publiciteitssysteem
- snel en zeker: toon wie welke rechten op goederen bezit
- nuttig voor: medecontractanten, schuldeisers, investeerders, overheid
in België: publiciteitssysteem enkel voor (rechten op) onroerende goederen
2 Indeling van de goederen
Waarom indelen elke categorie v goederen heeft eigen juridische statuut
2
