LES B DE WEST-EUROPEANEN OP ONTDEKKING
A. BOEK STORIA 4 P 16 – 25 (. Gebaseerd op STORIA HD classic 4 D (DG) & D/A
Leerboek uitgave 2024)
Schema (Uitgebreid)
1. Ontdekkingsreizen in de middeleeuwen
• Vroege ontdekkingen:
o Vikingen:
§ Leif Eriksson ontdekt Vinland rond het jaar 1000 (tegenwoordig
Newfoundland, Canada).
§ Geen permanente kolonisatie door beperkte middelen.
o Monniken:
§ Verspreiding van christendom en kennis langs kusten en rivieren.
• Beperkingen in de middeleeuwen:
o Gebrek aan schepen voor lange reizen.
o Navigatietechnieken zijn beperkt; reizen blijven kleinschalig.
o Afhankelijkheid van bestaande handelsroutes.
2. Oorzaken van de ontdekkingsreizen
Economische oorzaken:
• Drang naar directe toegang tot handel in specerijen, zijde en edelmetalen.
• Constantinopel (1453): Val van de stad door Ottomanen sluit traditionele
handelsroutes af.
• Handelsconcurrentie tussen Europese staten.
Politieke oorzaken:
• Portugal: Prins Henrik de Zeevaarder stimuleert ontdekkingsreizen langs Afrika
om de Portugese invloed te vergroten.
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 1
, • Spanje: Isabella en Ferdinand willen Spanje positioneren als een wereldmacht
door kolonisatie.
Religieuze oorzaken:
• Verspreiding van het christendom naar Afrika, Azië en de "Nieuwe Wereld".
• Ideaal van een "kruistocht" tegen de islamitische wereld.
• Legende van Prester John: Zoektocht naar een christelijk bondgenootschap.
Technologische vooruitgang:
• Scheepsbouw: Ontwikkeling van de karveel (licht, snel schip geschikt voor
oceaanreizen).
• Navigatie: Kompas, astrolabium en verbeterde kaarten (zoals Ptolemaeus'
wereldkaart).
• Wetenschappelijke innovaties: Weten van wind- en stromingspatronen
(bijvoorbeeld de passaatwinden).
3. Het verloop van de ontdekkingsreizen
Portugese ontdekkingen
• Belangrijke ontdekkingsreizigers:
o Henrik de Zeevaarder (ca. 1394–1460):
§ Stimuleert ontdekkingen langs de West-Afrikaanse kust.
o Bartolomeu Diaz (1488):
§ Bereikt Kaap de Goede Hoop, het zuidelijkste punt van Afrika.
o Vasco da Gama (1498):
§ Vindt de zeeroute naar India via Afrika en opent directe handel met
Azië.
• Kolonies:
o Madeira (1419), Azoren (1432), en later Kaapverdië.
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 2
, Spaanse ontdekkingen
• Christoffel Columbus (1492):
o Ontdekt Amerika terwijl hij een westelijke route naar Azië zoekt.
o Verovert Hispaniola en opent een nieuw tijdperk van kolonisatie.
• Conquistadores:
o Hernán Cortés (1519-1521):
§ Verovert het Azteekse rijk in Mexico.
o Francisco Pizarro (1532-1533):
§ Verovert het Incarijk in Peru.
o Exploiteren rijkdommen zoals zilver in Potosí (Bolivia).
Geopolitieke context:
• Verdrag van Tordesillas (1494):
o Verdeelt de wereld buiten Europa tussen Spanje (westen) en Portugal
(oosten).
Andere Europese mogendheden (16e-17e eeuw):
• Engeland:
o John Cabot ontdekt de Noord-Amerikaanse kust (1497).
o Begin van kolonisatie in Noord-Amerika (bijv. Jamestown, 1607).
• Nederland:
o Ontdekt routes naar Indonesië en koloniseert delen van Azië en het
Caribisch gebied.
o Oprichting van de VOC (1602) - VOC = Verenigde Oost-Indische Compagnie
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 3
A. BOEK STORIA 4 P 16 – 25 (. Gebaseerd op STORIA HD classic 4 D (DG) & D/A
Leerboek uitgave 2024)
Schema (Uitgebreid)
1. Ontdekkingsreizen in de middeleeuwen
• Vroege ontdekkingen:
o Vikingen:
§ Leif Eriksson ontdekt Vinland rond het jaar 1000 (tegenwoordig
Newfoundland, Canada).
§ Geen permanente kolonisatie door beperkte middelen.
o Monniken:
§ Verspreiding van christendom en kennis langs kusten en rivieren.
• Beperkingen in de middeleeuwen:
o Gebrek aan schepen voor lange reizen.
o Navigatietechnieken zijn beperkt; reizen blijven kleinschalig.
o Afhankelijkheid van bestaande handelsroutes.
2. Oorzaken van de ontdekkingsreizen
Economische oorzaken:
• Drang naar directe toegang tot handel in specerijen, zijde en edelmetalen.
• Constantinopel (1453): Val van de stad door Ottomanen sluit traditionele
handelsroutes af.
• Handelsconcurrentie tussen Europese staten.
Politieke oorzaken:
• Portugal: Prins Henrik de Zeevaarder stimuleert ontdekkingsreizen langs Afrika
om de Portugese invloed te vergroten.
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 1
, • Spanje: Isabella en Ferdinand willen Spanje positioneren als een wereldmacht
door kolonisatie.
Religieuze oorzaken:
• Verspreiding van het christendom naar Afrika, Azië en de "Nieuwe Wereld".
• Ideaal van een "kruistocht" tegen de islamitische wereld.
• Legende van Prester John: Zoektocht naar een christelijk bondgenootschap.
Technologische vooruitgang:
• Scheepsbouw: Ontwikkeling van de karveel (licht, snel schip geschikt voor
oceaanreizen).
• Navigatie: Kompas, astrolabium en verbeterde kaarten (zoals Ptolemaeus'
wereldkaart).
• Wetenschappelijke innovaties: Weten van wind- en stromingspatronen
(bijvoorbeeld de passaatwinden).
3. Het verloop van de ontdekkingsreizen
Portugese ontdekkingen
• Belangrijke ontdekkingsreizigers:
o Henrik de Zeevaarder (ca. 1394–1460):
§ Stimuleert ontdekkingen langs de West-Afrikaanse kust.
o Bartolomeu Diaz (1488):
§ Bereikt Kaap de Goede Hoop, het zuidelijkste punt van Afrika.
o Vasco da Gama (1498):
§ Vindt de zeeroute naar India via Afrika en opent directe handel met
Azië.
• Kolonies:
o Madeira (1419), Azoren (1432), en later Kaapverdië.
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 2
, Spaanse ontdekkingen
• Christoffel Columbus (1492):
o Ontdekt Amerika terwijl hij een westelijke route naar Azië zoekt.
o Verovert Hispaniola en opent een nieuw tijdperk van kolonisatie.
• Conquistadores:
o Hernán Cortés (1519-1521):
§ Verovert het Azteekse rijk in Mexico.
o Francisco Pizarro (1532-1533):
§ Verovert het Incarijk in Peru.
o Exploiteren rijkdommen zoals zilver in Potosí (Bolivia).
Geopolitieke context:
• Verdrag van Tordesillas (1494):
o Verdeelt de wereld buiten Europa tussen Spanje (westen) en Portugal
(oosten).
Andere Europese mogendheden (16e-17e eeuw):
• Engeland:
o John Cabot ontdekt de Noord-Amerikaanse kust (1497).
o Begin van kolonisatie in Noord-Amerika (bijv. Jamestown, 1607).
• Nederland:
o Ontdekt routes naar Indonesië en koloniseert delen van Azië en het
Caribisch gebied.
o Oprichting van de VOC (1602) - VOC = Verenigde Oost-Indische Compagnie
Storia 4 ASO Geschiedenis (schooljaar 2024-2025) 3
