Rode loper
Dementie
1. Begripsbepaling
Om welke ziekte gaat het?
Nederlandse term: dementie
Meest voorkomende vormen: ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, Lewy body dementie
2. Verspreiding (epidemiologie)
Hoe vaak komt de ziekte voor?
Tussen de 254.000 en 270.000 personen hebben dementie (69.000 mannen en 185.000 vrouwen). Bij
ongeveer 103.000 mensen is dementie bekend bij de huisarts. Naar schatting verblijven 70.000
mensen met de diagnose dementie in een verpleeghuis of een andere zorginstelling.
Dementie komt vooral in het zuiden van Nederland voor, maar ook in Groningen, Limburg en Noord-
Holland.
Bij welke groepen mensen komt de ziekte voor?
Ouderen (65+), maar ook bij jongere mensen komt dementie voor.
Risicofactoren zijn:
- Roken - Suikerziekte
- Overgewicht - Te weinig mentale en sociale activiteiten
- Hoge bloeddruk - Depressie
- Te weinig beweging
3. Anatomie, fysiologie en oorzaken
Dementie bestaat uit een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de hersenen informatie
niet goed meer kunnen verwerken. Het is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes.
Ziekte van Alzheimer – Alzheimer kenmerkt zich door twee specifieke eiwitten die zich ophopen in de
hersenen: de zogenaamde amyloïde plaques en tangles. Deze zorgen eerst voor verminderde
communicatie tussen hersencellen en later voor het afsterven van de cellen. De ziekte van Alzheimer
kan ook voorkomen in combinatie met een andere dementievorm. In de loop van de ziekte kunnen
patiënten last krijgen van stijfheid, langzame beweging, hallucinaties, wanen en epilepsie.
Lewy body dementie (DLB) – Bij Lewy body dementie (DLB) is er sprake van eiwitafzettingen in
zogenoemde Lewy lichaampjes. Deze hopen zich op in de hersencellen in de hersenschors en
verstoren daar de signaaloverdracht tussen de hersencellen. Het geheugen blijft in het begin nog
gespaard. De eerste symptomen zijn problemen met
aandacht, alertheid en ruimtelijk inzicht en oriëntatie.
Vasculaire dementie – vasculaire dementie is na Alzheimer
de meest voorkomende vorm van dementie. Deze vorm van
dementie ontstaat door schade aan de bloedvaten,
veroorzaakt door grote, maar soms ook heel kleine
herseninfarcten. Door die schade krijgt het hersenweefsel
onvoldoende bloed en zuurstof en sterft het af. De
symptomen zijn afhankelijk van de plaats van het infarct.
Dementie
1. Begripsbepaling
Om welke ziekte gaat het?
Nederlandse term: dementie
Meest voorkomende vormen: ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, Lewy body dementie
2. Verspreiding (epidemiologie)
Hoe vaak komt de ziekte voor?
Tussen de 254.000 en 270.000 personen hebben dementie (69.000 mannen en 185.000 vrouwen). Bij
ongeveer 103.000 mensen is dementie bekend bij de huisarts. Naar schatting verblijven 70.000
mensen met de diagnose dementie in een verpleeghuis of een andere zorginstelling.
Dementie komt vooral in het zuiden van Nederland voor, maar ook in Groningen, Limburg en Noord-
Holland.
Bij welke groepen mensen komt de ziekte voor?
Ouderen (65+), maar ook bij jongere mensen komt dementie voor.
Risicofactoren zijn:
- Roken - Suikerziekte
- Overgewicht - Te weinig mentale en sociale activiteiten
- Hoge bloeddruk - Depressie
- Te weinig beweging
3. Anatomie, fysiologie en oorzaken
Dementie bestaat uit een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de hersenen informatie
niet goed meer kunnen verwerken. Het is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes.
Ziekte van Alzheimer – Alzheimer kenmerkt zich door twee specifieke eiwitten die zich ophopen in de
hersenen: de zogenaamde amyloïde plaques en tangles. Deze zorgen eerst voor verminderde
communicatie tussen hersencellen en later voor het afsterven van de cellen. De ziekte van Alzheimer
kan ook voorkomen in combinatie met een andere dementievorm. In de loop van de ziekte kunnen
patiënten last krijgen van stijfheid, langzame beweging, hallucinaties, wanen en epilepsie.
Lewy body dementie (DLB) – Bij Lewy body dementie (DLB) is er sprake van eiwitafzettingen in
zogenoemde Lewy lichaampjes. Deze hopen zich op in de hersencellen in de hersenschors en
verstoren daar de signaaloverdracht tussen de hersencellen. Het geheugen blijft in het begin nog
gespaard. De eerste symptomen zijn problemen met
aandacht, alertheid en ruimtelijk inzicht en oriëntatie.
Vasculaire dementie – vasculaire dementie is na Alzheimer
de meest voorkomende vorm van dementie. Deze vorm van
dementie ontstaat door schade aan de bloedvaten,
veroorzaakt door grote, maar soms ook heel kleine
herseninfarcten. Door die schade krijgt het hersenweefsel
onvoldoende bloed en zuurstof en sterft het af. De
symptomen zijn afhankelijk van de plaats van het infarct.
