Samenvatting spijsverteringsstelsel

SPIJSVERTERINGSSTELSEL
FUNCTIONELE ANATOMIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL

HET PERITONEUM EN DE OPBOUW VAN DE WAND VAN HET SPIJSVERTERINGSKANAAL


HET PERITONEUM


peritoneum of buikvlies= dun, sereus membraan

 Begrenst abdominale holte
 Begrenst exterieur van abdominale organen
 Membraan = weefsel mesothelium
 Sereuze membraan
o Aanmaak sereuze vloeistof
o Begrensd organen en wand van lichaamsholte
 Ligt in peritoneale holte

Buiklies bestaat uit:

 Pariëtaal peritoneum
 Visceraal peritoneum

Buikvlies vertoont plooien (plicae)

 Mesenterium
 Omentum major
 Omentum minor


Ruimtes

 Retroperitoneale ruimte 
o Achter peritoneum intraperitoneale ruimte
 Suprarenale klieren o in peritoneum
 Aorta  maag
 twaalfvingerige darm  lever
 pancreas  apendix
 urineleider  Dikke darm
 dikke darm (transverse)
 nieren  twaalfvingerige darm
 esophagus
 rectum (1ste deel)
 Dunne darm
 Staart pancreas
 Rectum deeltje
 Milt


1
Dorien Boeckmans

,  Sigmoid colon


DE WAND VAN HET SPIJSVERTERINGSKANAAL


4 delen binnenbekleding

 Mucosa
o Epitheel
 meerlagig plaveiselepitheel: mondholte, keelholte, slokdarm,
anus
 éénlagig cilindrisch epitheel: maag, dunne/dikke darm (+
microvilli!)
o Lamina propria (dunne laag losmazig BW)
o Muscularis mucosae (dunne laag glad spierweefsel)
 Submucosa
o Losmazig BW, BV
o Zenuwplexus  plexus submuscosus (Meissner)
 Muscularis externa
o Glad spierweefsel (binnenste circulaire laag, buitenste longitudinale
laag)
o Zenuwplexus (tussen beide lagen)  plexus myentericus (Auerbach)
 Serosa
o Losmazig bindweefsel  Tunica adventitia
o Éénlagig plaveiselepitheel (mesotheel; visceraal peritoneum); gaat
over i/h mesenterium (dubbele omslagplooi van mesotheel) 
Tunica serosa




2
Dorien Boeckmans

,Mucosa

 Binnenste laag
 Substantiële oppervlakte vergroting darmepitheel
o Absorptie voedingstoffen efficiënter
o Uitzetten darm mogelijk
 Bestaat in
o Mondholte
o Pharynx
o Oesophagus
o Anus

Serosa

 Buitenste laag
 Bestaat uit visceraal peritoneum -> loopt door pariëtaal peritoneum
o Beide voorkomen => mesenterium
 Behelst abdominale organen
 Losse bindweefsel tussen lagen
 Bloedvaten
 Zenuwbanen
 Lymfevaten
 Bestaat niet in
o Mondholte


3
Dorien Boeckmans

, o Pharynx
o Oesophagus


AUTONOME INNERVATIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL



Autonome zenuwstelsel:

 Sympathisch zenuwstelsel
o Stofwisseling weefsels stimuleert
o Verhogen waakzaamheid
o Voorbereiden lichaam noodsituaties
 Parasympatisch zenuwstelsel
o Stimuleert activiteiten rust
 Spijsvertering




Sympathisch

 Pre-ganglionaire vezels van thoracale en lumbale ruggenmergsegmenten
vormen synapsen in ganglia nabij het ruggenmerg
 Korte pre-ganglionaire vezels
 Lange post-ganglionaire vezels
 Vaak flight or fight systeem genoemd
o Stimuleert stofwisseling in weefsels
o Verhoogt waakzaamheid
o Bereidt lichaam voor op noodsituaties

 Pre-ganglionaire neuronen
o Tussen segmenten T1 – L2 ruggenmerg intreden
o Liggen laterale grijze hoorns
o Korte axonen komen ventrale wortels binnen

 Neuronen in ganglia nabij wervelkolom
o 2 typen:
 Gepaarde ganglia: van grensstrengen aan beide zijden
wervelkolom
 bevatten neuronen die effectoren lichaamswand &
borstholte aansturen
 Ongepaarde ganglia: ventraal gelegen tov wervelkolom

4
Dorien Boeckmans