Inhoudsopgave
Week 1 Beleid ..................................................................................................... 3
Soorten Beleid (Lowi) .................................................................................................. 3
De beleidscyclus (voor paper 1, kiezen) ....................................................................... 4
Cairney: public administration in an age of austerity (starheid): .................................... 4
Howlett on Lindblom (p.55) ......................................................................................... 4
Howlett on Lindblom (Huidige overeenstemming) (oefenvraag) ..................................... 5
Week 2 Agendavorming ....................................................................................... 7
Objectieve benadering ................................................................................................ 7
Kritiek op objectieve benadering ................................................................................................... 7
Subjectieve benadering .............................................................................................. 8
Elder en Cobb ............................................................................................................. 9
I. Modes of Agenda setting (Howlett e.a. 2009) (Cobb) ........................................................... 10
II. Issue-attention cycle (Downs) ............................................................................................ 11
III. Stromenmodel (Kingdon) (HC 3) (Kingdon is een subjectieve man)....................................... 12
IV. Punctuated equilibrium theory Baumgartner & Jones .......................................................... 15
Week 3 Besluitvorming en beleidsvorming ......................................................... 17
1. Rationele besluitvorming ................................................................................... 17
2. Incrementele benadering................................................................................... 19
Simon’s ideeën uitgewerkt door Lindblom (TENTAMEN) ............................................................... 19
Adam ........................................................................................................................................ 21
Waar leidt incrementalisme toe? ................................................................................................ 22
Howlett: matching policy tools (TENTAMEN) (lees het artikel) ....................................................... 23
3. De drie modellen van Alison (gelaten)................................................................. 25
i. Rationeel actor model (RAM) ............................................................................................. 25
ii. Organizational Behaviour Model (OBM) .............................................................................. 26
iii. Govermental Politics Model (GPM) ..................................................................................... 27
Week 4 Implementatie I: top down versus bottom up .......................................... 28
Beleidsuitvoering (implementatie) ............................................................................. 28
Lester/Howlett: implementatieonderzoek ................................................................................... 28
Top down benadering (Sabatier) (TENTAMEN) ............................................................. 29
Kritiek top down benadering: ...................................................................................................... 29
Assumpties ‘Bottom-uppers’ ...................................................................................................... 30
Street level bureaucracy (SLB) (belangrijk begrip, tentamen) ...................................... 30
Definitie ‘frontlijnambtenaar’ (de SLB) ........................................................................................ 31
Implementatie II: Synthese modellen ................................................................. 31
De synthese van Sabatier (niet belangrijk) (sabatier echt top down) .............................................. 31
De synthese van Matland (TENTAMEN)........................................................................................ 32
Matland: conflict en ambiguïteit ................................................................................................. 33
Matland synthese, 1995 (belangrijke matrix)................................................................................ 33
Week 5 Netwerken ............................................................................................ 35
, Netwerkmanagement ............................................................................................... 38
Klijn e.a.: de impact van netwerkmanagement op outcomes. (met name procesmanagement) ...... 38
Beheersing van een organisatie binnen het openbaar bestuur ..................................... 41
Bozeman ................................................................................................................................... 41
Week 6 Toezicht ................................................................................................ 44
Goslinga.................................................................................................................................... 45
Beleidsevaluatie ....................................................................................................... 46
Doelmatigheid .......................................................................................................... 47
Het college en de kerkweg (belangrijk hoe je dit meet?) .............................................. 47
DoeltreXendheid ...................................................................................................... 50
Doeltreiendheidsonderzoek (van Twist en Verheul)..................................................................... 50
De verhalen van van Twist en Verheul: onvoorziene opbrengsten .................................................. 50
Verantwoording ........................................................................................................ 52
Verantwoording over doelmatigheid en doeltreXendheid ............................................ 52
Verantwoording over rechtmatigheid ......................................................................... 52
Oefenvragen tentamen ...................................................................................... 54
Antwoorden tentamenvragen............................................................................. 58
2
, Week 1 Beleid
Public policy = The sum of total government ac8on, from signals of intent to the final
outcome
Samenva<end, beleid gaat in op de volgende onderwerpen:
→Doelbewuste keuze om iets te doen: ac8e vs inac8e
→Het benoemen van het probleem, inclusief de oorzaken
→Inten8e/beloGe & uitkomst/uitvoering: de oplossing
→Paraplu naam voor verschillende ‘stukjes’ beleid
→Policy output vs policy outcome
→Overheid vs interac8e tussen (publieke) actoren
Beleid is ook: het stelsel van veronderstellingen ten aanzien van de bestaande en de
gewenste situa8e, het geschikte beleidsinstrumentarium en de doelgroep.
New public management – burger als klant
Public value management – burger als par8cipant
Wie maakt beleid, wie zijn de actoren?
1. Gekozen poli+ci (bijna nooit)
• Tweede Kamer, Provinciale Staten, Gemeenteraad
• Regering, Gedeputeerde Staten, College van Burgemeester en Wethouders
2. Bureaucra+e
• Instan8es en Ambtenaren
i. Veel specialis8sche kennis
ii. Con8nuïteit
iii. Vaak achter gesloten deuren
3. De omgeving (poli/ci gevoelig voor burgerlijke sprekers, soms zelfs verplicht)
• Burgers= object, klant of par8cipant
• Poli8eke par8jen: ar8cula8e
• Belangengroepen (issue-specifiek)
Soorten Beleid (Lowi)
§ Verdelend beleid (aardgasbaten en CAO akkoorden: inkomsten worden primair
verdeeld)
§ Herverdelend beleid (WW, WAO: via IB worden inkomsten herverdeeld)
§ Regulerend beleid: ordenen van gedrag (milieubeleid, coronabeleid (dit mogen jullie
wel en dit niet))
§ Ins8tu8oneel beleid: creëren/reorganiseren publieke ins8tu8es (instellen inspec8e
a.g.v. toeslagenaffaire, diversiteitsbeleid)
§ Faciliterend beleid (plaatsen extra containers voor afvalscheiding)
§ S8mulerend beleid (subsidies)
A"or%ng: VH FIRST!
3
Week 1 Beleid ..................................................................................................... 3
Soorten Beleid (Lowi) .................................................................................................. 3
De beleidscyclus (voor paper 1, kiezen) ....................................................................... 4
Cairney: public administration in an age of austerity (starheid): .................................... 4
Howlett on Lindblom (p.55) ......................................................................................... 4
Howlett on Lindblom (Huidige overeenstemming) (oefenvraag) ..................................... 5
Week 2 Agendavorming ....................................................................................... 7
Objectieve benadering ................................................................................................ 7
Kritiek op objectieve benadering ................................................................................................... 7
Subjectieve benadering .............................................................................................. 8
Elder en Cobb ............................................................................................................. 9
I. Modes of Agenda setting (Howlett e.a. 2009) (Cobb) ........................................................... 10
II. Issue-attention cycle (Downs) ............................................................................................ 11
III. Stromenmodel (Kingdon) (HC 3) (Kingdon is een subjectieve man)....................................... 12
IV. Punctuated equilibrium theory Baumgartner & Jones .......................................................... 15
Week 3 Besluitvorming en beleidsvorming ......................................................... 17
1. Rationele besluitvorming ................................................................................... 17
2. Incrementele benadering................................................................................... 19
Simon’s ideeën uitgewerkt door Lindblom (TENTAMEN) ............................................................... 19
Adam ........................................................................................................................................ 21
Waar leidt incrementalisme toe? ................................................................................................ 22
Howlett: matching policy tools (TENTAMEN) (lees het artikel) ....................................................... 23
3. De drie modellen van Alison (gelaten)................................................................. 25
i. Rationeel actor model (RAM) ............................................................................................. 25
ii. Organizational Behaviour Model (OBM) .............................................................................. 26
iii. Govermental Politics Model (GPM) ..................................................................................... 27
Week 4 Implementatie I: top down versus bottom up .......................................... 28
Beleidsuitvoering (implementatie) ............................................................................. 28
Lester/Howlett: implementatieonderzoek ................................................................................... 28
Top down benadering (Sabatier) (TENTAMEN) ............................................................. 29
Kritiek top down benadering: ...................................................................................................... 29
Assumpties ‘Bottom-uppers’ ...................................................................................................... 30
Street level bureaucracy (SLB) (belangrijk begrip, tentamen) ...................................... 30
Definitie ‘frontlijnambtenaar’ (de SLB) ........................................................................................ 31
Implementatie II: Synthese modellen ................................................................. 31
De synthese van Sabatier (niet belangrijk) (sabatier echt top down) .............................................. 31
De synthese van Matland (TENTAMEN)........................................................................................ 32
Matland: conflict en ambiguïteit ................................................................................................. 33
Matland synthese, 1995 (belangrijke matrix)................................................................................ 33
Week 5 Netwerken ............................................................................................ 35
, Netwerkmanagement ............................................................................................... 38
Klijn e.a.: de impact van netwerkmanagement op outcomes. (met name procesmanagement) ...... 38
Beheersing van een organisatie binnen het openbaar bestuur ..................................... 41
Bozeman ................................................................................................................................... 41
Week 6 Toezicht ................................................................................................ 44
Goslinga.................................................................................................................................... 45
Beleidsevaluatie ....................................................................................................... 46
Doelmatigheid .......................................................................................................... 47
Het college en de kerkweg (belangrijk hoe je dit meet?) .............................................. 47
DoeltreXendheid ...................................................................................................... 50
Doeltreiendheidsonderzoek (van Twist en Verheul)..................................................................... 50
De verhalen van van Twist en Verheul: onvoorziene opbrengsten .................................................. 50
Verantwoording ........................................................................................................ 52
Verantwoording over doelmatigheid en doeltreXendheid ............................................ 52
Verantwoording over rechtmatigheid ......................................................................... 52
Oefenvragen tentamen ...................................................................................... 54
Antwoorden tentamenvragen............................................................................. 58
2
, Week 1 Beleid
Public policy = The sum of total government ac8on, from signals of intent to the final
outcome
Samenva<end, beleid gaat in op de volgende onderwerpen:
→Doelbewuste keuze om iets te doen: ac8e vs inac8e
→Het benoemen van het probleem, inclusief de oorzaken
→Inten8e/beloGe & uitkomst/uitvoering: de oplossing
→Paraplu naam voor verschillende ‘stukjes’ beleid
→Policy output vs policy outcome
→Overheid vs interac8e tussen (publieke) actoren
Beleid is ook: het stelsel van veronderstellingen ten aanzien van de bestaande en de
gewenste situa8e, het geschikte beleidsinstrumentarium en de doelgroep.
New public management – burger als klant
Public value management – burger als par8cipant
Wie maakt beleid, wie zijn de actoren?
1. Gekozen poli+ci (bijna nooit)
• Tweede Kamer, Provinciale Staten, Gemeenteraad
• Regering, Gedeputeerde Staten, College van Burgemeester en Wethouders
2. Bureaucra+e
• Instan8es en Ambtenaren
i. Veel specialis8sche kennis
ii. Con8nuïteit
iii. Vaak achter gesloten deuren
3. De omgeving (poli/ci gevoelig voor burgerlijke sprekers, soms zelfs verplicht)
• Burgers= object, klant of par8cipant
• Poli8eke par8jen: ar8cula8e
• Belangengroepen (issue-specifiek)
Soorten Beleid (Lowi)
§ Verdelend beleid (aardgasbaten en CAO akkoorden: inkomsten worden primair
verdeeld)
§ Herverdelend beleid (WW, WAO: via IB worden inkomsten herverdeeld)
§ Regulerend beleid: ordenen van gedrag (milieubeleid, coronabeleid (dit mogen jullie
wel en dit niet))
§ Ins8tu8oneel beleid: creëren/reorganiseren publieke ins8tu8es (instellen inspec8e
a.g.v. toeslagenaffaire, diversiteitsbeleid)
§ Faciliterend beleid (plaatsen extra containers voor afvalscheiding)
§ S8mulerend beleid (subsidies)
A"or%ng: VH FIRST!
3
