1 Definities en componenten
1.1 Definities
Wetenschappers maken een onderscheid tussen een emotie, een stemming en een
temperament.
Een emotie = kortdurende en intense reactie op een prikkel die we belangrijk vinden .
Opvallend is dat de prikkel die de emotie uitlokt geen gebeurtenis hoeft te zijn die zich
hier en nu plaatsvindt.
Een stemming = van langere duur & minder intens dan een emotie, vaak minder
duidelijk wat de oorzaak is.
Stemming ⇔ humeur
Affectief = begrip dat wordt gebruikt om te verwijzen naar het ervaren van emoties en
stemmingen.
Temperament van een persoon = blijvende geneigdheid om vaak bepaalde emoties en
stemmingen te ervaren.
1.2 Componenten van emotie
Een emotie bestaat uit 3 componenten:
● De subjectieve component: gedachten en gevoelens
-> bestaat uit 2 delen:
● cognitief deel (beoordeling van de situatie
● gevoel
● De fysiologische component: het lichaam
-> Bij emoties horen ook lichamelijke veranderingen, die door je zenuwstelsel in
gang worden gezet. Zo zorgen bepaalde emoties ervoor dat je hartslag zal versnellen
of vertragen, dat je bloeddruk hoger of lager wordt…
Dat leidt tot waarneembare situaties zoals:
- zweten
- blozen
- kippenvel
- huilen
- …
De mate waarin je zenuwstelsel actief is, wordt ook arousal genoemd.
● de gedragscomponent: de expressie
, -> Emoties lokken gedrag uit.
Sommige emoties uiten zich via:
- heel herkenbare gezichtsuitdrukkingen
Ook via andere vormen van lichaamstaal tonen we onze emoties:
- roepen als je bang bent
- je vuisten ballen als je boos bent
- juichen van blijdschap
- …
2 Basisemoties
2.1 Basisemoties volgens Ekman
Paul Ekman (1934) identificeerde 6 basisemoties
Basisemoties = de emoties die wereldwijd bij iedereen voorkomen en overal dezelfde
gelaatsuitdrukkingen uitlokken: blijdschap, woede, verdriet, angst, walging en
verrassing.
Andere emoties zijn volgens Ekman varianten of combinaties van de 6 basisemoties
Bv. jaloezie is een mengeling van woede en angst.
Later werden de minder makkelijk herkenbare emoties toegevoegd aan de lijst:
- schaamte
- schuld
- trots
2.2 De emotiecirkel van Plutchik
bron foto: https://nl.wikipedia.org/wiki/Robert_Plutchik
De Amerikaans psycholoog werkte een model uit dat aanduidt welke emoties samen
vaak voorkomen. Hij onderscheidde 8 basisemoties, die in een roos kunnen worden
weergegeven.
De 8 emoties zijn 4 paren van tegengestelden.
Bv. Angst en woede staan tegenover elkaar
Blijdschap en verdriet staan tegenover elkaar.
1.1 Definities
Wetenschappers maken een onderscheid tussen een emotie, een stemming en een
temperament.
Een emotie = kortdurende en intense reactie op een prikkel die we belangrijk vinden .
Opvallend is dat de prikkel die de emotie uitlokt geen gebeurtenis hoeft te zijn die zich
hier en nu plaatsvindt.
Een stemming = van langere duur & minder intens dan een emotie, vaak minder
duidelijk wat de oorzaak is.
Stemming ⇔ humeur
Affectief = begrip dat wordt gebruikt om te verwijzen naar het ervaren van emoties en
stemmingen.
Temperament van een persoon = blijvende geneigdheid om vaak bepaalde emoties en
stemmingen te ervaren.
1.2 Componenten van emotie
Een emotie bestaat uit 3 componenten:
● De subjectieve component: gedachten en gevoelens
-> bestaat uit 2 delen:
● cognitief deel (beoordeling van de situatie
● gevoel
● De fysiologische component: het lichaam
-> Bij emoties horen ook lichamelijke veranderingen, die door je zenuwstelsel in
gang worden gezet. Zo zorgen bepaalde emoties ervoor dat je hartslag zal versnellen
of vertragen, dat je bloeddruk hoger of lager wordt…
Dat leidt tot waarneembare situaties zoals:
- zweten
- blozen
- kippenvel
- huilen
- …
De mate waarin je zenuwstelsel actief is, wordt ook arousal genoemd.
● de gedragscomponent: de expressie
, -> Emoties lokken gedrag uit.
Sommige emoties uiten zich via:
- heel herkenbare gezichtsuitdrukkingen
Ook via andere vormen van lichaamstaal tonen we onze emoties:
- roepen als je bang bent
- je vuisten ballen als je boos bent
- juichen van blijdschap
- …
2 Basisemoties
2.1 Basisemoties volgens Ekman
Paul Ekman (1934) identificeerde 6 basisemoties
Basisemoties = de emoties die wereldwijd bij iedereen voorkomen en overal dezelfde
gelaatsuitdrukkingen uitlokken: blijdschap, woede, verdriet, angst, walging en
verrassing.
Andere emoties zijn volgens Ekman varianten of combinaties van de 6 basisemoties
Bv. jaloezie is een mengeling van woede en angst.
Later werden de minder makkelijk herkenbare emoties toegevoegd aan de lijst:
- schaamte
- schuld
- trots
2.2 De emotiecirkel van Plutchik
bron foto: https://nl.wikipedia.org/wiki/Robert_Plutchik
De Amerikaans psycholoog werkte een model uit dat aanduidt welke emoties samen
vaak voorkomen. Hij onderscheidde 8 basisemoties, die in een roos kunnen worden
weergegeven.
De 8 emoties zijn 4 paren van tegengestelden.
Bv. Angst en woede staan tegenover elkaar
Blijdschap en verdriet staan tegenover elkaar.
