MICRO–ECONOMIE
2023-2024
Dit samenvattend werk, dat micro-economische concepten behandelt, is gebaseerd op het handboek
Microeconomics geschreven door Ronald Besanko. Naast concepten uit het boek worden ook topics behandeld
die gezien worden in het opleidingsonderdeel Micro-economie, gedoceerd aan de faculteit FBE van de
Universiteit Antwerpen.
1
, HOOFDSTUK 1: economische problemen analyseren
1. Waarom micro-economie bestuderen?
Economie = wetenschap die de allocatie van schaarse middelen ter bevrediging van ongelimiteerde menselijke
behoeften bestudeert
Gemengde economie = markteconomie met overheidsinterventie = vrije markt en planeconomie
→ 2 tekortkomingen: externaliteiten op de fysieke omgeving en aanhoudende inkomens- en vermogensongelijkheid
2. Drie analytische hulpmiddelen
Economisten gebruiken economische modellen om de realiteit te bestuderen. Deze modellen zijn een abstractie van
de werkelijkheid. Ze brengen het te onderzoeken fenomeen terug tot de essentie.
→ onderscheid tussen endogene en exogene grootheden
2.1 Beperkte optimalisatie
Economen maken de beste (optimale) keuze, rekening houdend met keuzebeperkingen en restricties.
→ vb. minimalisatie productiekost, maximalisatie aankoop kledij …
Marginaal denken
Marginaal = hoe verandert een afhankelijke variabele bij een wijziging van de onafhankelijke variabele met 1 eenheid
→ partiële afgeleide
De oplossing van elk beperkt optimalisatieprobleem hangt af van de marginale impact van de beslissingsvariabelen op
de doelfunctie.
2.2 Evenwichtsanalyse
Evenwicht = conditie die behouden blijft zolang er geen uitwendige factoren inspelen op het systeem
→ ‘onzichtbare hand’: als het systeem niet in evenwicht is, wordt het automatisch weer in evenwicht gebracht
2.3 Comparatieve statica
Analyse aan de hand van comparatieve statistieken wordt gebruikt om te onderzoeken hoe een exogene variabele een
endogene variabele in een economisch systeem zal beïnvloeden.
→ “before-and-after” analyze
2
, 3. Positieve en normatieve analyse
Positieve analyse = zoeken van een verklaring voor de werking van een economisch systeem en de verandering in de
tijd van dit economisch systeem trachten te voorspellen
● Verklarende vragen: Wat gebeurt er? Wat is er gebeurd?
● Voorspellende vragen: Wat zal er gebeuren als…?
Normatieve analyse = zoeken naar de beste mogelijkheid tussen verschillende beleidskeuzes
● Prescriptieve vragen: Wat moeten we doen om…?
3
, HOOFDSTUK 2: vraag en aanbod analyse
1. Vraag, aanbod en marktevenwicht
Het principe van vraag en aanbod geldt enkel bij zuivere markten (= zuivere mededinging).
● groot aantal kopers en verkopers
● individuele koop- en verkooptransacties hebben geen effect op de markt → price-taking
● geen enkele partij heeft info die gebruikt kan worden om de andere partij uit te baten → perfecte info
1.1 De vraagcurve
Vraagcurve = curve die toont hoeveel consumenten bereid zijn te kopen bij verschillende prijzen
→ beschouwt het effect van de prijs van het goed op de vraag naar het goed: 𝐷 = 𝐷(𝑝𝑥)
Wanneer alle andere factoren constant worden gehouden:
● directe vraag = vraag naar een goed dat voortkomt uit de wens van de koper voor directe consumptie
● afgeleide vraag = vraag naar een goed, afkomstig van de productie en verkoop van andere goederen
(vb. graan is grondstof van brood, dus vraag graan is afhankelijk van vraag brood)
● aggregatieve vraag = totale vraag van alle kopers van het goed op de markt
Wet van de vraag = negatief verband tussen de prijs van een goed en de gevraagde hoeveelheid, wanneer alle andere
factoren constant zijn
1.2 De aanbodcurve
Aanbodcurve = curve die toont hoeveel producenten bereid zijn te verkopen bij verschillende prijzen
→ beschouwt het effect van de prijs van het goed op het aanbod van het goed: 𝑆 = 𝑆(𝑝𝑥)
Wet van het aanbod = positief verband tussen de prijs van een goed en de aangeboden hoeveelheid, wanneer alle
andere factoren constant zijn
4
2023-2024
Dit samenvattend werk, dat micro-economische concepten behandelt, is gebaseerd op het handboek
Microeconomics geschreven door Ronald Besanko. Naast concepten uit het boek worden ook topics behandeld
die gezien worden in het opleidingsonderdeel Micro-economie, gedoceerd aan de faculteit FBE van de
Universiteit Antwerpen.
1
, HOOFDSTUK 1: economische problemen analyseren
1. Waarom micro-economie bestuderen?
Economie = wetenschap die de allocatie van schaarse middelen ter bevrediging van ongelimiteerde menselijke
behoeften bestudeert
Gemengde economie = markteconomie met overheidsinterventie = vrije markt en planeconomie
→ 2 tekortkomingen: externaliteiten op de fysieke omgeving en aanhoudende inkomens- en vermogensongelijkheid
2. Drie analytische hulpmiddelen
Economisten gebruiken economische modellen om de realiteit te bestuderen. Deze modellen zijn een abstractie van
de werkelijkheid. Ze brengen het te onderzoeken fenomeen terug tot de essentie.
→ onderscheid tussen endogene en exogene grootheden
2.1 Beperkte optimalisatie
Economen maken de beste (optimale) keuze, rekening houdend met keuzebeperkingen en restricties.
→ vb. minimalisatie productiekost, maximalisatie aankoop kledij …
Marginaal denken
Marginaal = hoe verandert een afhankelijke variabele bij een wijziging van de onafhankelijke variabele met 1 eenheid
→ partiële afgeleide
De oplossing van elk beperkt optimalisatieprobleem hangt af van de marginale impact van de beslissingsvariabelen op
de doelfunctie.
2.2 Evenwichtsanalyse
Evenwicht = conditie die behouden blijft zolang er geen uitwendige factoren inspelen op het systeem
→ ‘onzichtbare hand’: als het systeem niet in evenwicht is, wordt het automatisch weer in evenwicht gebracht
2.3 Comparatieve statica
Analyse aan de hand van comparatieve statistieken wordt gebruikt om te onderzoeken hoe een exogene variabele een
endogene variabele in een economisch systeem zal beïnvloeden.
→ “before-and-after” analyze
2
, 3. Positieve en normatieve analyse
Positieve analyse = zoeken van een verklaring voor de werking van een economisch systeem en de verandering in de
tijd van dit economisch systeem trachten te voorspellen
● Verklarende vragen: Wat gebeurt er? Wat is er gebeurd?
● Voorspellende vragen: Wat zal er gebeuren als…?
Normatieve analyse = zoeken naar de beste mogelijkheid tussen verschillende beleidskeuzes
● Prescriptieve vragen: Wat moeten we doen om…?
3
, HOOFDSTUK 2: vraag en aanbod analyse
1. Vraag, aanbod en marktevenwicht
Het principe van vraag en aanbod geldt enkel bij zuivere markten (= zuivere mededinging).
● groot aantal kopers en verkopers
● individuele koop- en verkooptransacties hebben geen effect op de markt → price-taking
● geen enkele partij heeft info die gebruikt kan worden om de andere partij uit te baten → perfecte info
1.1 De vraagcurve
Vraagcurve = curve die toont hoeveel consumenten bereid zijn te kopen bij verschillende prijzen
→ beschouwt het effect van de prijs van het goed op de vraag naar het goed: 𝐷 = 𝐷(𝑝𝑥)
Wanneer alle andere factoren constant worden gehouden:
● directe vraag = vraag naar een goed dat voortkomt uit de wens van de koper voor directe consumptie
● afgeleide vraag = vraag naar een goed, afkomstig van de productie en verkoop van andere goederen
(vb. graan is grondstof van brood, dus vraag graan is afhankelijk van vraag brood)
● aggregatieve vraag = totale vraag van alle kopers van het goed op de markt
Wet van de vraag = negatief verband tussen de prijs van een goed en de gevraagde hoeveelheid, wanneer alle andere
factoren constant zijn
1.2 De aanbodcurve
Aanbodcurve = curve die toont hoeveel producenten bereid zijn te verkopen bij verschillende prijzen
→ beschouwt het effect van de prijs van het goed op het aanbod van het goed: 𝑆 = 𝑆(𝑝𝑥)
Wet van het aanbod = positief verband tussen de prijs van een goed en de aangeboden hoeveelheid, wanneer alle
andere factoren constant zijn
4
