Financiële analyse van de onderneming
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1) Onderneming, toegevoegde waarde & belanghebbenden
Een onderneming • Organisatie waar productiefactoren input omzetten tot output die afzet vinden
tegen een door markt aanvaarde prijs
Toegevoegde waarde • = Waarde van geproduceerde en verkochte goederen en diensten – waarde van
aangekochte en verbruikte goederen en diensten
• = waarde van productie – intermediair verbruik
• Dient als vergoeding voor:
Ø Personeel
Ø Materiële en immateriële uitrusting à afschrijvingen...
Ø Financieel kapitaal à rente op vreemd vermogen
Ø Overheidsinfrastructuur à onderwijs, gezondheidszorg
Economie • 1 groot netwerk van ondernemingen
• Output ene onderneming à input andere onderneming
• Gecumuleerde toegevoegde waarde à Bruto Binnenlands Product
2) Rol van financiële analyse
Doel • Financiële toestand onderneming doorlichten op grond van historische
gegevens
• Prognose afleiden à inzicht verkrijgen in mogelijke toekomstige evolutie
3) Basiselementen
Wanneer is een • Als ze erin slaagt contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue
onderneming ‘succesvol’ wijze te honoreren
• Brengt globaal voldoende toegevoegde waarde voort om alle
productiefactoren aangepast te vergoeden
Restgrootheid • Bedrag dat overblijft na vergoeding alle andere productiefactoren à winst na
belastingen die toekomt aan aandeelhouders
Rendabiliteit • Vergelijking van opbrengsten en kosten
• O.b.v. resultatenrekening
• Voldoende rendabiliteit à verschil opbrengsten en kosten voldoende in
vergelijking met geïnvesteerd vermogen (balans)
Liquiditeit • Vergelijking van kasinkomsten met kasuitgaven
• Liquiditeitstekort à als inkomsten onvoldoende zijn om uitgaven te dragen &
er geen bijkomende financiering gevonden kan worden
• Hierdoor kan onderneming failliet gaan
Solvabiliteit = schuldgraad • Verband met rendabiliteit à financiële hefboom
Ø In mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan kost aangetrokken
schuldfinanciering à overschot aan aandelenkapitaal à rendabiliteit naar
omhoog
• Verband met liquiditeit à naarmate ondernemingen investeringen minder met
eigen middelen en meer met schulden financiert à verplichtingen tot
intrestbetaling & schuldaflossing groter
4) Doelstelling
Beleggers in aandelen • Geïnteresseerd in dividenden
Schuldeisers • Geïnteresseerd in vraag of onderneming in staat zal zijn interesten te
betalen/leningen af te lossen...
• Vooral in liquiditeit en evolutie van onderneming
Werknemers • Economische leefbaarheid à vereist aanvaardbare rendabiliteit & voldoende
liquiditeit
1
, Overheid • Economische leefbaarheid à creatie toegevoegde waarde
Bedrijfsleiding • Financiële situatie volgen
• Probleemgebieden ontdekken
• ...
DEEL 1: ENKELVOUDIGE JAARREKENING VAN VENNOOTSCHAP EN KASSTROMEN
HOOFDSTUK 2: ENKELVOUDIGE (=STATUTAIRE) JAARREKENING VAN VENNOOTSCHAP VOLGENS
VENNOOTSCHAPSWETGEVING
1) Toepassingsgebied
Wie moet jaarrekening • Elke boekhoudplichtige onderneming
opstellen?
Welk schema bij welk • Kooplieden, natuurlijke personen à geen schema
soort onderneming? • Microvennootschappen à micro-schema
• Kleine, niet-genoteerde vennootschappen à verkort schema
• Alle andere (ook kleine, genoteerde vennootschap) à volledig schema
Voorwaarden grote • Als ze meer dan 1 van volgende drempels overschrijden:
vennootschappen Ø Jaargemiddelde aantal werknemers > 50
Ø Jaaromzet (exc. Btw) = omzet > 9 000 000 euro
Ø Balanstotaal > 4 500 000 euro
• Slechts gevolgen voor boekjaar dat volgt op boekjaar waarin 2e maal 1 van
criteria overschreden worden
Voorwaarden micro- • Kleine, niet-genoteerde vennootschappen met rechtspersoonlijkheid
vennootschappen • Hebben geen dochter- of moederonderneming
• Micro-schema als ze niet meer dan 1 criteria overschrijden:
Ø Personeel > 10
Ø Omzet > 700 000 euro
Ø Balanstotaal > 350 000 euro
Enkelvoudige vs. geconso- • 1 juridische entiteit vs. groep van ondernemingen
lideerde jaarrekening • Als vennootschap met 1 of meer andere ondernemingen verbonden is
Ø Omzet en balanstotaal op geconsolideerde basis berekenen
Ø Aantal werknemers optellen
Kapitaalloos vs. kapitaal • Kapitaal à NV
• Kapitaalloos à BV à inbreng
Ø Geen startkapitaal
Ø Voldoende inbreng om activiteiten te financiëren
Openbaarmaking • = neerleggen
• Alle vennootschappen, behalve
Ø Kleine vennootschappen in vorm VOF, commanditaire vennootschap
Ø VOF, commanditaire vennootschap & Europese economische samenwerk-
ingsverbanden à alle onbeperkte aansprakelijke vennoten à natuurlijke
personen
• Natuurlijke personen à geen verplichting
Verkort schema tov • Balans
volledig schema Ø FVA, voorraden, geldbeleggingen, financiële en handelsschulden > 1j à niet
verder/minder opgesplitst
• Resultatenrekening
Ø Bedrijfsopbrengsten & handelsgoederen, grond- en hulpstoien & diensten
en diverse goederen à samengevoegd tot brutomarge
Ø Recurrente financiële oprengsten/kosten à niet verder opgesplitst (soms
wel infor in toelichting)
• Toelichting + sociale balans
Ø Beknopter
2
, 2) Inhoud
Jaarrekening bevat... • Balans
• Resultatenrekening
• Toelichting
Hoe bedragen uitdrukken • In euro
• Zonder decimalen
Andere neer te leggen • Jaarverslag à verplicht voor grote & kleine, genoteerde vennootschappen
documenten Ø Kan belangrijke info bevatten ivm financiële situatie onderneming
• Controleverslag
• Verslag van betalingen aan overheden
• Sociale balans
3) Boekhoudprincipes
Uitgangspunten • Ondernemingsentiteit
• Uitdrukking in geldwaarde
Ø 1 gemeenschappelijke waardemeter à munt (euro)
• Bestendigheid
Ø Niet jaar na jaar iets anders doen
Ø Bv. als je herwaarderingsstelsel gebruikt à elk jaar toepassen
• Continuïteit
Ø Ervan uitgaan dat onderneming onbeperkte levensduur heeft & in staat is
doelstellingen op lange termijn te verwezenlijken
Ondernemingsentiteit • Boekhouding wordt gemaakt voor onderneming, niet voor aandeelhouders
• Bv. opties
Ø Calloptie = recht om aandeel te kopen tegen vaste prijs
è Aandeel = 100, strike = 95 ⟹ optie = 5
Ø Putoptie = recht om aandeel te verkopen tegen vaste prijs
è Aandeel = 90, strike = 95 ⟹ optie = 5
Ø Personeelopties à in boekhouding opnemen of niet? Bij deze vraag niet
kijken naar belang aandeelhouders
Vaststellen van • Verantwoordingsstukken
gebeurtenissen Ø Elke boeking gebeurt adhv gedagtekend verantwoordingsstuk
• Volledigheid
Ø Alle feiten moeten verwerkt worden
• Niet-compensatie
Ø Geen compensatie tussen tegoeden en schulden
• Toerekening kosten en opbrengsten aan periode
Waarderingsbeginselen • Individuele waardering
Ø Voor elk object/groep van gelijksoortige objecten à aangepaste
waarderingsregel
• Voorzichtigheid
Ø Financiële toestand niet gunstiger voorstellen dat het in werkelijkheid is
• Objectiviteit
Ø Waardering baseren op betrouwbare methoden & controleerbare gegevens
Ø Moet vrij zijn van vooroordelen & subjectieve invloeden
• Relevantie
Ø Moet alle gegevens bevatten die beslissingen informatiegebruiker kunnen
beïnvloeden
Rapporteringsbeginselen • Periodiciteit
Ø Telkens even lange periode
• Vergelijkbaarheid
Ø Vorm en inhoud à moeten vergelijken mogelijk maken
3
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1) Onderneming, toegevoegde waarde & belanghebbenden
Een onderneming • Organisatie waar productiefactoren input omzetten tot output die afzet vinden
tegen een door markt aanvaarde prijs
Toegevoegde waarde • = Waarde van geproduceerde en verkochte goederen en diensten – waarde van
aangekochte en verbruikte goederen en diensten
• = waarde van productie – intermediair verbruik
• Dient als vergoeding voor:
Ø Personeel
Ø Materiële en immateriële uitrusting à afschrijvingen...
Ø Financieel kapitaal à rente op vreemd vermogen
Ø Overheidsinfrastructuur à onderwijs, gezondheidszorg
Economie • 1 groot netwerk van ondernemingen
• Output ene onderneming à input andere onderneming
• Gecumuleerde toegevoegde waarde à Bruto Binnenlands Product
2) Rol van financiële analyse
Doel • Financiële toestand onderneming doorlichten op grond van historische
gegevens
• Prognose afleiden à inzicht verkrijgen in mogelijke toekomstige evolutie
3) Basiselementen
Wanneer is een • Als ze erin slaagt contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue
onderneming ‘succesvol’ wijze te honoreren
• Brengt globaal voldoende toegevoegde waarde voort om alle
productiefactoren aangepast te vergoeden
Restgrootheid • Bedrag dat overblijft na vergoeding alle andere productiefactoren à winst na
belastingen die toekomt aan aandeelhouders
Rendabiliteit • Vergelijking van opbrengsten en kosten
• O.b.v. resultatenrekening
• Voldoende rendabiliteit à verschil opbrengsten en kosten voldoende in
vergelijking met geïnvesteerd vermogen (balans)
Liquiditeit • Vergelijking van kasinkomsten met kasuitgaven
• Liquiditeitstekort à als inkomsten onvoldoende zijn om uitgaven te dragen &
er geen bijkomende financiering gevonden kan worden
• Hierdoor kan onderneming failliet gaan
Solvabiliteit = schuldgraad • Verband met rendabiliteit à financiële hefboom
Ø In mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan kost aangetrokken
schuldfinanciering à overschot aan aandelenkapitaal à rendabiliteit naar
omhoog
• Verband met liquiditeit à naarmate ondernemingen investeringen minder met
eigen middelen en meer met schulden financiert à verplichtingen tot
intrestbetaling & schuldaflossing groter
4) Doelstelling
Beleggers in aandelen • Geïnteresseerd in dividenden
Schuldeisers • Geïnteresseerd in vraag of onderneming in staat zal zijn interesten te
betalen/leningen af te lossen...
• Vooral in liquiditeit en evolutie van onderneming
Werknemers • Economische leefbaarheid à vereist aanvaardbare rendabiliteit & voldoende
liquiditeit
1
, Overheid • Economische leefbaarheid à creatie toegevoegde waarde
Bedrijfsleiding • Financiële situatie volgen
• Probleemgebieden ontdekken
• ...
DEEL 1: ENKELVOUDIGE JAARREKENING VAN VENNOOTSCHAP EN KASSTROMEN
HOOFDSTUK 2: ENKELVOUDIGE (=STATUTAIRE) JAARREKENING VAN VENNOOTSCHAP VOLGENS
VENNOOTSCHAPSWETGEVING
1) Toepassingsgebied
Wie moet jaarrekening • Elke boekhoudplichtige onderneming
opstellen?
Welk schema bij welk • Kooplieden, natuurlijke personen à geen schema
soort onderneming? • Microvennootschappen à micro-schema
• Kleine, niet-genoteerde vennootschappen à verkort schema
• Alle andere (ook kleine, genoteerde vennootschap) à volledig schema
Voorwaarden grote • Als ze meer dan 1 van volgende drempels overschrijden:
vennootschappen Ø Jaargemiddelde aantal werknemers > 50
Ø Jaaromzet (exc. Btw) = omzet > 9 000 000 euro
Ø Balanstotaal > 4 500 000 euro
• Slechts gevolgen voor boekjaar dat volgt op boekjaar waarin 2e maal 1 van
criteria overschreden worden
Voorwaarden micro- • Kleine, niet-genoteerde vennootschappen met rechtspersoonlijkheid
vennootschappen • Hebben geen dochter- of moederonderneming
• Micro-schema als ze niet meer dan 1 criteria overschrijden:
Ø Personeel > 10
Ø Omzet > 700 000 euro
Ø Balanstotaal > 350 000 euro
Enkelvoudige vs. geconso- • 1 juridische entiteit vs. groep van ondernemingen
lideerde jaarrekening • Als vennootschap met 1 of meer andere ondernemingen verbonden is
Ø Omzet en balanstotaal op geconsolideerde basis berekenen
Ø Aantal werknemers optellen
Kapitaalloos vs. kapitaal • Kapitaal à NV
• Kapitaalloos à BV à inbreng
Ø Geen startkapitaal
Ø Voldoende inbreng om activiteiten te financiëren
Openbaarmaking • = neerleggen
• Alle vennootschappen, behalve
Ø Kleine vennootschappen in vorm VOF, commanditaire vennootschap
Ø VOF, commanditaire vennootschap & Europese economische samenwerk-
ingsverbanden à alle onbeperkte aansprakelijke vennoten à natuurlijke
personen
• Natuurlijke personen à geen verplichting
Verkort schema tov • Balans
volledig schema Ø FVA, voorraden, geldbeleggingen, financiële en handelsschulden > 1j à niet
verder/minder opgesplitst
• Resultatenrekening
Ø Bedrijfsopbrengsten & handelsgoederen, grond- en hulpstoien & diensten
en diverse goederen à samengevoegd tot brutomarge
Ø Recurrente financiële oprengsten/kosten à niet verder opgesplitst (soms
wel infor in toelichting)
• Toelichting + sociale balans
Ø Beknopter
2
, 2) Inhoud
Jaarrekening bevat... • Balans
• Resultatenrekening
• Toelichting
Hoe bedragen uitdrukken • In euro
• Zonder decimalen
Andere neer te leggen • Jaarverslag à verplicht voor grote & kleine, genoteerde vennootschappen
documenten Ø Kan belangrijke info bevatten ivm financiële situatie onderneming
• Controleverslag
• Verslag van betalingen aan overheden
• Sociale balans
3) Boekhoudprincipes
Uitgangspunten • Ondernemingsentiteit
• Uitdrukking in geldwaarde
Ø 1 gemeenschappelijke waardemeter à munt (euro)
• Bestendigheid
Ø Niet jaar na jaar iets anders doen
Ø Bv. als je herwaarderingsstelsel gebruikt à elk jaar toepassen
• Continuïteit
Ø Ervan uitgaan dat onderneming onbeperkte levensduur heeft & in staat is
doelstellingen op lange termijn te verwezenlijken
Ondernemingsentiteit • Boekhouding wordt gemaakt voor onderneming, niet voor aandeelhouders
• Bv. opties
Ø Calloptie = recht om aandeel te kopen tegen vaste prijs
è Aandeel = 100, strike = 95 ⟹ optie = 5
Ø Putoptie = recht om aandeel te verkopen tegen vaste prijs
è Aandeel = 90, strike = 95 ⟹ optie = 5
Ø Personeelopties à in boekhouding opnemen of niet? Bij deze vraag niet
kijken naar belang aandeelhouders
Vaststellen van • Verantwoordingsstukken
gebeurtenissen Ø Elke boeking gebeurt adhv gedagtekend verantwoordingsstuk
• Volledigheid
Ø Alle feiten moeten verwerkt worden
• Niet-compensatie
Ø Geen compensatie tussen tegoeden en schulden
• Toerekening kosten en opbrengsten aan periode
Waarderingsbeginselen • Individuele waardering
Ø Voor elk object/groep van gelijksoortige objecten à aangepaste
waarderingsregel
• Voorzichtigheid
Ø Financiële toestand niet gunstiger voorstellen dat het in werkelijkheid is
• Objectiviteit
Ø Waardering baseren op betrouwbare methoden & controleerbare gegevens
Ø Moet vrij zijn van vooroordelen & subjectieve invloeden
• Relevantie
Ø Moet alle gegevens bevatten die beslissingen informatiegebruiker kunnen
beïnvloeden
Rapporteringsbeginselen • Periodiciteit
Ø Telkens even lange periode
• Vergelijkbaarheid
Ø Vorm en inhoud à moeten vergelijken mogelijk maken
3
