2019-2020 Architectuurtheorie
Prof. Roel De Ridder
3DE BACHELOR INTERIEURARCHITECTUUR
1
, ARCHITECTUURTHEORIE (Tekst vanuit de cursus aangevuld met eigen notities)
LES 1 25/11/2019
INLEIDING:
Deze cursus gaat over de architectuurtheorie van +/- na WO2 tot vandaag.
Situering thematiek: wat na het modernisme?
Algemene kenmerken modernisme (vaak zoals achteraf beschreven):
- breken met verleden: eclectische en onhygiënische 19e E.
- eclectisch: het combineren van verschillende historische stijlen.
- utopie via architectuur (ideologisch), vooruitgang
- geloof in moraliteit via architectuur en de maakbaarheid van de mens en de
samenleving
- universaliteit / het ene
- rationaliteit / voorspelbaarheid
- functiescheiding (vooral in de stedenbouw)
- plaatsloosheid (tabula rasa)
- abstracte vormen / relatieve eenvoud
- was intern erg complex:
- rationalisme vs functionalisme: Mies vs Meyer. Mies is erg voorspelbaar,
zijn architectuur is logisch, werkt veel met oertypes, rationele houding. In het
Bauhaus werd er functionalisme aangeleerd toen Meyer directeur was,
daarna werd rationalisme aangeleerd toen Mies directeur was.
- functionalisme:
- Hugo Häring. Bijzonder grondplan gebaseerd op de stier die centraal
moet staan. Is extreem functionalistisch.
- Aldo van Eyck weeshuis: veel aandacht naar de organisatie en is
ontworpen o.b.v. clusters van leeftijden. Er ontstaan zo drempels en
overgangen tussen zones die de ontwikkeling van het kind voorstellen.
Hij is één van de voortrekkers van Team X
- Theorie vs praktijk: Le Corbusier. H ij geloofd dat de ingenieur veel heroïscher
is dan de architect, deze grijpt enkel terug naar het verleden. Hij erg utopisch
ingesteld: “Architecture of the revolution”. (1917: communistische revolutie).
Hij geloofde dat de architectuur de mensen zo zou veranderen dat ze niet
meer hoefde stemmen. Zijn architectuur zou een architectuur zijn die de mens
kan kneden/veranderen.
- BBPR - Torre Velasca:
- deze groep vond dat het modernisme te weinig architectuur bevat vóór de
stad, te saaie en droge architectuur
- zij ontwierpen architectuur die bijdraagt aan de stad.
- Robert Venturi:
- voorloper van het postmodernisme. Hij vond het modernisme oninteressant
en vond dat het er niet is in geslaagd om met het publiek te communiceren.
- maakt architectuur die mensen aanspreekt: brengt elementen uit het verleden
(ornamenten, kleuren, … )
2
Prof. Roel De Ridder
3DE BACHELOR INTERIEURARCHITECTUUR
1
, ARCHITECTUURTHEORIE (Tekst vanuit de cursus aangevuld met eigen notities)
LES 1 25/11/2019
INLEIDING:
Deze cursus gaat over de architectuurtheorie van +/- na WO2 tot vandaag.
Situering thematiek: wat na het modernisme?
Algemene kenmerken modernisme (vaak zoals achteraf beschreven):
- breken met verleden: eclectische en onhygiënische 19e E.
- eclectisch: het combineren van verschillende historische stijlen.
- utopie via architectuur (ideologisch), vooruitgang
- geloof in moraliteit via architectuur en de maakbaarheid van de mens en de
samenleving
- universaliteit / het ene
- rationaliteit / voorspelbaarheid
- functiescheiding (vooral in de stedenbouw)
- plaatsloosheid (tabula rasa)
- abstracte vormen / relatieve eenvoud
- was intern erg complex:
- rationalisme vs functionalisme: Mies vs Meyer. Mies is erg voorspelbaar,
zijn architectuur is logisch, werkt veel met oertypes, rationele houding. In het
Bauhaus werd er functionalisme aangeleerd toen Meyer directeur was,
daarna werd rationalisme aangeleerd toen Mies directeur was.
- functionalisme:
- Hugo Häring. Bijzonder grondplan gebaseerd op de stier die centraal
moet staan. Is extreem functionalistisch.
- Aldo van Eyck weeshuis: veel aandacht naar de organisatie en is
ontworpen o.b.v. clusters van leeftijden. Er ontstaan zo drempels en
overgangen tussen zones die de ontwikkeling van het kind voorstellen.
Hij is één van de voortrekkers van Team X
- Theorie vs praktijk: Le Corbusier. H ij geloofd dat de ingenieur veel heroïscher
is dan de architect, deze grijpt enkel terug naar het verleden. Hij erg utopisch
ingesteld: “Architecture of the revolution”. (1917: communistische revolutie).
Hij geloofde dat de architectuur de mensen zo zou veranderen dat ze niet
meer hoefde stemmen. Zijn architectuur zou een architectuur zijn die de mens
kan kneden/veranderen.
- BBPR - Torre Velasca:
- deze groep vond dat het modernisme te weinig architectuur bevat vóór de
stad, te saaie en droge architectuur
- zij ontwierpen architectuur die bijdraagt aan de stad.
- Robert Venturi:
- voorloper van het postmodernisme. Hij vond het modernisme oninteressant
en vond dat het er niet is in geslaagd om met het publiek te communiceren.
- maakt architectuur die mensen aanspreekt: brengt elementen uit het verleden
(ornamenten, kleuren, … )
2
