Summary grade 12/ matric - afrikaans paper 1 (all taal)

AFRIKAANS
PAPER 1




Matric notes
|

,Sinstrukture
S v1 T O M P v2 I
Verlede en Toekomende tyd
Verlede tyd:
1. move V1 to the end of sin

- S T O M P ge+v1 v2 I
2. S T ^ O M P v2 I
Before: After:
Is was
Sal sou
Wil Wou
Moet moes
kan kon
het gehad



3. S het T O M P v1 I (no ge)
her ; er ; ont ; vir ; be ; mis ; ge
4. v at the same time= only v1 gets ge

- S v1 en v2 T O M P I = S het T O M P ge+v1 en v2 I
5. v at different times = both v1 and v2 gets ge

S v1 en v2 T O M P I = S het T O M P ge+v1 en gev2
6. DAWN = changes to toe
Dan G2 ; as G3 ; wanneer G3 ; nou G2

S v1 T O M P v2 I DAWN S v1 T O M P v2 I
= S het T O M P ge+v1 I toe (G1/G2/G3)

1

,7. voorsetsels (prepositions)

S het T O M P prep+ge+v1 I
Time words:
 Gister = yesterday
 Eergister = day before yesterday
 Verlede week/ maand/ jaar = past week/ month/ year
 n week/ maand/ jaar gelede = a week/ month/ year ago
 n rukkie gelede = a while ago
 vroeer = earlier
 in die verlede = in the past
 anlangs = recently
 toe = then
 destyds = back then



Toekomende tyd:
1. S sal T O M P v1 v2 I
2. S sal T O M P ^ v2 I
Before: After:
Het he
Is wees


3. kan ; moet ; wil

S sal T O M P ^ v2 I
time words:
 More = tomorrow
 Oormore = day after tomorrow
 Oor n week/ maand/ jaar = over a week/ month/ year
 Oor n rukkie = in a while
 Binnekort = shortly
 Binne n dag/ week/ maand/ jaar = in a day/ week/ month/ year
 Later vandag = later today
 Voldenge week/ maand/ jaar = next week/ month/ year



Tydwoorde toe verledetyd
2

, - Vandag = daardie dag
- Vanoggend = daardie oggend
- Vanaand = daardie aand
- More = die volgende dag
- Moremiddag = die volgende middag
- More oggend = die volgende oggend
- Oormore = oor twee dae
- Gister = die vorige dag
- Gisteroggend = die vorige oggend
- Gisteraand = die vorige aand
- Eergister = twee dae tevore
- Dan = toe
- Nou = toe
- Dadelik = op daardie oomblik
- Hier = daar
- Hierdie = daardie
- Hierheen = daarheen
- Hiernatoe = daarnatoe
- Kom = gaan
- Sal = sou
- Wil = wou
- Kan = kon
- Moet= moes
- Is = was

Vrae en vraagwoorde
Question word v1 S T O M P v2 I
- waar = where*
- wat = what*
- wanneer = when* - Hoekom = why
- wie = who* - Waarom = why
- hoe = how* - Hoe lank = how long
- hoe laat = how late - Waarheen = where to
- hoeveel = how many - Waaroor = about what
- hoe ver = how far - Waarvoor = for what
- hoe voel = how do they - Wie se = whose
feel - Vier wie = for whom
- Watter = which




3

, Voegwoorde
sin 1 always stays the same

Group 1:

sin 1 conj sin 2
- En = and
- Maar = but
- Dog = but
- Want = because
- Of... of = either... or
- Nog... nog = neither... nor
- Sowel... as = as... as well as

Group 2:
sin 1 conj v sin 2
the “d”s
- Dus = therefore
- Daarna = then
- Dan = then
- Daarom = therefore
- Derhalwe = therefore
- Nogtans = nevertheless
- Nietemin = nevertheless
- Anders = otherwise
- Gevolglik = as a result
- Al -= although
- Toe = then
- Tog = even so
- Buitendien = besides
- Bowendien = besides
- Intussen = meanwhile
- Verder = furthermore
Starting with group 2: al

conj v sin 1, v sin 2




4