Prinsenhof, Gouda
Normatieve
professionaliteit
Ethiek & reflectie
Naam student: Cheyenne Parera
Studentnummer: 1700724
Naam docent: Rosan van der AA
Cursuscode: GVE-4.PL4-17
Inleverdatum: 20-1-2020
,Inhoudsopgave
Moreel beraad ......................................................................................................................................... 2
Focus.................................................................................................................................................... 2
Onderzoek ........................................................................................................................................... 3
Dialoog................................................................................................................................................. 4
Verandering ............................................................................................................................................. 6
Bibliografie .............................................................................................................................................. 7
Bijlage 1: Reflectieverslag........................................................................................................................ 8
Bijlage 2: Intervisieplan ......................................................................................................................... 12
Bijlage 3: Feedback formulieren rol gespreksleider .............................................................................. 13
Bijlage 4: Feedback formulieren rol deelnemer .................................................................................... 15
Bijlage 5: Feedbackformulier werkbegeleider....................................................................................... 19
Pagina | 1
, Moreel beraad
Focus
Op het hofje van Swanenburgh is er een bewoner die geregeld dwangmatig gedrag laat zien. In het
verleden uitte dit zich in dwangmatig douchen. De zorgvrager is een man van 49 jaar met fronto-
temporale dementie (FTD). FTD kun je onderscheiden in drie varianten: de gedragsvariant,
spraakvariant en bewegingsvariant. Dhr. heeft de gedragsvariant waar dwangmatigheid een
belangrijk symptoom is. Dhr. heeft op zijn kamer een eigen badkamer met douche. Hierdoor heeft
dhr. de mogelijkheid om te douchen wanneer hij wilt. In principe zou dit geen probleem zijn, echter
doet dhr. de douche niet uit. Zo blijft hij een lange tijd onder de douche staan, tot dat de verzorging
de douche uitzet. Dhr. heeft geen rem op het douchen en het is daarom belangrijk om dhr. tegen te
houden wanneer hij gaat douchen. Door drukte op het hofje is het niet altijd mogelijk om achter dhr.
aan te lopen wanneer hij naar zijn kamer loopt. Dit resulteert in het overstromen van zijn badkamer,
naar zijn slaapkamer en ook naar de gang. Dit gaat gepaard met valgevaar in de gang voor andere
bewoners en voor dhr. zelf. Zo zijn er bewoners die over de gang heen en weer lopen en door het
water kunnen uitglijden. Omdat er van de Specialist ouderengeneeskunde (SO) geen toestemming is
gegeven voor het afsluiten van de watertoevoer is er afgesproken dat de verzorging, elke keer
wanneer dhr. naar zijn kamer loopt, achter hem aan moet lopen. Een opti-scan is bij de
badkamerdeur neergezet, zodat er een melding binnenkomt bij de verzorging wanneer dhr. de
badkamer in gaat. Ondanks de afspraken bleef het dwangmatige gedrag een probleem. In een half
uur is dhr. 9 keer naar zijn kamer gelopen om te douchen en moest de verzorging dhr. remmen in zijn
dwangmatige gedrag. De werkdruk op het hofje stijgt en dhr. krijgt het af en toe toch voor elkaar om
te douchen. Dit resulteert in natte kleding van dhr. (door het waterballet in de badkamer en
slaapkamer) en geen droge kleding meer over hebben. Dhr. kan zichzelf niet afdrogen of aankleden
en heeft hiervoor begeleiding nodig van de verzorging. Door een te hoge werkdruk op het hofje en
het creëren van gevaarlijke situaties voor dhr. en voor andere bewoners, is de watertoevoer overdag
afgesloten nadat dhr. gedoucht heeft. Dit heeft de verzorging ingezet, zonder toestemming van de
SO. De waarden die in deze casus met elkaar botsen zijn vrijheid en veiligheid. Dhr. wordt beperkt in
zijn vrijheid wanneer zijn watertoevoer wordt afgesloten en dhr. zijn veiligheid komt in gevaar door
de natte vloer wat een valrisico met zich meebrengt.
Morele interventie
Tijdens intervisie heb ik mijn casus ingebracht en besproken met mijn medestudenten. In de les is
naar voren gekomen dat er met het inzetten van een VBM (Vrijheidsbeperkende Maatregel) niet
naar de oorzaak van het dwangmatige gedrag gekeken wordt. Hieruit bleek dat er voor mij niet
geheel bekend is wat mogelijk de oorzaak zou zijn en dit zorgde ervoor dat mijn visie veranderde. In
plaats van er voor te zorgen dat het VBM goedgekeurd zou worden, wil ik mij richten op waar het
dwangmatige gedrag vandaan komt en vanuit daar verder kijken. Hiervoor ben ik in gesprek gegaan
met zorgverleners die hierbij betrokken zijn.
Met de persoonlijk begeleider (PB’er) van dhr. heb ik deze casus besproken. De PB’er heeft het
proces rondom het dwangmatige douchen volledig meegemaakt. De PB’er legde uit dat dhr. thuis
ook de drang had om veel en lang te douchen. Dit zijn momenten die opkomen en plots weer weg
kunnen gaan. Het dwangmatige gedrag heeft als oorzaak achteruitgang door FTD. Andere mogelijke
oorzaken zijn uitgesloten, door onderzoek van de psycholoog en SO.
Eigen visie
Ik vond het een erg lastige situatie. Tijdens mijn dienst stond ik regelmatig alleen en verloor ik veel
tijd door voortdurend achter dhr. aan te lopen. Dhr. had uiteindelijk geen ondergoed en normale
kleren meer over, waardoor dhr. alleen nog zijn zwembroek en een t shirt aan had. De dag verliep
voor mij chaotisch, omdat ik mijn werk moest neerleggen om achter dhr. aan te lopen. Tijdens het
Pagina | 2
Normatieve
professionaliteit
Ethiek & reflectie
Naam student: Cheyenne Parera
Studentnummer: 1700724
Naam docent: Rosan van der AA
Cursuscode: GVE-4.PL4-17
Inleverdatum: 20-1-2020
,Inhoudsopgave
Moreel beraad ......................................................................................................................................... 2
Focus.................................................................................................................................................... 2
Onderzoek ........................................................................................................................................... 3
Dialoog................................................................................................................................................. 4
Verandering ............................................................................................................................................. 6
Bibliografie .............................................................................................................................................. 7
Bijlage 1: Reflectieverslag........................................................................................................................ 8
Bijlage 2: Intervisieplan ......................................................................................................................... 12
Bijlage 3: Feedback formulieren rol gespreksleider .............................................................................. 13
Bijlage 4: Feedback formulieren rol deelnemer .................................................................................... 15
Bijlage 5: Feedbackformulier werkbegeleider....................................................................................... 19
Pagina | 1
, Moreel beraad
Focus
Op het hofje van Swanenburgh is er een bewoner die geregeld dwangmatig gedrag laat zien. In het
verleden uitte dit zich in dwangmatig douchen. De zorgvrager is een man van 49 jaar met fronto-
temporale dementie (FTD). FTD kun je onderscheiden in drie varianten: de gedragsvariant,
spraakvariant en bewegingsvariant. Dhr. heeft de gedragsvariant waar dwangmatigheid een
belangrijk symptoom is. Dhr. heeft op zijn kamer een eigen badkamer met douche. Hierdoor heeft
dhr. de mogelijkheid om te douchen wanneer hij wilt. In principe zou dit geen probleem zijn, echter
doet dhr. de douche niet uit. Zo blijft hij een lange tijd onder de douche staan, tot dat de verzorging
de douche uitzet. Dhr. heeft geen rem op het douchen en het is daarom belangrijk om dhr. tegen te
houden wanneer hij gaat douchen. Door drukte op het hofje is het niet altijd mogelijk om achter dhr.
aan te lopen wanneer hij naar zijn kamer loopt. Dit resulteert in het overstromen van zijn badkamer,
naar zijn slaapkamer en ook naar de gang. Dit gaat gepaard met valgevaar in de gang voor andere
bewoners en voor dhr. zelf. Zo zijn er bewoners die over de gang heen en weer lopen en door het
water kunnen uitglijden. Omdat er van de Specialist ouderengeneeskunde (SO) geen toestemming is
gegeven voor het afsluiten van de watertoevoer is er afgesproken dat de verzorging, elke keer
wanneer dhr. naar zijn kamer loopt, achter hem aan moet lopen. Een opti-scan is bij de
badkamerdeur neergezet, zodat er een melding binnenkomt bij de verzorging wanneer dhr. de
badkamer in gaat. Ondanks de afspraken bleef het dwangmatige gedrag een probleem. In een half
uur is dhr. 9 keer naar zijn kamer gelopen om te douchen en moest de verzorging dhr. remmen in zijn
dwangmatige gedrag. De werkdruk op het hofje stijgt en dhr. krijgt het af en toe toch voor elkaar om
te douchen. Dit resulteert in natte kleding van dhr. (door het waterballet in de badkamer en
slaapkamer) en geen droge kleding meer over hebben. Dhr. kan zichzelf niet afdrogen of aankleden
en heeft hiervoor begeleiding nodig van de verzorging. Door een te hoge werkdruk op het hofje en
het creëren van gevaarlijke situaties voor dhr. en voor andere bewoners, is de watertoevoer overdag
afgesloten nadat dhr. gedoucht heeft. Dit heeft de verzorging ingezet, zonder toestemming van de
SO. De waarden die in deze casus met elkaar botsen zijn vrijheid en veiligheid. Dhr. wordt beperkt in
zijn vrijheid wanneer zijn watertoevoer wordt afgesloten en dhr. zijn veiligheid komt in gevaar door
de natte vloer wat een valrisico met zich meebrengt.
Morele interventie
Tijdens intervisie heb ik mijn casus ingebracht en besproken met mijn medestudenten. In de les is
naar voren gekomen dat er met het inzetten van een VBM (Vrijheidsbeperkende Maatregel) niet
naar de oorzaak van het dwangmatige gedrag gekeken wordt. Hieruit bleek dat er voor mij niet
geheel bekend is wat mogelijk de oorzaak zou zijn en dit zorgde ervoor dat mijn visie veranderde. In
plaats van er voor te zorgen dat het VBM goedgekeurd zou worden, wil ik mij richten op waar het
dwangmatige gedrag vandaan komt en vanuit daar verder kijken. Hiervoor ben ik in gesprek gegaan
met zorgverleners die hierbij betrokken zijn.
Met de persoonlijk begeleider (PB’er) van dhr. heb ik deze casus besproken. De PB’er heeft het
proces rondom het dwangmatige douchen volledig meegemaakt. De PB’er legde uit dat dhr. thuis
ook de drang had om veel en lang te douchen. Dit zijn momenten die opkomen en plots weer weg
kunnen gaan. Het dwangmatige gedrag heeft als oorzaak achteruitgang door FTD. Andere mogelijke
oorzaken zijn uitgesloten, door onderzoek van de psycholoog en SO.
Eigen visie
Ik vond het een erg lastige situatie. Tijdens mijn dienst stond ik regelmatig alleen en verloor ik veel
tijd door voortdurend achter dhr. aan te lopen. Dhr. had uiteindelijk geen ondergoed en normale
kleren meer over, waardoor dhr. alleen nog zijn zwembroek en een t shirt aan had. De dag verliep
voor mij chaotisch, omdat ik mijn werk moest neerleggen om achter dhr. aan te lopen. Tijdens het
Pagina | 2
