Samenlevingen samenvatting hoofdstuk 1: het terrein
van de sociologie.
1.1 Wat is sociologie
Sociologie= de wetenschap van manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
= de wetenschap van de maatschappij.
Maatschappij heeft verschillende betekenissen
In de meeste abstracte zin: het sociale leven in het algemeen/de manieren waarop
mensen met elkaar samenleven.
In een meer specifiekere zin: de grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren.
Sommige sociologen hebben hun vakgebied gedefinieerd als wetenschap van de menselijke groep.
Een groep wordt in dit verband omschreven als een verzameling van onderling verbonden mensen
die een besef van een gemeenschappelijke identiteit, een wij-gevoel kennen.
, maar sommige mensen weten niet dat ze een bepaald kenmerk hebben en die mensen
kunnen dus geen groep vormen. Daarom kan de sociologie beter gedefinieerd worden als de
studie van sociale netwerken.
Sociaal netwerk= een te onderscheiden geheel van relaties tussen actoren. De netwerken variëren
van omvang, dichtheid en openheid. Binnen het netwerk kunnen weer sociale posities ontstaan.
Sociologie beperkt zich niet tot een bepaalde sector van het maatschappelijke leven. Maar richt zich
wel vooral op moderne, geïndustrialiseerde samenlevingen.
Sociologie
Medische Kunst Godsdienst Voorbeelden van specialisaties
sociologie sociologie sociologie
Sociologen onderscheiden zich van culturele antropologie en geschiedenis, maar de afbakening is
niet scherp. Sociologie is ook verwant met de psychologie. Maar anders dan de psychologie
proberen sociologen de menselijke gedragingen steeds te interpreteren en te verklaren vanuit de
samenlevingsverbanden die mensen met elkaar vormen.
Sociologisch verklaren omvat het doen van uitspraken over causale samenhangen tussen sociale
processen. De uitspraak over causale samenhang tussen bepaalde verschijnselen moet uit een
theorie kunnen worden afgeleid. In het verklaren komen theorievorming en empirisch onderzoek
samen. Theorievorming houdt in dat generaliserende uitspraken over het sociale leven worden
gedaan die met elkaar in een systematisch verband worden geplaatst.
Theorieën sturen Onderzoek zorgt Dit is een gangbaar ideaal, maar komt
een onderzoek voor theorieën niet altijd tot stand in de praktijk.
Toepassing in de ruimste zin= sociologische beoefening.
Dit vormt niet alleen het startpunt van het onderzoek, ze kleuren ook de uitkomsten de drukken hun
stempel op theorievorming. Hierbij ontstaat wel de vraag hoe objectief de socioloog is aangezien hij
bijna altijd onderdeel is van de samenleving die onderzocht wordt. Sociologen bewegen zich altijd in
een spanningsveld tussen betrokkenheid en distantie.
, 1.2 Over de aard van de sociale werkelijkheid
Adjectief sociaal= aanduiding van het terrein van sociologie.
Sociaal staat voor alles wat zich tussen mensen afspeelt en alles wat mensen met elkaar
verbindt.
Sociaal staat niet naast ‘politiek’ of ‘economisch’, maar omvat die gebieden juist. Sociaal staat wel
tegenover ‘individueel’.
Sociaal
Individueel
Politiek Economisch
Een maatschappij is niet een veld van onpersoonlijke krachten, noch een verzameling van losse
individuen. Mensen zijn met elkaar verbonden of ze dat nu willen of niet. Ze vormen met elkaar een
sociale werkelijkheid die geen van hen ontworpen heeft.
Sui generis= een eigensoortige werkelijkheid die niet kan worden herleid tot eigenschappen.
Interactie= het reageren van mensen op elkaar, zodat het handelen van de één de directe
aanleiding is voor het handelen van de ander.
Cultuur= het gedragsrepertoire en de denkbeelden die mensen hebben aangeleerd en die zijn in
een bepaalde groep op samenleving gemeen hebben.
Interdependentie= onderlinge afhankelijkheid.
1.3 Interacties
Het sociale leven bestaat uit interacties: praten, elkaar aanraken (of juist niet), blikken uitwisselen,
elkaar opbellen of schrijven. Interactie kan verbaal of niet verbaal zijn, of beide tegelijk.
Directe interactie= interactie tussen mensen die in elkaars fysieke nabijheid vertoeven. Vb. face to
face interactie.
Indirecte interactie= interactie die over een grotere afstand plaatsvindt met bijvoorbeeld
hulpmiddelen.
Sociaal handelen= handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere mensen.
Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen is in relatie tot het gedrag van andere individuen.
De gedragingen van deelnemers/individuen zijn met elkaar vervlochten, verknoopt.
v.b. tijdens een voetbalwedstrijd spelen er 22 spelers op het veld, die voortdurend op elkaar
reageren. Het gedrag van één speler is een functie van het gedrag van de overige 21 spelers.
van de sociologie.
1.1 Wat is sociologie
Sociologie= de wetenschap van manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
= de wetenschap van de maatschappij.
Maatschappij heeft verschillende betekenissen
In de meeste abstracte zin: het sociale leven in het algemeen/de manieren waarop
mensen met elkaar samenleven.
In een meer specifiekere zin: de grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren.
Sommige sociologen hebben hun vakgebied gedefinieerd als wetenschap van de menselijke groep.
Een groep wordt in dit verband omschreven als een verzameling van onderling verbonden mensen
die een besef van een gemeenschappelijke identiteit, een wij-gevoel kennen.
, maar sommige mensen weten niet dat ze een bepaald kenmerk hebben en die mensen
kunnen dus geen groep vormen. Daarom kan de sociologie beter gedefinieerd worden als de
studie van sociale netwerken.
Sociaal netwerk= een te onderscheiden geheel van relaties tussen actoren. De netwerken variëren
van omvang, dichtheid en openheid. Binnen het netwerk kunnen weer sociale posities ontstaan.
Sociologie beperkt zich niet tot een bepaalde sector van het maatschappelijke leven. Maar richt zich
wel vooral op moderne, geïndustrialiseerde samenlevingen.
Sociologie
Medische Kunst Godsdienst Voorbeelden van specialisaties
sociologie sociologie sociologie
Sociologen onderscheiden zich van culturele antropologie en geschiedenis, maar de afbakening is
niet scherp. Sociologie is ook verwant met de psychologie. Maar anders dan de psychologie
proberen sociologen de menselijke gedragingen steeds te interpreteren en te verklaren vanuit de
samenlevingsverbanden die mensen met elkaar vormen.
Sociologisch verklaren omvat het doen van uitspraken over causale samenhangen tussen sociale
processen. De uitspraak over causale samenhang tussen bepaalde verschijnselen moet uit een
theorie kunnen worden afgeleid. In het verklaren komen theorievorming en empirisch onderzoek
samen. Theorievorming houdt in dat generaliserende uitspraken over het sociale leven worden
gedaan die met elkaar in een systematisch verband worden geplaatst.
Theorieën sturen Onderzoek zorgt Dit is een gangbaar ideaal, maar komt
een onderzoek voor theorieën niet altijd tot stand in de praktijk.
Toepassing in de ruimste zin= sociologische beoefening.
Dit vormt niet alleen het startpunt van het onderzoek, ze kleuren ook de uitkomsten de drukken hun
stempel op theorievorming. Hierbij ontstaat wel de vraag hoe objectief de socioloog is aangezien hij
bijna altijd onderdeel is van de samenleving die onderzocht wordt. Sociologen bewegen zich altijd in
een spanningsveld tussen betrokkenheid en distantie.
, 1.2 Over de aard van de sociale werkelijkheid
Adjectief sociaal= aanduiding van het terrein van sociologie.
Sociaal staat voor alles wat zich tussen mensen afspeelt en alles wat mensen met elkaar
verbindt.
Sociaal staat niet naast ‘politiek’ of ‘economisch’, maar omvat die gebieden juist. Sociaal staat wel
tegenover ‘individueel’.
Sociaal
Individueel
Politiek Economisch
Een maatschappij is niet een veld van onpersoonlijke krachten, noch een verzameling van losse
individuen. Mensen zijn met elkaar verbonden of ze dat nu willen of niet. Ze vormen met elkaar een
sociale werkelijkheid die geen van hen ontworpen heeft.
Sui generis= een eigensoortige werkelijkheid die niet kan worden herleid tot eigenschappen.
Interactie= het reageren van mensen op elkaar, zodat het handelen van de één de directe
aanleiding is voor het handelen van de ander.
Cultuur= het gedragsrepertoire en de denkbeelden die mensen hebben aangeleerd en die zijn in
een bepaalde groep op samenleving gemeen hebben.
Interdependentie= onderlinge afhankelijkheid.
1.3 Interacties
Het sociale leven bestaat uit interacties: praten, elkaar aanraken (of juist niet), blikken uitwisselen,
elkaar opbellen of schrijven. Interactie kan verbaal of niet verbaal zijn, of beide tegelijk.
Directe interactie= interactie tussen mensen die in elkaars fysieke nabijheid vertoeven. Vb. face to
face interactie.
Indirecte interactie= interactie die over een grotere afstand plaatsvindt met bijvoorbeeld
hulpmiddelen.
Sociaal handelen= handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere mensen.
Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen is in relatie tot het gedrag van andere individuen.
De gedragingen van deelnemers/individuen zijn met elkaar vervlochten, verknoopt.
v.b. tijdens een voetbalwedstrijd spelen er 22 spelers op het veld, die voortdurend op elkaar
reageren. Het gedrag van één speler is een functie van het gedrag van de overige 21 spelers.
