Mamma
Thema 22
,Inhoud
College AFP 1 3
College AFP 1 – zelfstudietaak 11
College RT 1 13
College RT 2 21
College RT 2 – zelfstudietaak 1 26
College RT 2 – zelfstudietaak 2 27
College RD 1 32
College RD 1 – zelfstudietaak 1 44
College RD 1 – zelfstudietaak 2 45
College MRI 4 49
College MRI 5 54
Organisatie van zorg – flitscollege 1 71
Organisatie van zorg – flitscollege 2 73
Organisatie van zorg – flitscollege 3 75
Organisatie van zorg – flitscollege 4 76
Organisatie van zorg – flitscollege 5 78
Organisatie van zorg – zelfstudietaak prOZ3 80
Organisatie van zorg – zelfstudietaak prOZ4 82
College PI 85
,College AFP 1
Anatomie en oncologie van de Mamma
Anatomie
De mamma bevind ergens zich tussen de 2e en de 6e rib.
Weefsels
• Papilla mammae: tepel
• Areola mammae: tepelhof
• Glandulae arelares: talgklieren
• Glandula mammaria: klierweefsel
o Lactatie: melkproductie
o 15 – 20 kegelvormige lobi
(kwabben)
o Lobuli glandulae mammariae:
melkklieren, functionele
eenheden
o Ducti lactiferi: afvoergangen
o Sinus lactiferi: melk reservoirs
• Ligamenta suspensoria mammariae:
banden van Cooper
o Bindweefsel geeft vorm aan
de borst -> Ondersteunt klierweefsel en buisjes.
o Vet bedekt oppervlakte van de klier tussen de kwabben.
Vascularisatie
• A. thoracica interna
• V. thoracica interna
• A. subclacia
• V. subclavia
• A. axillaris
• V. axillaris
, Ontwikkeling Mammae
De ontwikkeling van de borsten is vanaf de pubertijd onder invloed van oestrogeen. Dit is tot volle
ontwikkeling bij de vrouw. Bij de man is het een rudimentaire ontwikkeling. Soms ontwikkelt het
borstklier wel bij de man (gynaecomastie), kan bijwerking zijn van bepaalde medicijnen.
Buiten zwangerschap:
• Cyclische verandering.
• Zwelling klierweefsel na ovulatie, premenstrueel hoogtepunt.
Tijdens zwangerschap:
• Borstklier actief, vermeerdering van klierweefsel. (talgklieren kunnen geur geven, voor het vinden
van de tepel voor de baby)
• Terugdringen van bindweefsel, toename van vascularisatie.
• Groei gangensysteem, pigmentatie tepelhof (zo kan de baby de tepel beter vinden).
• In de 9e maand vorming voormelk (colostrum).
Na bevalling:
• Melkproductie onder invloed van prolactine.
• Melkafgifte onder invloed van oxytocine (= knuffelhormoon, veel knuffelen geeft een bepaalde
band en productie oxytocine verhoogd)
• Productie van prolactine en oxytocine wordt gestimuleerd door zogen (positieve feedback).
Moedermelk:
• Suspensie van vetdruppels in oplossing van eiwit, suiker, mineralen en antilichamen.
Oncologie Borstkanker
Symptomen
De meeste vrouwen ontdekten borstkanker zelf ‘knobbeltje in de borst’ (ca. 85%) tot aan de invoering van
mammografie. Nu 60% via bevolkingsonderzoek.
Andere verschijnselen:
• Ongewone zwelling van de borst.
• Huidirritatie en intrekking van de huid of de tepel.
• Pijn in borst of tepel.
• Uitscheiding van vocht / bloed uit de tepel.
• Opgezette lymfeklieren in de oksel.
Thema 22
,Inhoud
College AFP 1 3
College AFP 1 – zelfstudietaak 11
College RT 1 13
College RT 2 21
College RT 2 – zelfstudietaak 1 26
College RT 2 – zelfstudietaak 2 27
College RD 1 32
College RD 1 – zelfstudietaak 1 44
College RD 1 – zelfstudietaak 2 45
College MRI 4 49
College MRI 5 54
Organisatie van zorg – flitscollege 1 71
Organisatie van zorg – flitscollege 2 73
Organisatie van zorg – flitscollege 3 75
Organisatie van zorg – flitscollege 4 76
Organisatie van zorg – flitscollege 5 78
Organisatie van zorg – zelfstudietaak prOZ3 80
Organisatie van zorg – zelfstudietaak prOZ4 82
College PI 85
,College AFP 1
Anatomie en oncologie van de Mamma
Anatomie
De mamma bevind ergens zich tussen de 2e en de 6e rib.
Weefsels
• Papilla mammae: tepel
• Areola mammae: tepelhof
• Glandulae arelares: talgklieren
• Glandula mammaria: klierweefsel
o Lactatie: melkproductie
o 15 – 20 kegelvormige lobi
(kwabben)
o Lobuli glandulae mammariae:
melkklieren, functionele
eenheden
o Ducti lactiferi: afvoergangen
o Sinus lactiferi: melk reservoirs
• Ligamenta suspensoria mammariae:
banden van Cooper
o Bindweefsel geeft vorm aan
de borst -> Ondersteunt klierweefsel en buisjes.
o Vet bedekt oppervlakte van de klier tussen de kwabben.
Vascularisatie
• A. thoracica interna
• V. thoracica interna
• A. subclacia
• V. subclavia
• A. axillaris
• V. axillaris
, Ontwikkeling Mammae
De ontwikkeling van de borsten is vanaf de pubertijd onder invloed van oestrogeen. Dit is tot volle
ontwikkeling bij de vrouw. Bij de man is het een rudimentaire ontwikkeling. Soms ontwikkelt het
borstklier wel bij de man (gynaecomastie), kan bijwerking zijn van bepaalde medicijnen.
Buiten zwangerschap:
• Cyclische verandering.
• Zwelling klierweefsel na ovulatie, premenstrueel hoogtepunt.
Tijdens zwangerschap:
• Borstklier actief, vermeerdering van klierweefsel. (talgklieren kunnen geur geven, voor het vinden
van de tepel voor de baby)
• Terugdringen van bindweefsel, toename van vascularisatie.
• Groei gangensysteem, pigmentatie tepelhof (zo kan de baby de tepel beter vinden).
• In de 9e maand vorming voormelk (colostrum).
Na bevalling:
• Melkproductie onder invloed van prolactine.
• Melkafgifte onder invloed van oxytocine (= knuffelhormoon, veel knuffelen geeft een bepaalde
band en productie oxytocine verhoogd)
• Productie van prolactine en oxytocine wordt gestimuleerd door zogen (positieve feedback).
Moedermelk:
• Suspensie van vetdruppels in oplossing van eiwit, suiker, mineralen en antilichamen.
Oncologie Borstkanker
Symptomen
De meeste vrouwen ontdekten borstkanker zelf ‘knobbeltje in de borst’ (ca. 85%) tot aan de invoering van
mammografie. Nu 60% via bevolkingsonderzoek.
Andere verschijnselen:
• Ongewone zwelling van de borst.
• Huidirritatie en intrekking van de huid of de tepel.
• Pijn in borst of tepel.
• Uitscheiding van vocht / bloed uit de tepel.
• Opgezette lymfeklieren in de oksel.
