Zelf- en
samenredzaamhe
4-12-2019
id
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 – Zelf- en samenredzaamheid............................................................................................3
Hoofdstuk 2 – Family Assessment..........................................................................................................6
Hoofdstuk 3 – Het Familiegesprek..........................................................................................................8
Hoofdstuk 4 – Analyse Familieassessment en -gesprek........................................................................11
Hoofdstuk 5 – Toepassing ICT...............................................................................................................13
Hoofdstuk 6 – Therapeutic Letter.........................................................................................................14
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage 1 – Genogram Familie K............................................................................................................17
Bijlage 2 – Antiplagiaatverklaring.........................................................................................................18
,Inleiding
In de zorg wordt er steeds meer beroep gedaan op de zelfredzaamheid van de mensen. Kan iemand
dit zelf nog doen en zo nee, zijn er dan manieren (bijvoorbeeld hulpmiddelen) om de cliënt dit wel
weer zelf te laten doen?
Wat zelf- en samenredzaamheid in de zorg precies inhoudt en hoe ik er rekening mee houdt bij het
geven van de zorg, wordt in hoofdstuk 1 beschreven.
Vervolgens is er bij een hoog-complexe cliënt een familiegesprek en family assessment gehouden.
Tijdens ditzelfde gesprek is er voor een andere module ook opnieuw een anamnese gehouden. Een
aantal gegevens hiervan zijn ook meegenomen in het family assessment. De gegevens uit deze
gesprekken zijn terug te vinden in hoofdstukken 2 en 3. Het familiegesprek en het family assessment
zijn in hoofdstuk 4 geanalyseerd.
Op dit gesprek is ook het eerste reflectieverslag gebaseerd. Het tweede reflectieverslag is over een
andere familie. De reflectieverslagen zullen terug te vinden zijn in het portfolio.
In hoofdstuk 5 wordt ook het onderdeel ‘communicatietechnologieën’ meegenomen. Er wordt
beschreven waarom gekozen is beperkt gebruik te gaan maken van ICT.
In hoofdstuk 6 is er een therapeutic letter geschreven. Dit is een brief aan de familie waarin staat wat
besproken is, welk advies ik aan hun mee wil geven, wanneer we een vervolgafspraak plannen en
hoe ze mij kunnen bereiken.
In bijlage 1 is een getekend genogram van Mevrouw K te vinden. Mevrouw K is een terminale cliënt
die vlak na het familiegesprek ook overleden is. Aan de hand van het gesprek is het genogram
getekend. Ik heb helaas niet meer de mogelijkheid gehad om het genogram door te nemen met
mevrouw.
In bijlage 2 staat de antiplagiaatverklaring.
, Hoofdstuk 1 – Zelf- en samenredzaamheid
De definitie van zelfredzaamheid volgens Vilans (2019) is: “Het vermogen van mensen om zichzelf te
redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg”.
De definitie van samenredzaamheid volgens Vilans (2019) is: “De zelfredzaamheid van mensen met
behulp van hun sociale netwerk”.
Zelf- en samenredzaamheid zijn twee begrippen die dicht bij elkaar liggen. Aan de hand van de
definities van Vilans (2019) komt naar voren hoe de begrippen zelf- en samenredzaamheid met
elkaar in verband staat. Iemand die behoefte heeft aan samenredzaamheid is niet meer niet
zelfredzaam. Wanneer de sociale kring van een cliënt hem helpt op de verschillende levensterreinen,
betekent dit niet dat de cliënt niet meer zelfredzaam is. De cliënt blijft zelfredzaam, maar behoeft
ondersteuning van zijn sociale kring om zelfredzaam te blijven.
Zelfregie is een belangrijk onderdeel om zelfredzaamheid te kunnen behouden. Zelfregie is het
zeggenschap hebben over je eigen leven en ondersteuning die daarbij nodig is (Vilans, 2019). Iemand
die zijn eigen leven kan regisseren, weet waar zijn eigen krachten liggen, weet waar hij gemotiveerd
van raakt, weet wanneer hij zijn sociale netwerk moet inschakelen en weet in zijn algemeenheid wat
hij wil met zijn leven en hoe dit gerealiseerd kan worden.
Een voorbeeld is meneer J. Meneer J is 90 jaar en woont alleen. Meneer J heeft zichzelf altijd gered en
heeft nooit ondersteuning nodig gehad van de zorg of van zijn sociale kring. Meneer was tot dit punt
zelfredzaam.
Meneer is deze week gevallen en heeft daardoor last van zijn schouderblad. Een verrekte spier blijkt
de oorzaak van de pijn. Meneer heeft hierdoor moeite om alles zelf te doen. Zijn dochter helpt hem
om de grote boodschappen te doen: ze rijdt hem naar de winkel en tilt de zwaardere boodschappen
voor meneer. Daarnaast komt zijn vriendin elke dag langs om de steunkousen aan te trekken; meneer
heeft geen kracht in zijn schouder om de steunkousen aan te trekken. Als er schoongemaakt moet
worden, doet meneer dit grotendeels zelf, maar vraagt van zijn kleindochter hulp bij het stofzuigen:
dit is namelijk geen fijne beweging voor meneer. Meneer heeft hier nog altijd zijn eigen regie: hij
bepaalt immers zelf wat er moet gebeuren en kan zichzelf grotendeels redden. Daarnaast is er geen
professionele ondersteuning of zorg nodig doordat zijn informele netwerk voor hem klaar staat.
Meneer heeft momenteel moeite om een aantal dingen zelf uit te voeren en vraagt daarom hulp van
zijn sociale kring. Meneer is op deze gebieden samenredzaam geworden: meneer kan zich zelfstandig
redden en heeft regie over wat er gebeurt, maar wel met wat hulp van zijn sociale kring.
Als verpleegkundige probeer je de zelfredzaamheid van een cliënt altijd te stimuleren. Dit begint al
bij de intake en het maken van een zorgplan. Tijdens het uitvoeren van een intake kun je aan de
cliënt een aantal vragen stellen om de zelfredzaamheid te toetsen (Vilans, 2019):
- Hoe wilt u de zorg georganiseerd hebben? Wat kunt u zelf, wat wilt u zelf blijven doen en
waar raakt u gemotiveerd van?
- Hoe heeft u zich tot nu toe gered? Wat zijn gewoontes die u graag zou willen behouden?
- Wat wilt u graag weer kunnen doen?
- Zijn er andere mensen die u helpen en wat voor hulp bieden zij?
- Wat kan ik voor u betekenen, zodat u zich zo goed mogelijk zelf kunt redden?
Als je deze vragen beantwoord hebt gekregen, is inzichtelijk hoe zelfredzaam de cliënt nog is. Bij een
intake kan het ook goed zijn om belangrijke naasten uit te nodigen, gezien zij af en toe een andere
kijk op de gezondheidssituatie van de cliënt hebben. De gegevens uit de intake worden geanalyseerd
en bij de diagnoses worden doelen en interventies opgesteld om de zelf-en samenredzaamheid te
stimuleren of te bevorderen.
samenredzaamhe
4-12-2019
id
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 – Zelf- en samenredzaamheid............................................................................................3
Hoofdstuk 2 – Family Assessment..........................................................................................................6
Hoofdstuk 3 – Het Familiegesprek..........................................................................................................8
Hoofdstuk 4 – Analyse Familieassessment en -gesprek........................................................................11
Hoofdstuk 5 – Toepassing ICT...............................................................................................................13
Hoofdstuk 6 – Therapeutic Letter.........................................................................................................14
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage 1 – Genogram Familie K............................................................................................................17
Bijlage 2 – Antiplagiaatverklaring.........................................................................................................18
,Inleiding
In de zorg wordt er steeds meer beroep gedaan op de zelfredzaamheid van de mensen. Kan iemand
dit zelf nog doen en zo nee, zijn er dan manieren (bijvoorbeeld hulpmiddelen) om de cliënt dit wel
weer zelf te laten doen?
Wat zelf- en samenredzaamheid in de zorg precies inhoudt en hoe ik er rekening mee houdt bij het
geven van de zorg, wordt in hoofdstuk 1 beschreven.
Vervolgens is er bij een hoog-complexe cliënt een familiegesprek en family assessment gehouden.
Tijdens ditzelfde gesprek is er voor een andere module ook opnieuw een anamnese gehouden. Een
aantal gegevens hiervan zijn ook meegenomen in het family assessment. De gegevens uit deze
gesprekken zijn terug te vinden in hoofdstukken 2 en 3. Het familiegesprek en het family assessment
zijn in hoofdstuk 4 geanalyseerd.
Op dit gesprek is ook het eerste reflectieverslag gebaseerd. Het tweede reflectieverslag is over een
andere familie. De reflectieverslagen zullen terug te vinden zijn in het portfolio.
In hoofdstuk 5 wordt ook het onderdeel ‘communicatietechnologieën’ meegenomen. Er wordt
beschreven waarom gekozen is beperkt gebruik te gaan maken van ICT.
In hoofdstuk 6 is er een therapeutic letter geschreven. Dit is een brief aan de familie waarin staat wat
besproken is, welk advies ik aan hun mee wil geven, wanneer we een vervolgafspraak plannen en
hoe ze mij kunnen bereiken.
In bijlage 1 is een getekend genogram van Mevrouw K te vinden. Mevrouw K is een terminale cliënt
die vlak na het familiegesprek ook overleden is. Aan de hand van het gesprek is het genogram
getekend. Ik heb helaas niet meer de mogelijkheid gehad om het genogram door te nemen met
mevrouw.
In bijlage 2 staat de antiplagiaatverklaring.
, Hoofdstuk 1 – Zelf- en samenredzaamheid
De definitie van zelfredzaamheid volgens Vilans (2019) is: “Het vermogen van mensen om zichzelf te
redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg”.
De definitie van samenredzaamheid volgens Vilans (2019) is: “De zelfredzaamheid van mensen met
behulp van hun sociale netwerk”.
Zelf- en samenredzaamheid zijn twee begrippen die dicht bij elkaar liggen. Aan de hand van de
definities van Vilans (2019) komt naar voren hoe de begrippen zelf- en samenredzaamheid met
elkaar in verband staat. Iemand die behoefte heeft aan samenredzaamheid is niet meer niet
zelfredzaam. Wanneer de sociale kring van een cliënt hem helpt op de verschillende levensterreinen,
betekent dit niet dat de cliënt niet meer zelfredzaam is. De cliënt blijft zelfredzaam, maar behoeft
ondersteuning van zijn sociale kring om zelfredzaam te blijven.
Zelfregie is een belangrijk onderdeel om zelfredzaamheid te kunnen behouden. Zelfregie is het
zeggenschap hebben over je eigen leven en ondersteuning die daarbij nodig is (Vilans, 2019). Iemand
die zijn eigen leven kan regisseren, weet waar zijn eigen krachten liggen, weet waar hij gemotiveerd
van raakt, weet wanneer hij zijn sociale netwerk moet inschakelen en weet in zijn algemeenheid wat
hij wil met zijn leven en hoe dit gerealiseerd kan worden.
Een voorbeeld is meneer J. Meneer J is 90 jaar en woont alleen. Meneer J heeft zichzelf altijd gered en
heeft nooit ondersteuning nodig gehad van de zorg of van zijn sociale kring. Meneer was tot dit punt
zelfredzaam.
Meneer is deze week gevallen en heeft daardoor last van zijn schouderblad. Een verrekte spier blijkt
de oorzaak van de pijn. Meneer heeft hierdoor moeite om alles zelf te doen. Zijn dochter helpt hem
om de grote boodschappen te doen: ze rijdt hem naar de winkel en tilt de zwaardere boodschappen
voor meneer. Daarnaast komt zijn vriendin elke dag langs om de steunkousen aan te trekken; meneer
heeft geen kracht in zijn schouder om de steunkousen aan te trekken. Als er schoongemaakt moet
worden, doet meneer dit grotendeels zelf, maar vraagt van zijn kleindochter hulp bij het stofzuigen:
dit is namelijk geen fijne beweging voor meneer. Meneer heeft hier nog altijd zijn eigen regie: hij
bepaalt immers zelf wat er moet gebeuren en kan zichzelf grotendeels redden. Daarnaast is er geen
professionele ondersteuning of zorg nodig doordat zijn informele netwerk voor hem klaar staat.
Meneer heeft momenteel moeite om een aantal dingen zelf uit te voeren en vraagt daarom hulp van
zijn sociale kring. Meneer is op deze gebieden samenredzaam geworden: meneer kan zich zelfstandig
redden en heeft regie over wat er gebeurt, maar wel met wat hulp van zijn sociale kring.
Als verpleegkundige probeer je de zelfredzaamheid van een cliënt altijd te stimuleren. Dit begint al
bij de intake en het maken van een zorgplan. Tijdens het uitvoeren van een intake kun je aan de
cliënt een aantal vragen stellen om de zelfredzaamheid te toetsen (Vilans, 2019):
- Hoe wilt u de zorg georganiseerd hebben? Wat kunt u zelf, wat wilt u zelf blijven doen en
waar raakt u gemotiveerd van?
- Hoe heeft u zich tot nu toe gered? Wat zijn gewoontes die u graag zou willen behouden?
- Wat wilt u graag weer kunnen doen?
- Zijn er andere mensen die u helpen en wat voor hulp bieden zij?
- Wat kan ik voor u betekenen, zodat u zich zo goed mogelijk zelf kunt redden?
Als je deze vragen beantwoord hebt gekregen, is inzichtelijk hoe zelfredzaam de cliënt nog is. Bij een
intake kan het ook goed zijn om belangrijke naasten uit te nodigen, gezien zij af en toe een andere
kijk op de gezondheidssituatie van de cliënt hebben. De gegevens uit de intake worden geanalyseerd
en bij de diagnoses worden doelen en interventies opgesteld om de zelf-en samenredzaamheid te
stimuleren of te bevorderen.
