Minor
Acute zorg Acute zorg
Hogeschool Utrecht
Hogeschool Utrecht
,Week 1: ABCDE en airway
Hoorcollege 1 Lesdoelen:
De student begrijpt de principes van triage en kan het belang hiervan bij de opvang van de
vitaal bedreigde patiënt uitleggen. : Triage = Wie moet als eerste geholpen worden d.m.v.
urgentie. / een probleem in de A gaat voor een probleem in de B. Treat first what kills first!
De student weet hoe de luchtweg beoordeeld wordt:
Geluiden: kijk luister en voel.
Een hoorbare ademhaling is niet normaal! Een gesloten luchtweg (volledige obstructie) is ook niet
hoorbaar maar hier is ook geen lucht meer voelbaar in tegenstelling tot bij een normale ademhaling.
- Snurken
- Heesheid
- Gorgelen
- Stridor
Hoe maak ik de luchtweg vrij?
- Luchtwegopeningshandelingen : head-tilt chinlift of jaw thrust
- Uitzuigen e.v.t. zichtbaar corpus alienum verwijderen
- Stabilisatie cervicale wervelkolom (CKW) bijv. manueel of met een wervelplank met
hoofdblokken (voor vervoer), vacuümmatras/trauma-matras
- Hulpmiddelen: o.a. guedell (mayotube)
- Verstikkingsprotocol
De student begrijpt vanuit de anatomie en (patho-)fysiologie welke problemen een bedreiging voor
de luchtweg zijn.
1
,Een vrije luchtweg is essentieel om zuurstof binnen te krijgen. Een primaire obstructie kan zijn: bloed,
slijm, braaksel, corpus alienum (vreemd voorwerp), gebitsdelen.
Zwelling, bijv. een verbranding, ontsteking of allergie.
Een uitwendige compressie, bijv. bloeding, tumor, abces.
Let bij trauma altijd op CWK-letsel! (cervicale wervel kolom-letsel) Bij een harde val met dit mogelijke
letsel mag het hoofd niet bewogen worden om schade aan het ruggenmerg te voorkomen.
Casus week 1:
Meneer Dahir, een 73-jarige Somalische man die de Nederlandse taal niet beheerst met in de
voorgeschiedenis diabetes mellitus type 2, wordt opgenomen voor de re-resectie van een
hemicolectomie rechts. Hij had een gewicht van 75 kg en een eGFR van 55 ml/min.
Met hulp van zijn zoon, die goed Engels spreekt, koos Meneer Dahir tijdens de preoperatieve
screening voor een Patiënt gecontroleerde pijnbehandeling PCA-morfinesysteem. Beiden werden
geïnstrueerd over hoe het systeem gebruikt moet worden. Na de ingreep, die succesvol werd
uitgevoerd onder algehele anesthesie, werd het PCA-morfinesysteem aangesloten en volgens de
afdelingstandaard ingesteld: een achtergrondinfusie van 0,5 mg/h, een bolustoediening van 1 mg met
een lock-outperiode van 5 min en een maximale toediening van 24 mg per 4 h. Het beloop op de
verkoeverkamer was ongecompliceerd en het PCA-morfinesysteem functioneerde naar wens. Meneer
Dahir verliet zonder pijn de verkoeverkamer en vertrok samen met zijn zoon naar een kamer op de
afdeling Heelkunde.
Jij werkt op deze afdeling heelkunde en verzorgt meneer Dahir op de eerste dag na de operatie. Bij
binnenkomst op de kamer tref je meneer aan in bed met een verlaagd bewustzijn. Hij is verminderd
aanspreekbaar en je hoort een hoorbaar trage, snurkende ademhaling. Je spreekt snel een collega
en start met toediening van zuurstof (2 l/min) via een neusbril, hierbij is de zuurstofsaturatie 91%.
De student kent de ABCDE-methodiek en weet hoe deze gebruikt wordt bij de opvang van de vitaal
bedreigde patiënt.
Welke stappen moeten worden ondernomen voor deze patiënt?
ABCDE- observeren en handelen
A: Luchtweg = een hoorbare, trage snurkende ademhaling. Handelen = observeren of de ademweg
vrij is en evt. de ademweg vrij maken. Luchtstroom voelen en beweging van de buik volgen. Dhr.
2
, rechtop in bed zetten (in zittende houding). De tong van dhr. is waarschijnlijk naar achter gevallen>
handeling: Head tilt.
Oorzaak zou kunnen zijn= ademhalingsdepressie door een te hoge medicatie
OF een hypoglykemie na de operatie omdat dhr. lang nuchter is (geweest) en dhr. heeft diabetes type
2. OF een acute inwendige buikbloeding OF longembolie OF sikkelcelanemie (omdat dhr. Somalisch
is)
B: = saturatie = 91%
C: circulatie = Dhr. Heeft geen zichtbare bloedingen. Wellicht inwendige bloedingen na de operatie:
handeling : een scan van dhr. maken
Handelingen: Pols voelen van dhr. en letten op frequentie, regelmaat en vulling: bloeddruk meten en
huidskleur en temp. van dhr. meten.
D: Het bewustzijn is verlaagd. Te meten door AVPU-score. Glucose meten omdat dhr. DM type 2
heeft. Meet en benoemt directe pupilreactie > grootte, gelijkheid, reactie op licht (PEARRL).
E: Inspecteert de gehele patiënt : Lage EGFR-waarde (normaalwaarde = 90 en bij dhr. 55ml/min.
Handelen = leefstijladvies geven en medicatie bijv. minder zout eten en niet roken (om verdere
schade te beperken).
Pijn (dhr. Krijgt pijnmedicatie) : pijn meten?
Insteekopening infuus checken of wonden/infectie.
Vraagt AMPLE uit: Allergie, medicatie, Past, Last meal, Environment
B: Breathing Hoorcollege 2
toelichten op welke wijze "Breathing" wordt beoordeeld binnen de ABCDE-methodiek.
3
Acute zorg Acute zorg
Hogeschool Utrecht
Hogeschool Utrecht
,Week 1: ABCDE en airway
Hoorcollege 1 Lesdoelen:
De student begrijpt de principes van triage en kan het belang hiervan bij de opvang van de
vitaal bedreigde patiënt uitleggen. : Triage = Wie moet als eerste geholpen worden d.m.v.
urgentie. / een probleem in de A gaat voor een probleem in de B. Treat first what kills first!
De student weet hoe de luchtweg beoordeeld wordt:
Geluiden: kijk luister en voel.
Een hoorbare ademhaling is niet normaal! Een gesloten luchtweg (volledige obstructie) is ook niet
hoorbaar maar hier is ook geen lucht meer voelbaar in tegenstelling tot bij een normale ademhaling.
- Snurken
- Heesheid
- Gorgelen
- Stridor
Hoe maak ik de luchtweg vrij?
- Luchtwegopeningshandelingen : head-tilt chinlift of jaw thrust
- Uitzuigen e.v.t. zichtbaar corpus alienum verwijderen
- Stabilisatie cervicale wervelkolom (CKW) bijv. manueel of met een wervelplank met
hoofdblokken (voor vervoer), vacuümmatras/trauma-matras
- Hulpmiddelen: o.a. guedell (mayotube)
- Verstikkingsprotocol
De student begrijpt vanuit de anatomie en (patho-)fysiologie welke problemen een bedreiging voor
de luchtweg zijn.
1
,Een vrije luchtweg is essentieel om zuurstof binnen te krijgen. Een primaire obstructie kan zijn: bloed,
slijm, braaksel, corpus alienum (vreemd voorwerp), gebitsdelen.
Zwelling, bijv. een verbranding, ontsteking of allergie.
Een uitwendige compressie, bijv. bloeding, tumor, abces.
Let bij trauma altijd op CWK-letsel! (cervicale wervel kolom-letsel) Bij een harde val met dit mogelijke
letsel mag het hoofd niet bewogen worden om schade aan het ruggenmerg te voorkomen.
Casus week 1:
Meneer Dahir, een 73-jarige Somalische man die de Nederlandse taal niet beheerst met in de
voorgeschiedenis diabetes mellitus type 2, wordt opgenomen voor de re-resectie van een
hemicolectomie rechts. Hij had een gewicht van 75 kg en een eGFR van 55 ml/min.
Met hulp van zijn zoon, die goed Engels spreekt, koos Meneer Dahir tijdens de preoperatieve
screening voor een Patiënt gecontroleerde pijnbehandeling PCA-morfinesysteem. Beiden werden
geïnstrueerd over hoe het systeem gebruikt moet worden. Na de ingreep, die succesvol werd
uitgevoerd onder algehele anesthesie, werd het PCA-morfinesysteem aangesloten en volgens de
afdelingstandaard ingesteld: een achtergrondinfusie van 0,5 mg/h, een bolustoediening van 1 mg met
een lock-outperiode van 5 min en een maximale toediening van 24 mg per 4 h. Het beloop op de
verkoeverkamer was ongecompliceerd en het PCA-morfinesysteem functioneerde naar wens. Meneer
Dahir verliet zonder pijn de verkoeverkamer en vertrok samen met zijn zoon naar een kamer op de
afdeling Heelkunde.
Jij werkt op deze afdeling heelkunde en verzorgt meneer Dahir op de eerste dag na de operatie. Bij
binnenkomst op de kamer tref je meneer aan in bed met een verlaagd bewustzijn. Hij is verminderd
aanspreekbaar en je hoort een hoorbaar trage, snurkende ademhaling. Je spreekt snel een collega
en start met toediening van zuurstof (2 l/min) via een neusbril, hierbij is de zuurstofsaturatie 91%.
De student kent de ABCDE-methodiek en weet hoe deze gebruikt wordt bij de opvang van de vitaal
bedreigde patiënt.
Welke stappen moeten worden ondernomen voor deze patiënt?
ABCDE- observeren en handelen
A: Luchtweg = een hoorbare, trage snurkende ademhaling. Handelen = observeren of de ademweg
vrij is en evt. de ademweg vrij maken. Luchtstroom voelen en beweging van de buik volgen. Dhr.
2
, rechtop in bed zetten (in zittende houding). De tong van dhr. is waarschijnlijk naar achter gevallen>
handeling: Head tilt.
Oorzaak zou kunnen zijn= ademhalingsdepressie door een te hoge medicatie
OF een hypoglykemie na de operatie omdat dhr. lang nuchter is (geweest) en dhr. heeft diabetes type
2. OF een acute inwendige buikbloeding OF longembolie OF sikkelcelanemie (omdat dhr. Somalisch
is)
B: = saturatie = 91%
C: circulatie = Dhr. Heeft geen zichtbare bloedingen. Wellicht inwendige bloedingen na de operatie:
handeling : een scan van dhr. maken
Handelingen: Pols voelen van dhr. en letten op frequentie, regelmaat en vulling: bloeddruk meten en
huidskleur en temp. van dhr. meten.
D: Het bewustzijn is verlaagd. Te meten door AVPU-score. Glucose meten omdat dhr. DM type 2
heeft. Meet en benoemt directe pupilreactie > grootte, gelijkheid, reactie op licht (PEARRL).
E: Inspecteert de gehele patiënt : Lage EGFR-waarde (normaalwaarde = 90 en bij dhr. 55ml/min.
Handelen = leefstijladvies geven en medicatie bijv. minder zout eten en niet roken (om verdere
schade te beperken).
Pijn (dhr. Krijgt pijnmedicatie) : pijn meten?
Insteekopening infuus checken of wonden/infectie.
Vraagt AMPLE uit: Allergie, medicatie, Past, Last meal, Environment
B: Breathing Hoorcollege 2
toelichten op welke wijze "Breathing" wordt beoordeeld binnen de ABCDE-methodiek.
3
