(Methodisch w er ken)
Handelen in diver siteit
Semester 1: Deeltijd Jaar 3 2023/2024
Cursuscode: SWOHIDO02JD
Uitstroomprofiel: Jeugd
Docent: Rosa de Jonge
Naam student: Ilse Wiggers
Studentnummer: 1027366
Klas: DSW3BJ
,Inhoud
1 Inleiding.................................................................................................................................................................................................3
1.1 Context..........................................................................................................................................................................................3
2 Multicausaal model...............................................................................................................................................................................5
2.1 Niveau van de persoon.................................................................................................................................................................5
2.1.1 Gedrag.....................................................................................................................................................................................5
2.1.2 Gevoel.....................................................................................................................................................................................5
2.1.3 Gewaarwording.......................................................................................................................................................................5
2.1.4 Voorstelling.............................................................................................................................................................................6
2.1.5 Gedachten/Cognitie................................................................................................................................................................6
2.1.6 Lichamelijke toestand.............................................................................................................................................................6
2.2 Niveau van de omgeving...............................................................................................................................................................6
2.2.1 Sociaal netwerk.......................................................................................................................................................................6
2.2.2 Economische materiële situatie..............................................................................................................................................7
2.3 Niveau van de maatschappij.........................................................................................................................................................7
2.4 Ecogram.........................................................................................................................................................................................7
2.4.1 De vragen van Signs of safety.................................................................................................................................................7
2.5 Onderbouwing Hypothesevorming...............................................................................................................................................8
3 HouVastplan..........................................................................................................................................................................................9
4 Onderbouwing....................................................................................................................................................................................12
4.1 Opzet plan...................................................................................................................................................................................12
4.2 Onderbouwing gekozen interventie...........................................................................................................................................12
5 Methodiek van de eigen organisatie..................................................................................................................................................13
5.1 Houvast: Stut en steun voor gezinnen van ouders met een lvb.................................................................................................13
6 Reflectie..............................................................................................................................................................................................14
6.1.1 Perspectief............................................................................................................................................................................14
6.1.2 Systeemtheoretisch kader....................................................................................................................................................14
6.1.3 Reflectie................................................................................................................................................................................14
7 literatuurlijst.......................................................................................................................................................................................15
8 Bijlagen................................................................................................................................................................................................16
8.1 Bijlage 1.......................................................................................................................................................................................16
8.2 Bijlage 2.......................................................................................................................................................................................17
8.3 Bijlage 3.......................................................................................................................................................................................18
8.4 Bijlage 4.......................................................................................................................................................................................19
, 1 INLEIDING
Op de locatie waar ik werk wonen ouders met een licht verstandelijke beperking samen met hun nog
thuiswonende kinderen. De ouders ontvangen 24-uurs zorg. Dit houdt in dat zij op elk moment een beroep
kunnen doen op de begeleiding. Ieder heeft gezin een eigen appartement met een eigen voordeur.
Contactmomenten zijn veelal op afspraak. Alle cliënten worden minimaal 1 keer per dag gezien door de
begeleiding.
Voor dit verslag heb ik een casus beschreven. Het verslag is opgedeeld in verschillende hoofstukken. In het
begin van het verslag werk ik de casus gedetailleerd uit en breng ik aan de hand van de 6 modaliteiten van
het psychosociaal functioneren een multicausaal model in kaart (Snellen, 2014, pp. 278–304). Ik heb
hierbij op methodische wijze gedragsproblematiek beschreven en de mogelijke beïnvloedende factoren
uitgewerkt waarbij de wijze van onderzoek met de cliënt/cliëntsysteem is geformuleerd. Dit heb ik gedaan
met een onderzoekende houding, waarbij ik gebruik heb gemaakt van de theorie van, Van den Herik en
Schuitema (2021) uit het boek ‘Een onderzoekende houding’ om informatie in te winnen. Deze informatie
heb ik gebruikt om op basis van het multicausaal model een probleemanalyse uit te voeren, hierbij heb ik
gebruik gemaakt van de theorie van Snellen (2014) uit het boek ‘Basismodel voor methodische hulp- en
dienstverlening in het sociaal werk’. Bij het maken van het werkplan volgens de theorie van Nabuurs
(2019) uit het boek ‘Basisboek Systeemgericht werken’ heb ik een plan opgesteld dat aansluit bij de
problematiek waarbij rekening is gehouden met de verschillende theoretische stromingen die richting
geven aan de methodieken en methoden.
1.1 CONTEXT
Het gaat om een cliëntsituatie van een meisje van tien jaar oud. Het meisje zal in kader van de privacy in
het vervolg nader worden omschreven als Xandra, dit is niet haar echte naam. Xandra is aangemeld voor
het cluster-4 onderwijs, het lukt haar niet om tot leren te komen op het speciaal basisonderwijs. Zij heeft
last van woede-uitbarstingen, ze laat hierbij externaliserend gedrag zien naar anderen toe, dit is een
extreme manier om haar emoties te uiten. Ze gaat hierbij op school op de grond liggen en dan
oorverdovend hard gillen, zij stopt dan pas als iedereen de ruimte heeft verlaten.
Xandra is geboren met een licht verstandelijke beperking. Haar moeder heeft tijdens de zwangerschap
alcohol genuttigd. Haar beide ouders hebben een licht verstandelijke beperking. Moeder is nu 8 jaar clean
van haar alcoholverslaving. Moeder heeft in de eerste levensjaren van Xandra nog alcohol gedronken, het
is niet bekend in welke mate en hoeveelheid moeder toen dronk. Over deze periode is weinig informatie
bekend.
Door het alcoholgebruik van haar moeder tijdens de zwangerschap heeft Xandra hersenbeschadiging
opgelopen.
Xandra heeft een gediagnostiseerd FASD wat staat voor Foetaal Alcohol Spectrum Disorder, dit is een
overkoepelende term die vaak wordt gebruikt wanneer er bij kinderen sprake is van mentale en fysieke
tekortkomingen doordat zij tijdens de zwangerschap zijn blootgesteld aan alcohol (FASD Stichting, 2023).
De overkoepelende term is ook weer opgedeeld in meerdere gradaties. Xandra heeft het Foetaal Alcohol
Syndroom (FAS). Dit betekent dat zij de bijpassende gezichtskenmerken heeft, een groeiachterstand en
neurologische aandoeningen en daarnaast gedragsproblematiek (Hersenletsel-uitleg, z.d.).
Xandra heeft moeite om haar emoties onder controle te houden, zij gaat als ze boos wordt, schreeuwen,
schelden, dreigen of laat fysieke agressie zien naar anderen toe.
Xandra heeft in haar leven traumatische ervaringen opgedaan. Het gaat al langer niet goed in het gezin,
politie wordt vaak door buren gebeld als er weer huiselijk geweld plaatsvindt tussen de ouders. De laatste
maanden als Xandra nog bij haar ouders woont laat Xandra thuis gedrag zien waarbij zij oorverdovend
hard gaat gillen en op de grond liggen. Ouders weten zich geen raad met de situatie de spanningen tussen
de ouders lopen hierdoor nog meer op.
Op een bepaald moment is Xandra getuige geweest van fysiek geweld tussen haar ouders waarbij politie en
ambulance als hulpverleners waren betrokken. Er is op dat moment sprake van een acute problematische
opvoedsituatie afgekort ook wel POS (Becker, 2021, p. 112). Hierop is het crisisinterventieteam
ingeschakeld, en is Xandra diezelfde avond nog in een crisispleeggezin geplaatst.
Na een periode van 6 weken heeft er een evaluatie plaatsgevonden en is er besloten dat Xandra terug
geplaatst wordt bij moeder. Moeder woont dan bij Ouder Kind. Wonen bij Ouder Kind is een voorwaarde
Handelen in diver siteit
Semester 1: Deeltijd Jaar 3 2023/2024
Cursuscode: SWOHIDO02JD
Uitstroomprofiel: Jeugd
Docent: Rosa de Jonge
Naam student: Ilse Wiggers
Studentnummer: 1027366
Klas: DSW3BJ
,Inhoud
1 Inleiding.................................................................................................................................................................................................3
1.1 Context..........................................................................................................................................................................................3
2 Multicausaal model...............................................................................................................................................................................5
2.1 Niveau van de persoon.................................................................................................................................................................5
2.1.1 Gedrag.....................................................................................................................................................................................5
2.1.2 Gevoel.....................................................................................................................................................................................5
2.1.3 Gewaarwording.......................................................................................................................................................................5
2.1.4 Voorstelling.............................................................................................................................................................................6
2.1.5 Gedachten/Cognitie................................................................................................................................................................6
2.1.6 Lichamelijke toestand.............................................................................................................................................................6
2.2 Niveau van de omgeving...............................................................................................................................................................6
2.2.1 Sociaal netwerk.......................................................................................................................................................................6
2.2.2 Economische materiële situatie..............................................................................................................................................7
2.3 Niveau van de maatschappij.........................................................................................................................................................7
2.4 Ecogram.........................................................................................................................................................................................7
2.4.1 De vragen van Signs of safety.................................................................................................................................................7
2.5 Onderbouwing Hypothesevorming...............................................................................................................................................8
3 HouVastplan..........................................................................................................................................................................................9
4 Onderbouwing....................................................................................................................................................................................12
4.1 Opzet plan...................................................................................................................................................................................12
4.2 Onderbouwing gekozen interventie...........................................................................................................................................12
5 Methodiek van de eigen organisatie..................................................................................................................................................13
5.1 Houvast: Stut en steun voor gezinnen van ouders met een lvb.................................................................................................13
6 Reflectie..............................................................................................................................................................................................14
6.1.1 Perspectief............................................................................................................................................................................14
6.1.2 Systeemtheoretisch kader....................................................................................................................................................14
6.1.3 Reflectie................................................................................................................................................................................14
7 literatuurlijst.......................................................................................................................................................................................15
8 Bijlagen................................................................................................................................................................................................16
8.1 Bijlage 1.......................................................................................................................................................................................16
8.2 Bijlage 2.......................................................................................................................................................................................17
8.3 Bijlage 3.......................................................................................................................................................................................18
8.4 Bijlage 4.......................................................................................................................................................................................19
, 1 INLEIDING
Op de locatie waar ik werk wonen ouders met een licht verstandelijke beperking samen met hun nog
thuiswonende kinderen. De ouders ontvangen 24-uurs zorg. Dit houdt in dat zij op elk moment een beroep
kunnen doen op de begeleiding. Ieder heeft gezin een eigen appartement met een eigen voordeur.
Contactmomenten zijn veelal op afspraak. Alle cliënten worden minimaal 1 keer per dag gezien door de
begeleiding.
Voor dit verslag heb ik een casus beschreven. Het verslag is opgedeeld in verschillende hoofstukken. In het
begin van het verslag werk ik de casus gedetailleerd uit en breng ik aan de hand van de 6 modaliteiten van
het psychosociaal functioneren een multicausaal model in kaart (Snellen, 2014, pp. 278–304). Ik heb
hierbij op methodische wijze gedragsproblematiek beschreven en de mogelijke beïnvloedende factoren
uitgewerkt waarbij de wijze van onderzoek met de cliënt/cliëntsysteem is geformuleerd. Dit heb ik gedaan
met een onderzoekende houding, waarbij ik gebruik heb gemaakt van de theorie van, Van den Herik en
Schuitema (2021) uit het boek ‘Een onderzoekende houding’ om informatie in te winnen. Deze informatie
heb ik gebruikt om op basis van het multicausaal model een probleemanalyse uit te voeren, hierbij heb ik
gebruik gemaakt van de theorie van Snellen (2014) uit het boek ‘Basismodel voor methodische hulp- en
dienstverlening in het sociaal werk’. Bij het maken van het werkplan volgens de theorie van Nabuurs
(2019) uit het boek ‘Basisboek Systeemgericht werken’ heb ik een plan opgesteld dat aansluit bij de
problematiek waarbij rekening is gehouden met de verschillende theoretische stromingen die richting
geven aan de methodieken en methoden.
1.1 CONTEXT
Het gaat om een cliëntsituatie van een meisje van tien jaar oud. Het meisje zal in kader van de privacy in
het vervolg nader worden omschreven als Xandra, dit is niet haar echte naam. Xandra is aangemeld voor
het cluster-4 onderwijs, het lukt haar niet om tot leren te komen op het speciaal basisonderwijs. Zij heeft
last van woede-uitbarstingen, ze laat hierbij externaliserend gedrag zien naar anderen toe, dit is een
extreme manier om haar emoties te uiten. Ze gaat hierbij op school op de grond liggen en dan
oorverdovend hard gillen, zij stopt dan pas als iedereen de ruimte heeft verlaten.
Xandra is geboren met een licht verstandelijke beperking. Haar moeder heeft tijdens de zwangerschap
alcohol genuttigd. Haar beide ouders hebben een licht verstandelijke beperking. Moeder is nu 8 jaar clean
van haar alcoholverslaving. Moeder heeft in de eerste levensjaren van Xandra nog alcohol gedronken, het
is niet bekend in welke mate en hoeveelheid moeder toen dronk. Over deze periode is weinig informatie
bekend.
Door het alcoholgebruik van haar moeder tijdens de zwangerschap heeft Xandra hersenbeschadiging
opgelopen.
Xandra heeft een gediagnostiseerd FASD wat staat voor Foetaal Alcohol Spectrum Disorder, dit is een
overkoepelende term die vaak wordt gebruikt wanneer er bij kinderen sprake is van mentale en fysieke
tekortkomingen doordat zij tijdens de zwangerschap zijn blootgesteld aan alcohol (FASD Stichting, 2023).
De overkoepelende term is ook weer opgedeeld in meerdere gradaties. Xandra heeft het Foetaal Alcohol
Syndroom (FAS). Dit betekent dat zij de bijpassende gezichtskenmerken heeft, een groeiachterstand en
neurologische aandoeningen en daarnaast gedragsproblematiek (Hersenletsel-uitleg, z.d.).
Xandra heeft moeite om haar emoties onder controle te houden, zij gaat als ze boos wordt, schreeuwen,
schelden, dreigen of laat fysieke agressie zien naar anderen toe.
Xandra heeft in haar leven traumatische ervaringen opgedaan. Het gaat al langer niet goed in het gezin,
politie wordt vaak door buren gebeld als er weer huiselijk geweld plaatsvindt tussen de ouders. De laatste
maanden als Xandra nog bij haar ouders woont laat Xandra thuis gedrag zien waarbij zij oorverdovend
hard gaat gillen en op de grond liggen. Ouders weten zich geen raad met de situatie de spanningen tussen
de ouders lopen hierdoor nog meer op.
Op een bepaald moment is Xandra getuige geweest van fysiek geweld tussen haar ouders waarbij politie en
ambulance als hulpverleners waren betrokken. Er is op dat moment sprake van een acute problematische
opvoedsituatie afgekort ook wel POS (Becker, 2021, p. 112). Hierop is het crisisinterventieteam
ingeschakeld, en is Xandra diezelfde avond nog in een crisispleeggezin geplaatst.
Na een periode van 6 weken heeft er een evaluatie plaatsgevonden en is er besloten dat Xandra terug
geplaatst wordt bij moeder. Moeder woont dan bij Ouder Kind. Wonen bij Ouder Kind is een voorwaarde
