Kwalitatieve onderzoeksmethodologie
Literatuur:
Boek: ‘Kwalitatief onderzoek in organisaties’ door Bleijenbergh
Book: ‘Qualitative Research in Business & Management’ by Myers
Artikelen Evers & de Boer (P.31 – 103, 137 – 146) en Jorgensen (p.40 – 68, 82 – 106)
Hoorcolleges
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1. Kwalitatief empirisch onderzoek ................................................................ 2
Hoorcollege 2. Het onderzoeksontwerp ............................................................................. 4
Hoorcollege 3. Theorie en wetenschapsfilosofie in kwalitatief onderzoek ........................ 7
Hoorcollege 4. Verzamelen van documenten en inhoudsanalyse ................................... 10
Hoorcollege 5. De participerende observatie ................................................................... 12
Hoorcollege 6. Het open interview.................................................................................... 14
Hoorcollege 7. Rapporteren en reflecteren ...................................................................... 17
1
, Hoorcollege 1. Kwalitatief empirisch onderzoek
→ Book Myers: H2 & Boek Bleijenbergh H1 + 2
Kwalitatief onderzoek = minder cijfers, interviews afnemen. → Patronen en betekenissen
herkennen → Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke
context. + Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk veronderstellingen: gebruik
maken van open vragen en een open blik.
(M) The peer review system = om te kunnen zeggen of de onderzoeksresultaten origineel
als betrouwbaar zijn, worden de bevindingen getoetst door deskundigen.
Kwalitatief Kwantitatief
(M) Ontwikkeld om natuurlijke fenomenen te (M) Meest bruikbaar wanneer je een grote
bestuderen steekproefomvang hebt en je wilt
generaliseren naar de gehele populatie
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair- serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analysetechnieken
Onderzoekseenheid = groep eenheden waarop je de uitspraak doet.
Strategische / doelgerichte steekproef = keuze van steekproef op inhoudelijke gronden
- Theoretische selectie = selecteer een casus die je gelegenheid biedt een verschijnsel
te exploreren (ongewone casus) of een bestaande theorie te falsificeren (kritische casus)
of verfijnen;
- Pragmatische selectie = selecteer een casus waar je toegang toe hebt, zodat je zeker
bent dat je het sociale verschijnsel kunt onderzoeken. De vraag of het verschijnsel een
typische of kritische case is, is van secundair belang;
- Selectie van een kritische case = selecteer een casus waarin gedrag te vinden is dat je
op basis van de theorie niet zou verwachten. Probeer zo de theorie te ontkrachten en
een alternatieve theorie te formuleren.
(M) Triangulatie = meten vanuit twee meetpunten
- Methodentriangulatie = het combineren van verschillende methoden van
dataverzameling;
- Bronnentriangulatie = via dezelfde methode van dataverzameling meerdere soorten
bronnen;
- Onderzoekerstriangulatie = met meerdere onderzoekers dezelfde waarneming doen en
hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren;
- Theoretische triangulatie = verschillende theorieën naar hetzelfde verschijnsel kijken.
Door triangulatie wordt de validiteit (systematische fouten vermijden) en betrouwbaarheid
(minder afwijkende fouten) van je onderzoek groter.
Kwalitatief onderzoek is geen lineair-serieel proces (ontwerp > dataverzameling > data-
analyse > resultaten) maar een iteratief-parallel proces (fasen lopen parallel en je kunt
terug naar een eerdere fase).
2
Literatuur:
Boek: ‘Kwalitatief onderzoek in organisaties’ door Bleijenbergh
Book: ‘Qualitative Research in Business & Management’ by Myers
Artikelen Evers & de Boer (P.31 – 103, 137 – 146) en Jorgensen (p.40 – 68, 82 – 106)
Hoorcolleges
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1. Kwalitatief empirisch onderzoek ................................................................ 2
Hoorcollege 2. Het onderzoeksontwerp ............................................................................. 4
Hoorcollege 3. Theorie en wetenschapsfilosofie in kwalitatief onderzoek ........................ 7
Hoorcollege 4. Verzamelen van documenten en inhoudsanalyse ................................... 10
Hoorcollege 5. De participerende observatie ................................................................... 12
Hoorcollege 6. Het open interview.................................................................................... 14
Hoorcollege 7. Rapporteren en reflecteren ...................................................................... 17
1
, Hoorcollege 1. Kwalitatief empirisch onderzoek
→ Book Myers: H2 & Boek Bleijenbergh H1 + 2
Kwalitatief onderzoek = minder cijfers, interviews afnemen. → Patronen en betekenissen
herkennen → Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke
context. + Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk veronderstellingen: gebruik
maken van open vragen en een open blik.
(M) The peer review system = om te kunnen zeggen of de onderzoeksresultaten origineel
als betrouwbaar zijn, worden de bevindingen getoetst door deskundigen.
Kwalitatief Kwantitatief
(M) Ontwikkeld om natuurlijke fenomenen te (M) Meest bruikbaar wanneer je een grote
bestuderen steekproefomvang hebt en je wilt
generaliseren naar de gehele populatie
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair- serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analysetechnieken
Onderzoekseenheid = groep eenheden waarop je de uitspraak doet.
Strategische / doelgerichte steekproef = keuze van steekproef op inhoudelijke gronden
- Theoretische selectie = selecteer een casus die je gelegenheid biedt een verschijnsel
te exploreren (ongewone casus) of een bestaande theorie te falsificeren (kritische casus)
of verfijnen;
- Pragmatische selectie = selecteer een casus waar je toegang toe hebt, zodat je zeker
bent dat je het sociale verschijnsel kunt onderzoeken. De vraag of het verschijnsel een
typische of kritische case is, is van secundair belang;
- Selectie van een kritische case = selecteer een casus waarin gedrag te vinden is dat je
op basis van de theorie niet zou verwachten. Probeer zo de theorie te ontkrachten en
een alternatieve theorie te formuleren.
(M) Triangulatie = meten vanuit twee meetpunten
- Methodentriangulatie = het combineren van verschillende methoden van
dataverzameling;
- Bronnentriangulatie = via dezelfde methode van dataverzameling meerdere soorten
bronnen;
- Onderzoekerstriangulatie = met meerdere onderzoekers dezelfde waarneming doen en
hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren;
- Theoretische triangulatie = verschillende theorieën naar hetzelfde verschijnsel kijken.
Door triangulatie wordt de validiteit (systematische fouten vermijden) en betrouwbaarheid
(minder afwijkende fouten) van je onderzoek groter.
Kwalitatief onderzoek is geen lineair-serieel proces (ontwerp > dataverzameling > data-
analyse > resultaten) maar een iteratief-parallel proces (fasen lopen parallel en je kunt
terug naar een eerdere fase).
2
