College week 1
Pedagogische systemen in kinder2jd en adolescen2e:
Socialisa2e: is een proces waarbij kinderen kennis, vaardigheden en gedragingen verkrijgen/aanleren
en overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een bepaalde
cultuur/samenleving, waardoor ze in staat zijn te par:ciperen in de samenleving
Unidirec:oneel: vb: ouders opvoeden leert het kind
Bidirec:oneel: vb: ouders reageren op gedrag van kind
Transac:oneel: vb: bidirec:onele verbanden over:jd bij elkaar stoppen, van elkaar a?ankelijke
effecten van het kind
Socialisa2e: regula2e impulsen
• Psychodynamische benadering
• Freud (1856-1939):
- DriEen à gedrag
- Oorsprong: sterkte intrinsieke energie, zit in het kind
- In conflict met de omgeving, ui:ngen zijn niet sociaal verantwoord à daarvoor ouders nodig
voor externe controle
- Externe controle à Interne controle/iden:fica:e (super-ego)
Freud:
Id: primi:eve driEen à genot
Ego: reguleert impulsen, passen binnen de maatschappij
Superego: geweten, weten wat goed en kwaad is
Taak ouders?
• Kind helpen om impulsen te beheersen, om te buigen of uit te stellen
Zelfregula2e:
1970: Block & Block
• Ego-controle à inhibi:e, expressie van impulsen hoe goed kun je dat beheersen
• Ego-resiliency à dynamiek, aanpassing van de ego-controle aan de omgeving
1990: Rothbart
• EfforXul control à aandacht verdelen, in staat om te focussen, waarnemendsensi:ef
Socialisa:e door de :jd heen:
• Mar:nus langeveld: baby’s vooral laten liggen in de wieg en met rust laten anders zouden ze
verwend raken.
• Taak ouders?
- Kind helpen mondig te worden, roepen wat ze nodig hebben, doel is zelfverantwoordelijke
zel\epaling
• Dr. Spock: behoeEe van ouders aan informa:e en ondersteuning
• 1946: Baby and Child Care
Socialisa2e:
• Begin 20e eeuw: behavioris:sch perspec:ef –
• Klassieke condi:onering (watson 1878-1958)
, • Nadruk op uiterlijk gedrag
• Versterken van associa:es: s:mulus à respons
• Leren door associa:es (Pavlov)
• Ligle Albert, vb: hard geluid bij dieren zien à daardoor bang voor dieren
Socialisa2e:
• Het kind is een onbeschreven blas (tabula rasa)
• Watson (1925) à kinderen zijn onbeschreven bladen, alles is nurture
Socialisa2e:
• Halverwege de 20e eeuw: behavioris:sch perspec:ef
• Operante condi:onering (skinner 1904-1990)
• Aanleren gewenst gedrag
• Bekrach:ging
• S:mulus-Respons rela:es
• Bekrach:ging van posi:ef gedrag vs bestraffen van ongewenst gedrag
• Ouders vormen hun kind
Operante condi2onering:
Bekrach:ging à toename gedrag
• Vb: rat leert drukken op hendel
• Posi:eve bekrach:ging: door op de hendel te drukken wordt hij beloond met brood
• Nega:eve bekrach:ging: Schrok gaat weg door op de hendel te drukken
PaFerson (1926-2016): Coercion cycle:
1. Moeder dringt op aversieve manier binnen in de ac:viteit van het kind
2. Het kind gaat in de tegenaanval
3. Moeder stopt met berispen
Effect op korte termij, het kind denkt mooi ik heb m’n zin
Effect op lange termijn, het kind gaat dit vaker doen
4. Het kind staakt de tegenaanval
Sociaal cogni2eve leertheorie:
• Bandura (1925-2021)
o Leren door observeren/imiteren
o Performance versus learning
§ Mo:va:e
§ Self-efficacy
Taak ouders?
Een goed model zijn voor het kind
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• 1969 Bowlby: Agachment and Loss
• Ainsworth
• Het kind heeE de aangeboren neiging om bij de ouders bescherming te zoeken in geval van
stress, gevaar of ziekte/ gebruikt ouder om omgeving te exploreren
Taak ouders?
Ingaan op de behoeEe aan bescherming/troost
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• Lorenz (1903-1989)
, o Imprin:ng bij ganzen die moeder volgen
Taak ouders?
In kri:sche/sensi:eve periode het kind iets aanleren
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• Experiment van Harlow à een moeder met melk en een die zacht is en warmte geeE
• Koestering belangrijker dan voedsel
Theorieën:
• Wat is eigenlijk een theorie?
• Een door de mens geconstrueerd beeld van de werkelijkheid, een deksel
• Anders dan de waarneembare werkelijkheid (empirie), maar poging deze begrijpelijk en
inzichtelijk te maken
• Een theorie geeE verbanden aan
• Hypothesen worden afgeleid uit de theorie
• Een theorie kan worden weergegeven in een schema of model
• Empirich onderzoek kan de theorie ondersteunen of verwerpen
Socialisa2eprocessen en mechanismen:
Opvoeden als democra2e:
• Lewin, Lippig, and White (1939)
o Autoritaire s:jl
o Democra:sche s:jl
o Laissez-faire (permissief)
Pedagogische systemen in kinder2jd en adolescen2e:
Socialisa2e: is een proces waarbij kinderen kennis, vaardigheden en gedragingen verkrijgen/aanleren
en overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een bepaalde
cultuur/samenleving, waardoor ze in staat zijn te par:ciperen in de samenleving
Unidirec:oneel: vb: ouders opvoeden leert het kind
Bidirec:oneel: vb: ouders reageren op gedrag van kind
Transac:oneel: vb: bidirec:onele verbanden over:jd bij elkaar stoppen, van elkaar a?ankelijke
effecten van het kind
Socialisa2e: regula2e impulsen
• Psychodynamische benadering
• Freud (1856-1939):
- DriEen à gedrag
- Oorsprong: sterkte intrinsieke energie, zit in het kind
- In conflict met de omgeving, ui:ngen zijn niet sociaal verantwoord à daarvoor ouders nodig
voor externe controle
- Externe controle à Interne controle/iden:fica:e (super-ego)
Freud:
Id: primi:eve driEen à genot
Ego: reguleert impulsen, passen binnen de maatschappij
Superego: geweten, weten wat goed en kwaad is
Taak ouders?
• Kind helpen om impulsen te beheersen, om te buigen of uit te stellen
Zelfregula2e:
1970: Block & Block
• Ego-controle à inhibi:e, expressie van impulsen hoe goed kun je dat beheersen
• Ego-resiliency à dynamiek, aanpassing van de ego-controle aan de omgeving
1990: Rothbart
• EfforXul control à aandacht verdelen, in staat om te focussen, waarnemendsensi:ef
Socialisa:e door de :jd heen:
• Mar:nus langeveld: baby’s vooral laten liggen in de wieg en met rust laten anders zouden ze
verwend raken.
• Taak ouders?
- Kind helpen mondig te worden, roepen wat ze nodig hebben, doel is zelfverantwoordelijke
zel\epaling
• Dr. Spock: behoeEe van ouders aan informa:e en ondersteuning
• 1946: Baby and Child Care
Socialisa2e:
• Begin 20e eeuw: behavioris:sch perspec:ef –
• Klassieke condi:onering (watson 1878-1958)
, • Nadruk op uiterlijk gedrag
• Versterken van associa:es: s:mulus à respons
• Leren door associa:es (Pavlov)
• Ligle Albert, vb: hard geluid bij dieren zien à daardoor bang voor dieren
Socialisa2e:
• Het kind is een onbeschreven blas (tabula rasa)
• Watson (1925) à kinderen zijn onbeschreven bladen, alles is nurture
Socialisa2e:
• Halverwege de 20e eeuw: behavioris:sch perspec:ef
• Operante condi:onering (skinner 1904-1990)
• Aanleren gewenst gedrag
• Bekrach:ging
• S:mulus-Respons rela:es
• Bekrach:ging van posi:ef gedrag vs bestraffen van ongewenst gedrag
• Ouders vormen hun kind
Operante condi2onering:
Bekrach:ging à toename gedrag
• Vb: rat leert drukken op hendel
• Posi:eve bekrach:ging: door op de hendel te drukken wordt hij beloond met brood
• Nega:eve bekrach:ging: Schrok gaat weg door op de hendel te drukken
PaFerson (1926-2016): Coercion cycle:
1. Moeder dringt op aversieve manier binnen in de ac:viteit van het kind
2. Het kind gaat in de tegenaanval
3. Moeder stopt met berispen
Effect op korte termij, het kind denkt mooi ik heb m’n zin
Effect op lange termijn, het kind gaat dit vaker doen
4. Het kind staakt de tegenaanval
Sociaal cogni2eve leertheorie:
• Bandura (1925-2021)
o Leren door observeren/imiteren
o Performance versus learning
§ Mo:va:e
§ Self-efficacy
Taak ouders?
Een goed model zijn voor het kind
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• 1969 Bowlby: Agachment and Loss
• Ainsworth
• Het kind heeE de aangeboren neiging om bij de ouders bescherming te zoeken in geval van
stress, gevaar of ziekte/ gebruikt ouder om omgeving te exploreren
Taak ouders?
Ingaan op de behoeEe aan bescherming/troost
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• Lorenz (1903-1989)
, o Imprin:ng bij ganzen die moeder volgen
Taak ouders?
In kri:sche/sensi:eve periode het kind iets aanleren
Socialisa2e: resultaat evolu2e:
• Experiment van Harlow à een moeder met melk en een die zacht is en warmte geeE
• Koestering belangrijker dan voedsel
Theorieën:
• Wat is eigenlijk een theorie?
• Een door de mens geconstrueerd beeld van de werkelijkheid, een deksel
• Anders dan de waarneembare werkelijkheid (empirie), maar poging deze begrijpelijk en
inzichtelijk te maken
• Een theorie geeE verbanden aan
• Hypothesen worden afgeleid uit de theorie
• Een theorie kan worden weergegeven in een schema of model
• Empirich onderzoek kan de theorie ondersteunen of verwerpen
Socialisa2eprocessen en mechanismen:
Opvoeden als democra2e:
• Lewin, Lippig, and White (1939)
o Autoritaire s:jl
o Democra:sche s:jl
o Laissez-faire (permissief)
